تهدیدی تازه علیه میدان نقش جهان

با فرارسیدن سی و چهارمین نشست سالانه مرکز میراث جهانی یونسکو در برزیل، میدان نقش‌جهان یک‌بار دیگر مورد داوری اعضای کمیته میراث جهانی قرار می‌گیرد تا مشکلات منظر آسمانی آن که به دلیل ساخت بنایی موسوم به برج جهان‌نما مورد خدشه قرار گرفته بود بررسی شود. هرچند پیش‌بینی می‌شود این مشکل امسال برطرف شود، اما با عبور مترو از زیر این میدان تاریخی، تهدید‌های تازه‌ای آغاز می‌شود. به گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی، برج جهان‌نما پس از یک دهه مجادله با میدان نقش‌جهان کوتاه شد و آخرین قطعنامه یونسکو درباره آن به اجرا در آمد. اکنون هرچند مشکل منظر آسمانی این میدان صفوی تمام شده،‌ اما خط دوم مترو اصفهان محور شمالی آن را هدف قرار داده و در کنار مخالفت‌های زیادی که با عبور مترو از زیر میدان نقش‌جهان شده اما هنوز هیچ تغییری در بهبود این مسیر داده نشده است.
کد خبر: ۳۴۲۶۱۶

برج جهان‌نما، بنایی به ارتفاع بیش از 50 متر بود که در 700 متری میدان جهانی نقش‌جهان ساخته شد و از آنجایی که ارتفاع غیرمجاز این ساختمان منظر آسمانی میدان نقش‌جهان را خدشه‌دار کرده بود، یونسکو خواستار تعدیل آن شد. این خواسته یونسکو نزدیک به یک دهه دنبال شد و حتی یونسکو بارها ایران را تهدید به خروج میدان نقش‌جهان از فهرست آثار میراث جهانی کرد اما در نهایت تخریب طبقات اضافی برج جهان‌نما از سال 1384 آغاز شد و در سال 1389 به پایان رسید.

برای بررسی این وضعیت ،اواخر سال گذشته هیاتی متشکل از جونکو تانی‌گوچی، مسوول امور فرهنگی یونسکو در تهران، فینگ جین‌ از مقر مرکز میراث جهانی در پاریس و پروفسور ایوا ساکی از ایکوموس جهانی، بازدیدهای خودشان را از پروژه‌های مترو اصفهان و برج جهان‌نما آغاز کردند. هرچند نتیجه نهایی این دیدار طی یک هفته آینده در مرکز میراث جهانی مورد بازنگری و قضاوت قرار می‌گیرد، اما هیات اعزامی از روند تعدیل برج جهان‌نما راضی بودند.

مترو اصفهان؛ تهدیدی از زیر زمین

هنوز تهدید‌های آسمانی میدان نقش‌جهان به پایان نرسیده بود که تهدید‌های زیرزمینی آن آغاز شد. مترو اصفهان که تا پیش از این خیابان چهارباغ عباسی و بافت تاریخی این شهر را تهدید می‌کرد حالا قرار است سراغ میدان نقش‌جهان برود زیرا خط دو این مترو درست از محور شمالی و زیر میدان نقش‌جهان عبور می‌کند.

عبور مترو از زیر خیابان چهارباغ عباسی مشکلات زیادی را برای این خیابان تاریخی به وجود آورد. اکثر کارشناسان و محققان حوزه میراث فرهنگی بر این باورند که عبور مترو از زیر این خیابان باعث ایجاد لرزش‌هایی می‌شود که به مرور زمان باعث نشست خیابان و تخریب بنای مدرسه چهارباغ می‌شود.

هرچند مسوولان مترو بدون توجه به نظر کارشناسان، خط یک مترو اصفهان را از زیر خیابان چهارباغ عبور دادند اما عبور خط دو مترو از زیر میدان نقش‌جهان می‌تواند تهدید‌های تازه‌ای را از سوی یونسکو روانه این میدان تاریخی و جهانی کند.

به گفته کارشناسان میراث فرهنگی، علی‌رغم مخالفت‌های سازمان میراث فرهنگی و کارشناسان این حوزه، شهرداری اصفهان هیچ تغییری در خط دو مترو اصفهان نداده است و همچنان قرار است که این خط از زیر میدان نقش‌جهان عبور کند.

پیش از این و در سال 2006 طی بازدید رئیس وقت مرکز میراث جهانی از اصفهان، پیشنهاد ثبت محور فرهنگی تاریخی این شهر با الحاق به میدان نقش‌جهان داده شد. در آن زمان گفته شد که باید مشکل مترو اصفهان حل شود تا این مجموعه به فهرست میراث جهانی بپیوندد. این درحالی است که این مشکل هرگز حل نشد و حتی وارد عرصه میدان نقش‌جهان هم می‌شود.

اکنون قرار است موضوع مترو اصفهان نیز که در آخرین دیدار هیات یونسکو مورد بازنگری قرار گرفته بود در اجلاس تازه مرکز میراث جهانی مورد ارزیابی قرار گیرد.

ترک‌هایی که ماندگار شدند

در چنین شرایطی مرمت طبقه دوم میدان نقش‌جهان، مباحث مختلفی را به وجود آورده است . پیدایش ترک‌هایی روی بدنه و سقف بازار اصفهان در محدوده میدان نقش‌جهان باعث شد تا نگاه‌ها به سمت سنگین شدن طبقه دوم میدان جلب شود. برخی کارشناسان بر این باورند که ترک‌ها ناشی از افزایش بار اضافی طبقه دوم روی بام کهنسال بازار اصفهان به وجود آمده است.هرچند مسوولان مرمت طبقه دوم و مدیریت وقت پایگاه میراث جهانی میدان نقش‌جهان، این ادعاها را بی‌اساس دانستند اما هنوز ترک‌ها بر جای خود مانده‌اند و کاسب‌های بازار آن را گردن سازمان میراث فرهنگی می‌اندازند اما میراث فرهنگی معتقد است که این ترک‌ها ناشی از رفتار غیر عامدانه کاسبان هنگام نوسازی مغازه‌هایشان به وجود آمده است.

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها