احساسات ضد آمریکایی در پــاکستان

هفته نامه تایم در یکی از تازه‌ترین تحلیل‌های خود به بررسی احساسات ضدآمریکایی در پاکستان پرداخته است.

«یکی از تئوری‌های توطئه که در میان پاکستانی‌ها وجود دارد، از این قرار است: ارتش آمریکا دارای طرحی مخفیانه برای تصرف زرادخانه‌ هسته‌ای پاکستان است. بیش از ‌9000 تن از عوامل شرکت بلک واتر، کمپانی امنیتی آمریکا که هم اکنون با نام "Xe" مشغول به فعالیت است، در سطح کشور حضور دارند و به دستور سیا به ربودن افراد مختلف و منفجر کردن بمب در اقصی نقاط این کشور می‌پردازند و در نهایت شبه نظامیان طالبان را مقصر این انفجارها معرفی می‌کنند.

در این میان، دیپلمات‌های آمریکایی در زندگی واقعی خود از سوی مقامات پاکستانی مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرند، خودروهای آنها توقیف می‌شود، ‌ویزای آنها در کش و قوس روند بروکراسی ماه‌ها گیر می‌کند و بر سر پیشرفت پروژه‌های کمک‌رسانی و تلاش‌های ضد شورشی مانع تراشی می‌شود. برخی اوقات نیز عکس محل اقامت آنها به عنوان کمینگاه سازمان سیا در روزنامه‌ها چاپ می‌شود.

خبرنگاران آمریکایی نیز از این قاعده مستثنی نیستند. در اکتبر سال گذشته روزنامه انگلیسی زبان "نیشن" - چاپ لاهور- یکی از خبرنگاران وال استیریت ژورنال را به فعالیت همزمان برای سازمان سیا،‌ سازمان جاسوسی موساد متعلق به رژیم صهیونیستی و شرکت بلک واتر متهم کرد. همچنین یک روزنامه پاکستانی دیگر با چاپ عکس دو خبرنگار انگلیسی و استرالیایی در محل یک عملیات انتحاری، به طور ضمنی به این مساله اشاره کرد که آنها جاسوسان خارجی هستند.

‌این در حالی است که کنگره آمریکا اخیرا لایحه‌ای ‌5/7 میلیارد دلاری برای کمک اقتصادی به پاکستان در طول پنج سال آینده تصویب کرده است. علاوه بر آن، پاکستان از آمریکا تجهیزات نظامی دریافت می‌کند و نیروهای نظامی این کشور برای مبارزه با طالبان تحت آموزش نیروهای آمریکایی قرار می‌گیرد.

مدت زمان طولانی است که پاکستان به عنوان کشوری شناخته می‌شود که در آن رهبران طرفدار آمریکا هستند، اما مردم نسبت به آمریکا موضع دوستانه ندارند. به عنوان مثال در سال ‌1979، رادیو پاکستان به اشتباه گزارش داد که "هواپیماهای آمریکایی مکه را بمباران کرده‌اند". انتشار این خبر باعث شد سفارت آمریکا در اسلام آباد مورد حمله قرار گیرد و پنج آمریکایی و پاکستانی در این حمله کشته شدند. خصومت عمومی علیه آمریکا پس از حمله این کشور به افغانستان و سقوط طالبان در سال ‌2001 افزایش یافت.

از طرفی، انجام حملات هواپیماهای بدون سرنشین به مناطق قبایلی داخل پاکستان، باعث تشدید احساسات ضد آمریکایی شده است. در حملات هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا، بسیاری از غیر نظامیان بی‌گناه پاکستانی کشته شدند.

از سوی دیگر، محکومیت یک زن پاکستانی در یک دادگاه در نیویورک در تاریخ سوم فوریه نیز مزید بر علت شد. عفیه صدیقه، با لقب خانم القاعده، به اتهام تلاش برای تیراندازی به چندین آمریکایی در افغانستان در نیویورک محاکمه شد. صدور این حکم باعث به راه افتادن راهپیمایی‌های ضد آمریکایی در لاهور شد.

