دکتر آزاده شیروانی

وقتی در فراز و نشیب زندگی گرفتار می‌شویم

زن 48 ساله‌ای که قبلا سابقه مشکلات روانپزشکی نداشت، به بخش فوریت‌های بیمارستان مراجعه کرده است. کمی قبل از مراجعه یک مشت قرص آنتی‌هیستامین خورده و توضیح می‌دهد که مشکلش دو ماه قبل، کمی بعد از درخواست غیرمنتظره طلاق از سوی همسرش شروع شده است. او احساس می‌کرد پس از آن که 20 سال خود را وقف همسری، مادری و خانه‌داری کرده مورد ظلم واقع شده است. به همین دلیل هم گاهی غمگین و گریان می‌شود و در بعضی موارد خوابش دچار اشکال می‌شود.

کد خبر: ۲۸۴۶۳۷

بررسی مشکل

این خانم دچار نوعی اختلال شده که به اختلال انطباق معروف است و مشخصه آن واکنش هیجانی نسبت به یک رویداد استرس‌زاست. عامل استرس‌زا می‌تواند مسائل مالی، بیماری یا مشکلات ارتباطی باشد. در ضمن عوامل استرس‌زا ممکن است منفرد باشد مانند طلاق یا از دست دادن شغل یا متعدد باشد نظیر مرگ یک شخص مهم زندگی فرد همزمان با بیماری جسمی خود آن فرد یا از دست دادن شغل. گاهی اختلالات انطباق در یک گروه یا موقعیت اجتماعی روی می‌دهند و عامل استرس‌زا بر چندین نفر تاثیر می‌گذارد، مثل سوانح طبیعی یا آزار و ستم بر گروه‌های نژادی، اجتماعی و مذهبی خاص.

مراحل رشد اختصاصی نظیر آغاز تحصیل، ترک منزل، ازدواج، پدر یا مادر شدن، نرسیدن به اهداف حرفه‌ای، رفتن آخرین فرزند از خانه و بازنشستگی هم اغلب با اختلالات انطباقی همراه است.

در این حالت فرد دچار ناراحتی شدیدی می‌شود که فراتر از حد انتظاری است که از مواجهه با عامل استرس‌زا انتظار می‌رود که این موضوع تاثیر قابل ملاحظه‌ای در کارکرد اجتماعی یا شغلی یا تحصیلی‌ دارد.

درمان

بهترین راه درمانی در این اختلالات، روان درمانی است. روان درمانی این فرصت را فراهم می‌کند تا معنای عامل استرس‌زا برای بیمار روشن شود؛ به طوری که بتوان آسیب‌های قبلی را بررسی و حل کرد. حتی گاهی اوقات دیده شده است که بیمار دچار اختلال انطباق پس از درمان موفقیت‌آمیز، قوی‌تر از دوره پیش از عارضه ظاهر شده است.