در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
صبح عالی بخیر روی سکوی دوم
بیشتر از یک دهه است که از آغاز سبک جدیدی از برنامهسازی در زمان صبحگاهی میگذرد.
«صبح بخیر ایران» با در نظرگیری مخاطبان سراسری شبکه یک میکوشید تا در حرکتی همسو با سلیقه مخاطب پیش رود، اما در دنیایی که به مدد پیشرفتهای تکنولوژیکی، تکثر رسانهای را در بعد کمی و کیفی شاهد هستیم و شکلگیری پویایی در اندیشه و ذهن بیننده، باعث شده است تا دیگر جذب مخاطب به شکل سنتی امکانپذیر نباشد.
در این بین برنامهای موفق خواهد بود که همراه با ذائقه مخاطب، رشد کند و این اتفاقی است که «صبح عالی بخیر» را بهعنوان جایگزینی مناسب برای «صبح بخیر ایران» قرار داد.
آنچه به عنوان سلیقه مخاطب مطرح است، بیشتر در جدول پخش سازمانی برنامهها نمود دارد، چون در بیشتر مواقع برنامهساز سلیقه خود را با ذائقه مخاطب اشتباه میگیرد، اما آنچه مسلم است تغییری است که در بینش رسانهای مخاطب به وجود آمده است.
از طرفی هجمه فرهنگی شبکههای بینالمللی مخاطب را در مقام مقایسه قرار میدهد و صدالبته که حق انتخاب نیز با اوست.
«صبح عالی بخیر» با نگاهی به مخاطب عام، توانست در رقابتی رسانهای با دیگر برنامههای همتای خود نمره قابل قبولی بگیرد و اکنون که حدود یکسال از عمر این برنامه میگذرد، به روز بودن را سرلوحه کار خود قرار داده است، اما مخاطب شبکه یک در کنار به روز بودن چه توقعی از برنامه خود دارد؟
مسعود بانصیری (تهیهکننده صبح عالی بخیر) میگوید: «در حدود 12سالی که در زمان صبحگاهی شبکه یک برنامهسازی میکنم، میبینم که همواره سلیقه مخاطب ما فرق کرده است و وجود شبکههای متعدد تلویزیون توقع بیننده را نسبت به 10 سال پیش از برنامهساز بالا برده است. در حال حاضر مبحثی که بیشتر مورد پسند مخاطب ماست، مسائل اجتماعی و اقتصادی است که در جامعه کنونی با هم گره خورده است. مردم دوست دارند برنامه هرروزشان، نسبت به مسائلی که با زندگی آنها عجین شده است، عکسالعمل نشان دهند و میخواهند حرف خودشان را از زبان مجری بشنوند.»
اما مخاطب در کنار دریافت اطلاعات، نیازمند صداقت در کلام مجری نیز هست و این که بازگویی مباحثی اینچنینی مجری را وادار به سرکوب شدن نکند. بانصیری در این باره معتقد است: «خوشبختانه با تعاملی که بین سازمان و نهادها و وزارتخانهها انجام گرفته، این تنها دورهای است که معضلات به راحتی در برنامه مطرح میشود و مسوولان در مقام پاسخگویی حاضر میشوند. من فکر میکنم این یکی از نکات مثبت برنامه است که فضای کافی را در اختیار بیننده قرار دهد تا مسائل اجتماعی و اقتصادی را که به صورت نزدیک لمس میکند، از زبان رسانه بشنود.»
از گفتگو تا گزارش
«صبح عالی بخیر» در ابتدا در قالب مباحث گفتگو محور شکل گرفت و این همان چیزی است که در غالب شبکههای تلویزیونی شاهد هستیم. در حال حاضر و بنابر محور اصلی برنامه که حضور مخاطب و تعامل دوسویه با اوست، «صبح عالی بخیر» بیشتر به سوی گزارش محوری پیش میرود. بانصیری میگوید: «این تغییرات یعنی همگام شدن با مردم، خیلی در برنامه محسوس بوده است. شاید اداره برنامه صبحگاهی به صورت گفتگو محوری برای مخاطب خستهکننده باشد ولی ما با تهیه آیتمهای گزارشی به مدد امکانات ماهوارهای و واحد سیار حضور مخاطب را به صورت زنده در برنامه رقم زدهایم.»