بالاتر از همه این که اقدام اخیر کنگره آمریکا مبنی بر تصویب لایحه کمک مالی به پاکستان، باعث مغشوش شدن ارتش این کشور شده است. آمریکا اعلام کرده با چند پیش شرط کمک‌های مالی در اختیار دولت پاکستان قرار خواهد گرفت. به عنوان مثال، آمریکا باید متقاعد شود که ارتش پاکستان در حال مبارزه با تروریسم است و نه در حال دخالت در روند سیاسی و قضایی پاکستان. طلعت مسعود، یک ژنرال بازنشسته و تحلیل‌گر نظامی در اسلام آباد، اظهار داشت: برخی افراد در ارتش فکر می‌کنند این پیش شرط‌ها نوعی فضولی در کار ارتش است و حاکمیت پاکستان را نقض می‌کند.

سیاست‌مداران و دیپلمات‌های اسلام آباد می‌گویند که ارتش با هر گونه اقدامی که باعث افزایش قدرت رییس جمهور فعلی شود، مخالفت می‌کند؛ رییس جمهوری که پس از قتل بی‌نظیر بوتو، نخست وزیر سابق پاکستان، در سال ‌2008 توانست آرا را به نفع خود جمع کند و به سمت ریاست جمهوری نائل شود.

آصف علی زرداری، رییس جمهور پاکستان، همچنین با اتهامات فراوانی در خصوص فساد مالی مواجه است. دولت وی نیز در میان مردم هم اکنون دارای محبوبیت نیست. آصف علی زرداری همچنین به ارتش اجازه داده تا نقش کلیدی در امور امنیتی و خارجی پاکستان ایفا کند از جمله تعامل با آمریکا؟

سمینا احمد، مدیر گروه بین‌المللی بحران در اسلام آباد، اظهار داشت:‌ شرایط برای طوفان احساسات ضد آمریکایی فراهم‌تر شده است. ما شاهد اتحاد میان رسانه‌ها، روحانیون و ارتش هستیم. آنها از احساسات ضد آمریکایی برای تخریب دولت مدنی استفاده می‌کنند. در حالی که دولت اوباما نیازمند حمایت ژنرال‌های ارتش پاکستان در مبارزه با القاعده و طالبان است، باید توجه داشته باشد که نهادهای مدنی کشور را تقویت کند. در غیر این صورت، بی‌سوادی و فقر که باعث رشد شبه نظامی‌گری در پاکستان شده، هرگز از بین نخواهد رفت و پاکستان در مسیر مارپیچ رو به پایین خود باقی خواهد ماند.

در همین حال، دیپلمات‌های آمریکا در اسلام آباد، به جای بی‌توجهی به اظهارات عجیب و غریب کانال‌های تلویزیونی،‌ به طور فوری به تکذیب آن می‌پردازند تا از گسترش آنها و اعتبار آنها جلوگیری کنند. یک تحلیل‌گر نظامی اظهار داشت: ‌مقامات دولتی و دفاعی آمریکا که به طور مستمر به اسلام آباد رفت و آمد می‌کنند، باید به ارتش این کشور اطمینان دهند که واشنگتن قصد مداخله در امور مربوط به زرادخانه‌ی هسته‌ای و یا استراتژی پاکستان در قبال هند رغیب را ندارد. آمریکایی‌ها باید اقداماتی در جهت کاهش سوء ظن‌ انجام دهند. آنها باید ارتش پاکستان را متقاعد کنند که آمریکا به دنبال زرادخانه‌ هسته‌ای پاکستان نیست. با توجه به سوء ظنی که این روزها پاکستانی‌ها به آمریکایی‌ها دارند، ‌مقامات آمریکایی باید اقدامات زیادی جهت در راستای متقاعد سازی انجام دهند.»

ایسنا