راهی‌ آسان برای تشخیص توده‌های سرطانی

 از ماموگرافی هم در موارد غربالگری سرطان پستان و هم در موارد تشخیصی می‌توان استفاده کرد. البته در این روش احتمال20-15 درصد خطا در تشخیص سرطان پستان وجود دارد. ماموگرافی در واقع یک نوع عکسبرداری با اشعه X از پستان است که برای تعیین و تشخیص بیماری‌های پستان استفاده می‌شود. این روش از حدود 30 سال پیش به صورت امروزی ابداع شده و باعث سهولت در تشخیص و نیز بهبود درمان بیماران به علت تشخیص زودرس بیماری آنها شده است. آنچه باید به آن اشاره شود این است که خطرات ناشی از برخورد اشعه X با پستان در این روش آنقدر ناچیز است که می‌توان آن را نادیده گرفت. در حقیقت میزان سود ناشی از تشخیص زودرس توسط این روش بسیار بیشتر از خطرات احتمالی آن است زیرا از یک طرف مقداری از اشعه X که به بافت‌ها نفوذ می‌کند بسیار کم است و از طرف دیگر، میزان اشعه لازم برای ایجاد سرطان بسیار بیشتر از اشعه‌ای است که توسط ماموگرافی به سینه تابانده می‌شود. حتی اگر یک خانم از 40 سالگی تا 90 سالگی هر سال ماموگرافی انجام دهد، میزان اشعه دریافتی برای ایجاد سرطان پستان بسیار ناچیز است.

ماموگرافی چگونه انجام می‌شود؟

در این روش یک عکس سیاه و سفید از پستان تهیه می‌شود که لازم است توسط رادیولوژیست و پزشک جراح گزارش و تفسیر شود. بنابراین تفسیر عکس ماموگرافی باید با توجه به شرایط معاینه و سایر آزمایشات بیمار انجام شود. برای انجام ماموگرافی بیمار در وضعیت ایستاده قرار می‌گیرد و در وضعیت افقی و عمودی، پستان فرد در بین صفحات مخصوص فشرده شده و عکسبرداری صورت می‌گیرد. این کار نه تنها باعث کاهش میزان اشعه دریافتی توسط بافت بدن می‌شود بلکه یک تصویر واضح‌تر و قابل تفسیر را ایجاد می‌کند. البته این فشار فقط برای چند ثانیه وارد می‌شود.

روشی که به افراد سالم هم توصیه می‌شود

ماموگرافی در 2 گروه از افراد انجام می‌شود: بیمارانی که دارای علائم هر یک از بیماری‌های پستان هستند (بیماران علامت دار) و زنان سالم.

در بیماران علامت‌دار، ماموگرافی در موارد زیر انجام می‌شود: 1.‌‌بررسی یک توده منفرد و مشکوک به سرطان 2. بررسی یک توده با حدود نامشخص که نتوانیم آن را به صورت یک توده در نظر بگیریم، بخصوص اگر با کیست‌ها و توده‌های مبهم دیگر همراه باشد 3. در پیگیری سرطان پستان (در بیماری که عمل برداشت پستان برایش انجام شده است برای بررسی پستان مقابل و در بیماری که جراحی با حفظ پستان انجام داده است برای بررسی هر دو پستان) 4. بررسی پستان‌های بزرگ و پرچربی در بیماری که بزرگی پستان مانع از معاینه دقیق آن می‌شود.

در زنان سالم، ماموگرافی به عنوان یک روش تشخیص زودرس استفاده می‌شود. به این ترتیب که یک ماموگرافی پایه در سنین 3935 سالگی انجام شده و سپس از سنین 50 سالگی به بعد، سالانه یک ماموگرافی انجام می‌شود تا در صورت وجود توده سرطانی در مراحل اولیه بتوان آن را کشف کرد. در سنین بین 40 تا 50 سالگی فواصل انجام ماموگرافی بر حسب نظر پزشک هر 21 سال خواهد بود.

