میدان نقش جهان نگین بی‌بدیل فهرست میراث جهانی

به گزارش میراث آریا پرونده میدان نقش جهان در حالی در این اجلاس مورد بررسی قرار گرفت که تعدادی از آثار ثبت شده در این فهرست در نقاط مختلف جهان از لیست حذف و یا در خطر حذف قرار گرفتند.

نماینده ایران در سی و چهارمین اجلاس کمیته میراث جهانی در این رابطه گفت:برطبق مصوبه کمیته مقرر شد پرونده کاهش ارتفاع ساختمان جهان نما به کمیته ارسال شود.

عبدالرسول وطن دوست افزود:پرونده برج جهان نما یک نمونه منحصر به فرد در حفاظت از آثار جهانی است.چرا که بسیاری از دولت ها هرگز این طور تمام قد برای حفظ یک اثر وارد نمی شوند و در همین اجلاس امکان حذف چند اثر از لیست میراث جهانی به دلیل حمایت نکردن دولت ها وجود دارد که این حرکت دولت جمهوری اسلامی ایران از طرف اعضا اجلاس مورد تقدیر قرار گرفت.

وی در ادامه افزود: یونسکو همچنین با تاکید بر تعامل بسیار نزدیک ایران با هیات های اعزامی از یونسکو و ایکوم پیشنهاد داد طرح مدیریتی با اهداف مشخص کردن چشم انداز راهبردی اثرو حریم ، مشخص کردن نیازهای شهری از جمله حمل و نقل شهری، مسکن و سایر نیازها و تعیین حد ارتفاع در بخش های مشخص شده شهر اصفهان تهیه شود.

میدان نقش جهان اصفهان پیش از اینکه در دوره صفوى با چنین شکلى ساخته شود، باغى بود با کوشک هاى مختلف از دوره سلجوقى. این میدان در سال ???? ه.ق به فرمان شاه عباس به طول ??? متر و عرض ??? متر ساخته شد و در قرن هفدهم میلادى یکى از بزرگترین میدان هاى جهان به حساب مى آمد، این میدان زیبا محل بازى چوگان و برگزارى جشن هاى مختلف بود که پادشاه از ایوان کاخ زیباى عالى قاپو به دیدن نمایش مى پرداخت و دورتادور میدان حدود ??? اتاق به یک اندازه در دو طبقه ساخته شده است. در این میدان مسجدجامع عباسى، مسجد شیخ لطف الله و بازار قرار داشت که هر یک ویژگى خاصى براى این میدان زیبا محسوب مى شود.

این بناى زیبا در طول ??? سال از قدمتش تغییرات ناچیزى کرد تا اینکه در سال ???? (یک سال پس از انقلاب) این میدان زیبا و تاریخى در فهرست آثار جهانى یونسکو جاى گرفت .

در سال 1375 برج 50 متری جهان‌نما در 700 متری میدان نقش جهان با خراب شدن کاروانسرای صفوی ساخته شد. در آن زمان ساخته شدن این برج توسط شهرداری وقت اصفهان به مرکز تجاری و فرهنگی در کمیسیون ماده 5 پیشنهاد شد و مورد موافقت قرار گرفت. اما بر خلاف خواست نماینده میراث فرهنگی در کمیسیون ماده 5 نقشه‌های مربوط به ساخته شدن برج جهان‌نما در اختیار سازمان میراث فرهنگی قرار نگرفت و این برج با وجود مخالفت‌های سازمان میراث فرهنگی و نهادهای فرهنگی کشور ساخته شد.

در سال 1380 بود که موضوع پیوستن میدان نقش جهان به میراث در خطر با حضور بازرسان یونسکو در ایران مطرح شد.بازرسان یونسکو که از پله سوم مسجد شیخ لطف‌الله انتهای برج جهان‌نما را از میدان نقش جهان مشاهده کردند اعلام کردند خط آسمانی و منظر تاریخی و فرهنگی میدان نقش جهان مخدوش شده و چنانچه دولت ایران برای تعدیل برج جهان‌نما اقدام نکند میدان ثبت جهانی نقش جهان در فهرست میراث در خطر قرار می‌گیرد.

کارشناسان یونسکو معتقد بودند که میدان نقش‌جهان را نمی‌توان به صورت منفرد و مجزا از اطراف آن دید و آنچه که در قالب بافت تاریخی اصفهان مانند کمربندی دور تا دور میدان نقش‌جهان را در بر گرفته، باید مورد توجه مسئولان قرار گیرد.

تخریب طبقات اضافی برج جهان‌نما که تا سال 1384مسکوت باقی مانده بود در این سال آغاز و در سال 1389به پایان رسید.