در این موارد باید در نظر داشت که شیر خشکهای موجود در بازار همگی به رعایت استانداردهای جهانی و وزارت بهداشت ایران ملزم هستند، اما تفاوتهایی نیز بین آنها موجود است.
از نظر طعم برخلاف نظر عامه مردم شیر خشکی که برای شیرخواران صفر تا 6 ماهه استفاده میشود بهتر است بیمزه و بدون افزودنی خاصی باشد که دلایل مهمی دارد. ابتدا این که شیر مادر نیز تقریبا بدون طعم است و در مواردی که شیر خشک در کنار شیر مادر به صورت تکمیلی استفاده میشود، چنانچه شیر خشک طعم مطلوبی داشته باشد، نوزاد دیگر شیر مادر را پس زده و به اصطلاح به شیر خشک معتاد میشود که این معضل متاسفانه در برخی شیر خشکهای خوشمزه دیده میشود.
دوم این که حتی اگر با تشخیص پزشک در مواردی، شیر خشک به عنوان جایگزین شیر مادر استفاده شود، باز هم بهتر است شیر خشک بیطعم باشد، زیرا شیر خشک خوشمزه به تحریک جوانههای چشایی نوزاد در منطقه شیرینی (نوک زبان) منجر میشود که در نهایت ذائقه کودک را از همین ابتدا به سمت شیرینپسندی سوق میدهد. این مشکل در آینده خطراتی را در پی خواهد داشت زیرا مطالعات نشان داده کودک شیرینپسند ممکن است در آینده به بیماریهای مزمنی چون چاقی مفرط، سندرم متابولیک، دیابت و مشکلات کبدی دچار شود. در کنار این دلیل بسیار مهم، شیر خشک خوشمزه حتی روی دندانهای شیری اثر گذاشته و باعث تخریب آنها نیز میشود.
اسیدهای چرب ضروری مانند اسید لینولنیک و اسید لینولئیک (امگا 3 و امگا 6) در تمام شیر خشکها موجودند، اما برخی شیر خشکها نوع دراز زنجیر امگا 3 و امگا 6 یعنی DHA و AA را دارند که به طور کلی به آنها اسیدهای چرب غیراشباع دراز زنجیر یاLCPs میگویند که موجب افزایش قوه بینایی و درک میشوند. البته اسید لینولنیک و لینولئیک هم پیشسازهای آنها هستند.
همچنین شیر خشکها نسبت به شیر گاو مزایای بیشتری دارند و با آهن غنی شده و اسیدهای چرب ضروری بیشتر و پروتئین باکیفیتتر و در کل املاح قابل جذبتری دارند. برای همین بهتر است تا قبل از یک سالگی شیر گاو مصرف نشود. شیر خشکهایی مانند sma این مزایا را دارند و تقریبا بیمزه هستند.
محمدعلی پازوکیمهر