بانصیری ادامه میدهد: «اتفاق خوبی که در این مسیر افتاد، این بود که «صبح عالی بخیر» توانست همسو با اتفاقات مهم جامعه پیش رود. مثلا در بحث واردات برنج بنا به اقتضای جامعه، برنامه ما توانست جهتگیری مثبتی انجام دهد و التهاب جامعه و دیدگاه مردم را مطرح کند و به تبع آن مسوولان در صدد پاسخگویی برآیند. این که ما موضوعی را در برنامه بیان میکنیم و آن موضوع فردا در صحن علنی مجلس مطرح میشود، یکی از کارکردهای رسانه است و برای هر برنامهای یک موفقیت محسوب میشود.»
صبح، نشاط، تحرک
یکی از فاکتورهای مهم یک برنامه زنده ریتم آن است، خاصه آن که برنامه در زمان صبحگاهی نیز روی آنتن باشد. هیجان و تحرک در برنامه حتی اگر لحظهای مخاطب را شاد کند در روند مبثت روزانه حتی برای بینندگان گذری برنامه نیز بیتاثیر نیست.
تهیهکننده صبح عالی بخیر معتقد است: «مردم ما، مردم ایما و اشاره هستند و در لفافه صحبت کردن را میپسندند. وقتی ما یک آیتم طنز میسازیم و در آن حرف دل مردم را میزنیم، به نظرم آن مفرح بودن برنامه خودش را نشان داده است. شاد کردن یک برنامه خیلی مشکل است شاید در تخصص من نباشد ولی تا حدی که خردهفرهنگها اجازه دهد و به ساحت هموطنان عزیزمان جسارت نشود، خوب است که حتیالامکان در فضای اجرا و هم در ساخت برنامههای تولیدی پشتیبانیکننده نشاط و تحرک وارد شود.»
بانصیری اضافه میکند: «مخاطب ما در شهرهای دیگر وقتی مجری را با انرژی صبحگاهی میبیند، اگر دلیلی برای این شادی پیدا نکند با مجری ارتباط نمیگیرد و اینجاست که برنامه تاثیر خود را از دست داده است.»
اول کارتون بعد مدرسه
با توجه به آغاز پاییز و بازگشایی مدارس، پیشبینی میشود که بخش اعظمی از مخاطبان برنامههای صبحگاهی تلویزیون را کودکان تشکیل دهند. در این مورد اغلب برنامهسازان صرفا در جهت فراموش نکردن این قشر فهیم! اقدام به پخش کارتونهای کودکانه میکنند و البته در زمانی محدود آنتن برنامهریزی و انتخابهای آگاهانهتر از حوصله برنامهسازان خارج است. بانصیری درباره جهتگیری صبح عالی بخیر در این مورد میگوید: «در تقسیمبندی شبکههای مختلف تلویزیون جهتگیری برنامههای کودک بر عهده شبکه 2 سیما است. ولی ما نیز به دلیل احترام به مخاطب در صبح عالی بخیر کودکان را از یاد نبردهایم ولی متاسفانه فقط به پخش کارتون اکتفا میکنیم. چون به طور کلی اساسنامه صبح عالی بخیر چیز دیگری است. این برنامه اطلاعرسانی درخصوص مسائل فرهنگی و اجتماعی را بر عهده دارد ولی خب در بخشهای ابتدایی برنامه نیاز بچهها را نیز جای دادهایم. ضمناینکه درخصوص مسائل بهداشتی و سلامت روزهای آغازین مهر ماه برنامههای متعددی درباره بیماریهای شایع این دوره، راههای درمان و مقابله را برای کودکان و خانواده ایشان در نظر گرفتیم.»
صبح عالی بخیر و یک پله بالاتر
به نظر میرسد با روند تغییرات «صبح عالی بخیر» این برنامه در مسیر صعودی خود روی سکوی دوم قرار دارد و با تیزبینی عوامل برنامهسازش شاهد تغییرات محتوایی و ساختاری پیاپی در این برنامه باشیم.
اما ازجمله اقداماتی که در بخش آیتمسازی صورت گرفته است بخشبندی محتوایی آیتمها در حوزههای طنز، اجتماعی، اقتصادی، معارف، فرهنگ و هنر و ورزش است.
ازجمله بخشهایی که مورد استقبال مخاطبان نیز قرار گرفته است میتوان به آیتم «صبح عالی مستدام» اشاره کرد که در تقابل مستقیم با صبح عالی بخیر سعی دارد تا فاصله خطوط قرمز و بخشهای گفتگویی برنامه را پر کند. این بخش به مثابه زبان گویای مخاطب، جهتگیری و رودررویی با معضلات اجتماعی و اقتصادی دارد.
آزاده خواجهنصیری
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
