کمک‌های هدفمند آمریکا به پاکستان

این مبلغ جدای از کمک‌های نظامی و سایر اشکال کمکی است که دولت آمریکا هرساله به پاکستان اختصاص می‌دهد و مجموع کمک‌های اعطایی آمریکا به این کشور را به شکل قابل توجهی افزایش می‌دهد.

در مقابل به نظر می‌رسد رهبران پاکستان با انجام اقدامات نظامی علیه شبه‌نظامیان افراطی و نیروهای القاعده در مناطق قبایل‌‌نشینی وزیرستان‌شمالی و جنوبی پس از سرکوب موفقیت‌آمیز تحریک طالبان پاکستان یا همان شاخه پاکستانی طالبان در دره سوات موافقت کرده‌اند.

شاه‌محمود قریشی، وزیر امور خارجه پاکستان پس از این نشست در کنفرانسی خبری به همراه ریچارد هالبروک، فرستاده ویژه آمریکا به پاکستان و افغانستان و سر شرارد کوپرکولز، نماینده ویژه بریتانیا در پاکستان حضور یافت.

قریشی طی اظهاراتی حضور 26 کشور در این نشست را نشانی از موفقیت ارتش در سرکوب طالبان در ملاکند توصیف کرد و تصریح کرد: دولت پاکستان مصمم به پیگیری مدلی مشابه در سایر مناطق قبایلی‌‌نشین است. این سخنان تلویحا به این معنا بود که اسلام‌آباد با درخواست دولت آمریکا برای تعمیم عملیات نظامی به سایر مناطق ناآرام و بی‌قانون این کشور موافقت کرده است.

اگرچه آصف‌علی زرداری، رئیس‌جمهور پاکستان برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورک سفر کرده لیکن دولت اوباما استقبال شاهانه‌ای از او به عمل آورد و واشنگتن به گونه‌ای رفتار کرده که گویی زرداری تنها کسی است که می‌تواند مطالب آمریکا را در پاکستان برآورده سازد.

زرداری نه‌تنها از سوی آمریکایی‌ها با استقبالی گرم مواجه شد که سایر شرکت‌کنندگان در نشست «دوستان پاکستانی دموکراتیک» که نمایندگان نهادهایی چون بانک جهانی و بانک توسعه آسیا را دربر می‌گرفت هم به پاکستان روی خوشی نشان داده و بلافاصله از اختصاص تسهیلات به این کشور برای اجرای طرح‌های آبخیزداری و سایر پروژه‌های عمرانی خبر دادند.

هالبروک یک روز پس از برگزاری کنفرانس «دوستان پاکستان دموکراتیک» در مصاحبه با روزنامه واشنگتن‌تایمز تصریح کرد «بررسی تاریخچه اعطای کمک‌های یکجانبه آمریکا به پاکستان نشان می‌دهد تاکنون سابقه نداشته طرحی مشابه طرح کری ‌لوگار به تصویب برسد و از آن تحت عنوان گامی بلند به جلو یاد کرد.»

به گفته هالبروک، تصویب این بسته موید این واقعیت است که واشنگتن به پاکستان به مثابه دوستی مهم و متحدی می‌نگرد که در جنگ با ترور از خودگذشتگی نشان داده است.

منابع مالی این طرح قرار است صرف تامین بودجه طرح‌های متعددی شود که از پروژه‌های آموزشی تا اصلاح سیستم قضایی را شامل می‌شود. نسخه‌ای که پس از تصویب در سنا برای تایید نهایی در اختیار مجلس نمایندگان قرار گرفته لحنی ملایم‌تر از نسخه اولیه طرح داشت و در آن به لزوم تلاش‌های مشترک هند و پاکستان برای مقابله با تروریسم و همچنین بازجویی از عبدالعزیزخان، پدر برنامه هسته‌ای پاکستان که به ایجاد بازار سیاه هسته ای متهم است، اشاره نشده بود.

در طرح اولیه از اسلام‌آباد درخواست شده بود به بازجویان آمریکایی اجازه دهد با عبدالقدیرخان و سایر دانشمندان هسته‌‌ای دخیل معاملات هسته‌ای غیرقانونی گفتگو یا به عبارت صادقانه بازجویی کنند. همچنین به اسلام‌آباد توصیه شده بود فعالیت‌‌های مبارزه با تروریسم خود را با هند هماهنگ کند در حالی که در نسخه نهایی تنها از پاکستان درخواست شده همکاری‌های خود در زمینه مبارزه با افراطی‌گری را با همسایگانش افزایش دهد.

اندکی قبل استنلی مک‌کریستال، فرمانده ارشد نیروهای آمریکایی و یگان‌های ناتو در افغانستان طی گزارشی در تحلیل وضعیت افغانستان از افزایش نفوذ اقتصادی و سیاسی هند در افغانستان از جمله مشارکت روزافزون این کشور در پروژه‌های عمرانی و سرمایه‌گذاری در افغانستان خبر داده بود.

در این گزارش تصریح شده دولت پاکستان، حاکمیت کنونی افغانستان را متمایل به هند می‌پندارد. با این حال اگرچه افزایش حضور هند در افغانستان به نفع افغان‌ها ست اما این روند می‌تواند با تحریک پاکستان به تشدید تنش‌های منطقه‌ای منجر شود.

گفته می‌شود طرح مصوب سنا متضمن الحاقیه‌ای است که اعطای کمک مالی به پاکستان را به چند شرط منوط کرده است لیکن با اصلاحات به عمل آمده نظارت بر نحوه هزینه شدن بودجه و میزان متابعت اسلام‌آباد از مطالبات آمریکا به جای رئیس‌جمهور به وزیر امور خارجه سپرده شده و مهم‌تر آن که مکانیسم اعمال تحریم‌‌های خودکار علیه پاکستان در صورت تخطی از این شرط از الحاقیه حذف شده است.

این طرح با تاکید بر لزوم توجه به پیش‌ نیازهای امنیت ملی پاکستان و توجه به عملیات ضدتروریسم کنونی در این کشور از اسلام‌آباد خواسته برنامه جامع و پایداری برای مبارزه با افراطی‌گری تدوین کند.

به گفته قریشی دولت‌های آمریکا و پاکستان بر سر طرح جامع گسترش همکاری‌های نظامی و برنامه افزایش ظرفیت عملیاتی ارتش پاکستان به توافقی جامع دست یافته‌اند. این طرح متضمن تامین نیازهای سخت‌‌افزاری و تدوین برنامه آموزش برای افسران ارتش پاکستان توسط آموزشیاران آمریکایی است.

به اعتقاد کارشناسان پاکستان با تصویب این طرح آنچه را که به دنبالش بود به دست آورد و اکنون نوبت زرداری است که نشان دهد به تعهدات خود در قبال آمریکا پای‌بند است. بخش دشوار و خطرناک پروژه مقابله با القاعده و طالبان تازه آغاز شده در حالی که برخلاف بخش اول هیچ تضمینی برای موفقیت در آن وجود ندارد.

منبع: آسیا تایمز
مترجم: فرزین تکلو