در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
آژیر، صدایی برای بازخوانی یک پرونده
آژیر، عنوان برنامهای است که از گروه مستند شبکه یک سیما که اگرچه زمان اندکی از آغازش میگذرد، اما از نظر موضوعی و محتوایی، جایگاه خوبی را در بین مخاطبان به دست آورده است. این برنامه که ابتدا در گروه اجتماعی شبکه یک سیما تولید میشد، در حقیقت برنامهای برای بازخوانی پروندههایی است که در جامعه سروصدایی به راه انداختهاند.این پروندهها معمولا به نتیجه رسیدهاند، ولی ساختار و نگاه این برنامه به نحوی است که به نظر میرسد، سعی دارد با تاکید روی نقاط مبهم و سوالانگیز، مخاطب را به سویی هدایت کند تا به نتیجهای تازه یا برداشتی متفاوت برسد.
انتخاب ژانری مخاطبپسند
یکی از پرمخاطبترین صفحات نشریات صفحه حوادث است، بخصوص اگر به حواشی جزئیات نیز بپردازد.
«آژیر» با نیمنگاهی به چنین مباحثی، میکوشد مخاطب را تا جایی با خود همراه کند که از بطن موضوع به مشکلات اجتماعی نگاه کند تا بتواند خود را به جای هریک از شخصیتها قرار دهد و در درون به نتیجهگیری دلخواه برسد. نتیجهای که گاه در نقطه مقابل نظریهپردازان و مسوولان قضایی قرار دارد.
تاکنون برنامههای بسیاری برای طرح مسائل و معضلات اجتماعی ساخته شدهاند، ولی آنچه آژیر را نسبت به دیگر برنامههای همسطح خود متمایز میکند، موشکافی و پرداختن به جزئیاتی است که باب میل مخاطب است. مخاطب چنین برنامهای دوست دارد ناگفتهها و نکات مبهمی را که خبر اصلی آن را منابع دیگر خبری در زمینه پروندههای قضایی یا جرایم اجتماعی به دست آورده، از این برنامه دریافت کند. آژیر تا آنجا که خطمشی برنامه و حدود رسانهای اجازه دهد، جزئیات را در اختیار مخاطب قرار میدهد. امیر بیرامی، تهیهکننده آژیر میگوید: با تحلیلی که در حضور کارشناسان پرونده انجام میگیرد، موضوع از لحاظ اجتماعی، آسیبشناسی میشود و بازپرس قضایی و نهادهای ذیربط برای پاسخگویی به سوالات در استودیو حاضر میشوند.
شرط اول، بیطرفی
برنامه آژیر به طور کلی در 2 بخش اصلی خلاصه میشود؛ یک هفته بازخوانی پرونده مفاسد و آسیبهای اجتماعی و هفته بعد تحلیل آن پرونده با حضور کارشناسان در استودیوی برنامه.
نمایندگان نهادها و زیرمجموعههای مربوط و طرفین قضایی آن پرونده با حضور در استودیو و شرکت در گفتگوی برنامه، به نقد و بررسی موضوع و تحلیل آن میپردازند. اما آنچه مسلم است، بیطرفی برنامه «آژیر» است. به طور کلی، رسانه در بیان چنین مسائلی تنها میتواند شفافسازی کند و فضا را برای نتیجهگیری مخاطب باز بگذارد و نقد و بررسی نهایی را به کارشناسان و اهل فن واگذارد.
بیرامی در این باره معتقد است: در این برنامه وظیفه ما این است که یک اتفاق را روایت و تحلیل کنیم و حتی کارشناسان ما نیز به نفع یک طرف جهتگیری نمیکنند. سعیمان این است که مسیر برنامه به جانبداری از یک سمت پیش نرود، چون معتقدیم مردم بهترین قاضی هستند.
کودکان... ورود ممنوع!
یکی از اصولی که در تلویزیون کمتر به آن توجه میشود، رعایت نکردن زمان پخش مناسب برنامههاست؛ پخش برنامههایی که ممکن است عواقبی برای گروههای سنی حساس داشته باشند. «آژیر» از برنامههایی است که سعی دارد با توجه به این مساله، شرایط تماشا را برای مخاطبان کم سن و سال تلویزیون محدود کند. تیتراژ ابتدایی برنامه، این هشدار را به خانوادهها میدهد که محتوا و قالب برنامه با در نظر گرفتن چه گروه سنی، مطرح شده است.
در کنار این، نوع آیتمبندیها، سکانسهای مختلف و موسیقی و... به خودی خود برای کودکان جذابیت ندارد.
البته قرارگیری سکانسهای پراکنده و تا حدودی گنگ در قسمت مستند برنامه آژیر، ابتدا مخاطب بزرگسال را نیز با ابهام مواجه میکند که در مراحل بعدی، دریافت اطلاعات همهجانبه در بخش گفتگویی و نقد و بررسی برنامه، مساله را برای مخاطب روشن میکند. اما موضوعات بررسی شده تا به حال چقدر مورد توجه مخاطبان شبکه یک سیما قرار گرفتهاند.
تهیهکننده «آژیر» میگوید: «ما یک گروه تحقیقاتی داریم که با جستجو در مباحث اجتماعی، پروندههای مختلف را در دادگاهها شناسایی میکنند و آنهایی را که قابل پخش از رسانه باشند و برای مردم هشداردهنده باشند، در اختیار برنامهسازان ما قرار میدهند.»
وی ادامه میدهد: «تا به حال به موضوعاتی چون اعتیاد و نزاع پرداختهایم و فکر میکنم با توجه به نوع مسائل و نحوه پرداخت برنامه، مخاطب این سیر را پسندیده باشد. در بین مردم بازخوردهای خوبی نسبت به برنامه دیدهایم و تقریبا تکلیفمان با نیاز و سلیقه مخاطب مشخص شده است.»
اجرایی مطابق با الگو
بنفشه رافعی نامی است آشنا برای اهالی رادیو. رافعی که قابلیت خود را در عرصه اجرا و گویندگی در رادیو به اثبات رسانده، مدتی است تواناییاش را در گروه اجتماعی شبکه یک سیما نیز میآزماید و به نظر میرسد موفق بوده و از سوی مخاطب پذیرفته شده است.
بیرامی درخصوص انتخاب رافعی به عنوان مجری آژیر میگوید: «حسن بزرگی که خانم رافعی برای اجرای این برنامه دارند، رک بودن ایشان است. ما قبلا اجرای ایشان را در رادیو شنیده بودیم و با نوع بیان و لحن ایشان آشنایی داشتیم که دقیقا با الگوهای برنامه آژیر انطباق داشت. صراحت لهجه و راحت بودن با مخاطب از دیگر خصوصیات خانم رافعی است که باعث میشود در اجرایش از حاشیه رفتن پرهیز کند.»
برنامه آژیر که سردبیری آن را سحر رضوی و کارگردانی آن را احمد علیپور بر عهده دارند، هر سهشنبه ساعت 23 از شبکه یک سیما پخش میشود.
آزاده خواجهنصیری
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