بنابراین انجام ماموگرافی در افراد سالم نیز لازم است و توصیه به انجام ماموگرافی در یک خانم، به معنی ابتلا به سرطان نیست.

انجام ماموگرافی در زنان کمتر از 30 سال به هیچ وجه ارزش تشخیصی ندارد و انجام آن به صلاح بیمار نیست. مگر در موارد نادر که جراح وجود ضایعه مشکوکی را در پستان تشخیص داده باشد.

از این روش چه انتظاراتی می‌توان داشت؟

توجه داشته باشید که گرفتن کلیشه اضافی برای بررسی بیشتر برخی مناطق ممکن است نیاز باشد و دلیلی بر وجود توده مشکوک یا سرطانی نیست. بنابراین در چنین مواقعی دچار ترس نشوید.

هرگز کلیشه ماموگرافی را خودتان تفسیر نکنید یا از افرادی غیر از پزشک رادیولوژیست و جراح باتجربه نخواهید که آن را برایتان تفسیر کنند. این کار گاهی باعث ایجاد نگرانی‌های بی‌مورد و گاه اطمینان‌بخشی‌های غیرواقعی می‌شود. از آنجا که تصویر ماموگرافی در هر فرد منحصر به فرد است، در مواردی که رادیولوژیست نیاز به بررسی بیشتر در یک منطقه از پستان را احساس کند، آنچه بیش از هر چیز دیگر به او کمک خواهد کرد مقایسه این کلیشه با کلیشه‌های قبلی انجام شده بیمار است و بنابراین لازم است در هر بار مراجعه، برای گزارش بهتر و دقیق‌تر کلیشه‌ها، عکس ماموگرافی قبلی نیز در اختیار رادیولوژیست قرار گیرد. آنچه باید به آن توجه ویژه داشت این است که ماموگرافی نمی‌تواند سرطانی بودن یا نبودن توده را ثابت کند. این روش تنها یک تخمین از وضعیت واقعی به دست می‌دهد. بنابراین هرگاه در ماموگرافی یک توده مشکوک به بدخیمی گزارش شود، لازم است یکی از انواع نمونه‌برداری (با جراحی یا با سوزن و...) برای بیمار انجام شود تا بررسی سلول‌ها با میکروسکوپ و توسط متخصص آسیب‌شناسی انجام شود.

لزوم تفسیر عکس ماموگرافی توسط متخصص

ماموگرام (کلیشه یا عکس ماموگرافی) یک عکس سیاه و سفید از پستان است. ولی آنچه مهم است این‌که همانند «انگشت‌نگاری» نمی‌توان 2 نفر را پیدا کرد که ماموگرام‌های دقیقا شبیه به هم داشته باشند و بنابراین تفاوت عکس‌های گرفته شده در افراد مختلف، قبل از تفسیر و گزارش توسط رادیولوژیست و جراح، نباید باعث نگرانی در بیماران شود. حتی وجود توده در عکس ماموگرام به معنی وجود سرطان نیست، زیرا مشخصات این توده‌ها می‌توانند بسیار متفاوت باشند. به عبارت دیگر، گاهی از نظر فردی که اطلاعات پزشکی کافی و مهارت کافی برای تفسیر کلیشه ندارد وجود یک توده کاملا خوش‌خیم مثل کیست به غلط به سرطان تعبیر می‌شود. گاه این احتمال وجود دارد که مناطقی که طبیعی هستند و تصویر آنها در عکس روی هم افتاده است، شبیه یک منطقه مشکوک به بیماری باشند. در این موارد پزشک رادیولوژیست این موضوع را مشخص می‌کند و درخواست یک کلیشه اضافی یا بزرگنمایی از منطقه مذکور را می‌کند. این کار از هزار ماموگرافی در 100 نفر لازم می‌شود و تنها 108 نفر آنها نیاز به بیوپسی یا نمونه‌برداری پیدا می‌کنند و از این تعداد تنها یک نفر آنان مبتلا به سرطان خواهد بود.