در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» از دلایل نبود ارتباط میان نیکوکاران و ایتام
عشقتان را نقداً واریز کنید
گروه جامعه - مریم یوشیزاده: روزی روزگاری آدمها، اگر دلشان بیتاب شاد کردن کودکی یتیم میشد، دو سه جعبه شیرینی و چند پاکت میوه میگرفتند و یکراست میرفتند پرورشگاه تا مهربانی را برای ساکنان کوچک و تنهای آن، از دنیای بیرون سوغات ببرند. حالا، آن خانهها هنوز پابرجا هستند اما ارتباط مستقیم نیکوکاران با کودکان بدسرپرست و بیسرپرست قطع شده است و اگر کسی، مثل آن وقتها برای بچههای پشت دیوارهای پرورشگاه دلتنگ شود، باید عشقش را نقد و به حسابی مشخص واریز کند یا نوازشگری دستهایش را چک معتبر کند و پستش کند برای مسوول آن خانه و کمکهای غیر نقدی اش را به استثنای مهربانی، توی کارتنی مقوایی بگذارد و پشت در یکی از آن خانهها تحویل دهد اما دیدار با بچهها، قدغن است چرا که مسوولان سازمان بهزیستی کشور معتقدند مضرات حاصل از ارتباط مستقیم نیکوکاران با کودکان بهزیستی، از مزایای آن بیشتر است.
هم اکنون 21 هزار کودک فاقد سرپرست موثر و قانونی تحت پوشش این سازمان قرار دارند که 11هزار و 500 نفر از آنان با حکم امین موقت در خانواده نگهداری میشوند و 9500 نفر از آنان هنوز در خانههای کودکان و نوجوانان بهزیستی (پرورشگاهها ) تحت سرپرستی قرار دارند.
این آمار نشان میدهد هنوز شمار زیادی ازکودکان تحت پوشش بهزیستی در مراکز آن نگهداری میشوند در حالی که به گواه مدیر کل دفتر شبه خانواده بهزیستی به ازای هر کودک بیسرپرست 7 زوج داوطلب فرزندخواندگی وجود دارد، اما از آنجا که زوجهای متقاضی فرزندخواندگی علاقهای به امین موقت شدن و نگهداری از کودکان بد سرپرست ندارند، تقریبا هیچ یک از 9500 کودکی که در مراکز بهزیستی باقی ماندهاند بی سرپرست نیستند بلکه بد سرپرست هستند و با وجود داشتن والدین، به تشخیص قانون در مراکز بهزیستی نگهداری میشوند.
در چنین شرایطی نیاز کودکانی که با وجود داشتن پدر یا مادر یا هر دوی آنها دور از کانون خانواده نگهداری میشوند به محبت، تجربه دوست داشتن و دوست داشته شدن بیشتر میشود اما بهزیستی چند سالی است بر خلاف روال پیشین از ملاقات نیکوکاران با کودکان مراکزش جلوگیری میکند.
4 پرسش
به گفته حمیدرضا الوند، مدیرکل دفتر شبه خانواده بهزیستی، زمانی که نیکوکاری برای کمک به یکی از مراکز کودکان و نوجوانان بهزیستی مراجعه میکند، مددکاران تلاش میکنند برای سنجش حسننیتش به پاسخ 4 پرسش کلیدی دربارهاش پی ببرند:
این نیکوکار دقیقا با چه انگیزهای قصد کمک به کودکان را دارد؟
چه نوع کمکی را ارائه میکند؟
کمک او با چه شیوهای ارائه میشود؟
عملکرد او تا چه حد در ارتقای کیفیت خدمات تعریف شده برای کودکان تحت پوشش بهزیستی موثر است؟
الوند با استناد به پاسخ همین پرسشها دلیل سختگیری بهزیستی برای ارتباط مستقیم نیکوکاران و کودکان تحت پوشش را توضیح میدهد: فکرمیکنید انگیزه نیکوکاری که اصرار دارد با کودکان مرکز ملاقات کند، چیست؟ حقیقت این است که هدف برخی نیکوکاران از ملاقات چهره به چهره کودکان، بیش از آن که دلجویی از آنان باشد کمک به خودشان است در حالی که حضور غیرمستمر نیکوکاران از نظر روانی به کودکان آسیب میرساند.
او میافزاید: بهزیستی در سالهای اخیر تلاش کرده است، محیطی شبیه خانواده را برای کودکان ساکن مراکز کودکان و نوجوانان به وجود آورد. آیا شما به هرغریبهای اجازه میدهید وارد کانون خانواده شود و ساعاتی را با فرزندانتان بگذراند؟ تا چه حد میتوان از صلاحیت اخلاقی متقاضیان ملاقات با کودکان و تاثیرگذاری مثبت آنها مطمئن بود؟
از دیدگاه کارشناسان بهزیستی، رفت وآمد آدمهایی با باورها و سلیقههای گوناگون در مراکز نگهداری ممکن است شکل گیری صحیح شخصیت کودکان را با مشکل مواجه کند و از سوی دیگر با توجه به این که کودکان بهزیستی معمولا از نظر عاطفی نسبت به دیگر کودکان آسیب پذیرترند، حضور نامنظم و گاه به گاه نیکوکاران در این مراکز، تاثیری منفی بر عواطف آنان دارد.
با وجود همه مواردی که بهزیستی با استناد به آنها برقراری ارتباط نیکوکاران و کودکان را سخت میکند، از این نکته هم نمیتوان چشم پوشید که دوری فرزندان تحت پوشش بهزیستی از جامعه، زندگی آنها در محیطی بسته و خلا الگوی ذهنی از خانواده، امکان یادگیری مهارتهای زندگی را از آنان میگیرد و در بزرگسالی آنها را با مشکل مواجه میکند.
مهمانهای کوچک را به خانه تان دعوت میکنید؟
با این حال، همه راههای ارتباط با کودکان بهزیستی بسته نیست به طوری که نیکوکاران میتوانند با مراجعه به کمیته شبه خانواده استانها داوطلب طرح حامیشوند تا پس از بررسی صلاحیتشان از سوی این کمیته اجازه ارتباط مستمر با کودکان را پیدا کنند.
اما راهی که الوند پیشنهاد میکند از داوطلب طرح حامی شدن نیز پایدارتر و موثرتر به نظر میرسد. او میپرسد: اگر واقعا نیکوکاری تمایل دارد به کودکان بهزیستی محبت کند چرا این ارتباط باید لحظهای و کوتاه مدت باشد؟
مدیرکل دفتر شبه خانواده بهزیستی با تاکید بر این مطلب که هیچ کودک بی سرپرستی بیش از یک ماه در بهزیستی باقی نمیماند و این سازمان، سالانه 1000 کودک بیسرپرست را به خانوادههای متقاضی میسپارد، توضیح میدهد: کودکان ساکن در مراکز کودکان و نوجوانان بهزیستی همگی بدسرپرست هستند و نیکوکاران میتوانند به عنوان امین موقت، آنان را برای مدتی در کانون خانواده بپذیرند اما کمتر خانوادهای حاضر به پذیرش موقت این فرزندان میشود که اصلی ترین دلیلش شاید تمایل خانوادهها به مالکیت ششدانگ کودکان تا پایان عمرشان باشد.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
