زنگ تجزیه ناتو

این پیمان به چنان قدرت و موقعیتی دست یافته که خود را جایگزین نیروهای حافظ صلح سازمان ملل دانسته و خواستار دخالت در همه‌ی تحولات عرصه جهانی است.

ناتو با همین طرز تفکر 8 سال پیش تحت لوای نیروهای جهانی برای مبارزه با تروریسم وارد افغانستان شد تا از اولین ماموریت خارج از اروپا بتواند به عنوان سکوی پرتابی برای حضور در تمام معادلات جهانی بهره برداری کند. نکته اساسی در تحولات ناتو به ویژه در زمینه افغانستان، رویکرد بسیاری از این کشورها به ایجاد تغییرات اساسی در ساختار ناتو بر اساس کاهش اختیارات و نحوه رفتار آمریکا است.

هرچند که آمریکا در چند دهه گذشته به عنوان برترین قدرت نظامی جهان توانسته از اعضای این پیمان برای رسیدن به اهداف خود بهره برداری کند اما اکنون بسیاری از کشورها خواستار تبیین جایگاه خود در این پیمان شده‌اند. در این چارچوب راسموسن دبیرکل ناتو در گزارشی رسما اعلام کرده است که اعضای ناتوی حاضر در افغانستان از سیاستهای یک جانبه گرایانه و استعماری آمریکا در استفاده از ناتو به ویژه در قبال افغانستان ناراضی بوده و خواستار بیان جایگاه واقعی خود در جنگ افغانستان شده‌اند.

آنها تاکید دارند که آمریکا بایداز تبلیغات یک جانبه مبنی بر برجسته سازی نقش خود در جنگ افغانستان و مبارزه با تروریسم دست برداشته و بپذیرد که سایر کشورها نیز در این جنگ حضور داشته و هزینه مالی و انسانی می‌پردازند.راسمون حتی از عدم تمایل بسیاری از کشورهای اروپایی برای حضور در افغانستان خبر داده است.

این اظهارات دبیر کل از زبان سایر اعضا‌ء هرچند در وهله نخست درباره جنگ افغانستان است اما در اصل بیانگر چند نکته اساسی است اولا این امر نشان می‌دهد که کشورهای اروپایی در کنار مسائل سیاسی و اقتصادی به دنبال احیای جایگاه و استقلال نظامی می‌باشند. هرچند که طرح ارتش واحد اروپا با شکست مواجه شده اما این کشور همچنان تلاش دارند تا به این مهم دست یابند چنانکه بارها بر لزوم بیان جایگاه خود در معادلات نظامی جهان تاکید کرده‌اند. ثانیا عملکرد کشورهای مذکور نشان می‌دهد که آنها بر تغییر در ساختار کلی ناتو به ویژه کاهش اختیارات آمریکا و تقسیم قدرت واقعی میان اعضاء تاکید دارند.

تاکید راسموسن بر لزوم گرایش آمریکا به پذیرش نقش سایر اعضاء در جنگ افغانستان و احتمال خروج آنها از این کشور در صورت عدم تحقق این مهم را می‌توان تهدید به فروپاشی پیمان ناتو درصورت عدم کاهش اختیارات آمریکا دانست. این رویکرد در مرحله نخست موجب تقسیم فرماندهی ناتو میان آمریکا و فرانسه در رده بالایی این پیمان شده که می‌تواند در آینده در سایر بخشها نیز اجرایی شود در حالی که نتیجه نهایی آن کاهش بخش های دیگری از یک جانبه گرایی نظامی آمریکا است هرچند که این کشور همچنان به دنبال تاسیس پایگاههای نظامی در اقصی نقاط جهان است.

قاسم غفوری