سرعین در معرض تهدید زباله‌های شهری

روند رو به رشد جمعیت و آبادانی و پیشرفت چشمگیر شهرستان توریستی سرعین و وجود چندین چشمه آب معدنی و آب و هوای لطیف و موقعیت ممتاز گردشگری آن در کشور و مسافرت سالانه بیش از 5 میلیون گردشگر از اقصی نقاط کشور و حتی کشورهای دیگر به عنوان توریست، عواملی هستند که باعث شده‌اند روز به روز بر میزان آبادانی و پیشرفت این شهرستان و شناخت آن در سطح کشور و منطقه و حتی بین‌‌المللی افزوده شود.اما در کنار این همه مواهب و مزایا، بی‌توجهی به بعضی از مسائل شهری می‌تواند نتایج معکوس در راه پیشرفت و آبادانی به دنبال داشته و برای شهر مخاطره‌انگیز باشد؛ یکی از این مسائل عدم توجه مسوولان شهر به دفن اصولی و بهداشتی زباله‌های شهری است.

براساس آمارهای موجود در کشور میزان سرانه زباله تولید شده در مناطق شهری ایران 658 گرم در روز برای هر نفر است که به طور متوسط 240 کیلوگرم در سال برای هر نفر در نظر گرفته می‌شود، با حسابی سرانگشتی و ساده با در نظر گرفتن جمعیت بومی ساکن در شهر سرعین و مسافرت سالانه بیش از 5 میلیون گردشگر می‌توان به اعداد و ارقام نجومی در رابطه با تولید زباله در این شهر استان اردبیل دست یافت. این در حالی است که متاسفانه تمامی این زباله‌ها به صورت غیراصولی و غیربهداشتی در فاصله‌ای کمتر از یک کیلومتر از شهر انباشته شده‌اند.

عدم توجه به دفع اصولی و بهداشتی زباله بدون در نظر گرفتن عواقب زیست محیطی آن نه تنها مناظر و طبیعت زیبا و زمین‌های کشاورزی تحت کشت کشاورزان را تخریب می‌کند، بلکه عوامل مخاطره‌انگیز دیگری نیز مانند آلودگی هوا، آب‌های سطحی و زیرزمینی و به طور کلی سلامت اکوسیستم آبی و خشکی این شهر مسافرپذیر را تهدید و سلامت و بهداشت ساکنان را با خطر جدی مواجه می‌سازد.

انباشته شدن زباله‌ها و عدم دفع بهداشتی آن هم‌اکنون ضربه سنگینی بر پیکره کشاورزی این شهرستان وارد آورده است، به طوری که اکثر کشاورزان منطقه به دلیل تخلیه و انباشته شدن زباله‌های شهر در محدوده زمین‌هایشان و حتی در برخی موارد در داخل زمین‌هایشان، گله‌مند شده و چندین سال است که نمی‌توانند از زمین‌های خود بهره‌برداری کنند.

نزدیکی محل دفن زباله‌های شهری به زمین‌های زراعی شهر و روستاهای همجواری که ساکنان آن امرار معاش خود را تنها از طریق کشت و زرع می‌گذرانند خود نکته‌ای است که متاسفانه از دید متولیان آن خارج مانده و هر چه سریع‌تر نیازمند تدابیر اساسی متولیان بخش کشاورزی است.

فاصله کم این محدوده با زمین‌های زراعی به گونه‌ای است که برخی از مواد زائد و پسماندها از طریق جریان وزش باد به داخل زمین‌های کشاورزی منطقه می‌ریزد که به کشت انواع محصولات زراعی اختصاص دارد. این مواد زائد به صورت مواد تجزیه‌نشدنی در خاک باقی می‌مانند و اثرات زیانباری از خود برجا می‌گذارند.در حال حاضر به دلیل حجم بالای زباله‌های انباشته شده در شهرستان سرعین روی هم، کوهی از زباله از کیلومترها دورتر به چشم می‌خورد اما متاسفانه مسوولان شهرداری علاوه بر دفن غیربهداشتی آن حتی از پاشیدن آهک در اطراف این زباله‌ها امتناع می‌ورزند.

در چنین شرایطی، وجود شعله‌های آرام آتش که موجب تولید گاز متان و دی‌اکسیدکربن می‌‌شود، هر لحظه امکان انفجار محدوده تخلیه زباله را افزایش می‌دهد.

انتخاب زمین مورد نیاز مناسب برای دفن زباله‌ها با رعایت حداکثر فاصله از شهر، توجه به بهداشت و سلامت عمومی، سطح زمین مورد نیاز، توپوگرافی منطقه، مطالعات هیدرولوژی و زمین‌شناسی، قابلیت دسترسی به خاک پوششی مناسب، قابلیت دسترسی به محل دفن، رعایت جهت بادهای غالب، زهکشی و فنس‌کشی محل دفن زباله‌ها، هزینه‌ها و استفاده آینده از زمین و توجه خاص به هر طرح جامع و توسعه شهر از مهم‌ترین فاکتورهایی است که باید در انتخاب محل دفن زباله‌های شهری لحاظ شود.