مشترک مورد نظر قایم شده است

در همان شب بود که ناگهان یک باتری واژگون شد و اسید سولفوریک آن روی لباس‌های او ریخت. الکس با آن‌که شخصیتا آدم عصبی نبود، اما این بار با عصبانیت دستیارش، توماس واتسون را صدا کرد. توماس در اتاق زیر شیروانی بود و صدا در حالت عادی به او نمی‌رسید. اما وجود یک سیم تلگراف که از کارگاه زیرشیروانی تا داخل اتاق خواب الکس در طبقه پایین امتداد داشت، باعث شد که توماس صدای او را بشنود. احتمالا اولین مکالمه تلفنی دنیا مکالمه چندان شیرین و دلچسبی برای هیچ‌کدام از دو طرف خط نبوده است.

به این ترتیب زندگی ما بعد از گذشت این 130 سال، وابستگی عجیبی به تلفن پیدا کرده است. زندگی روزانه خیلی‌هایمان دست کم با بیش از 2 مکالمه تلفنی همراه است و بجز دوستان، خانواده و آشنایانی که همیشه نگران حالمان هستند، خیلی از قرارها و مسائل کاریمان هم با تلفن است که حل و فصل می‌شود.

با وجود همه وابستگی‌هایی که به تلفن داریم، قرار نیست حتما رابطه مان با این پدیده خیلی دوستانه باشد. قرار نیست حتما تلفن همراه مان را شب‌ها با خودمان به رختخواب ببریم و گوشی تلفن ثابتمان را حتما از نوع بی‌سیمی ‌انتخاب کنیم تا همیشه دم دستمان باشد.

هیچ رابطه عاشقانه‌ای بین ما و تلفن وجود ندارد. تلفن را به عنوان ابزاری نگاه کنید که قرار نیست جای دوستانتان را برایتان بگیرد، قرار نیست نفر دوم زندگی، بعد از خودتان باشد و قرار نیست همه وقت و پولتان را صرفش کنید. اگر معتادش شده‌اید باید بگویم هر چه زودتر از دامش بیرون بیایید، پیش از آن‌که تبدیل به آدم خانه نشینی شوید که تلفن را دست گرفته و دیوانه‌وار شماره می‌گیرید. این یک بیماری است. باور کنید.

مهم‌ترین امکانی که تلفن برایتان فراهم می‌کند، در دسترس بودن و در دسترس داشتن کسانی است که کارشان دارید. در دسترس بودن برای بشر آنقدر مهم بوده که به تلفن‌های ثابت راضی نباشیم و تلفن همراه را اختراع کنیم تا مطمئن باشیم که مثلا ساعت دقیق ناهار خوردن، دستشویی رفتن و از خواب بیدار شدن پسر تازه دانشجو شده‌مان را می‌دانیم.

جاشوا میرویتس در کتاب «مکان بی معناست: تاثیر رسانه‌های الکتریکی بر رفتار اجتماعی» می‌گوید اگر در جایی زندگی می‌کنید که به تلفن دسترسی ندارید، انگار دارید به دوستانتان توهین می‌کنید. در دسترس نبودن، غیرطبیعی است، پس شما را مردم گریز می‌دانند. بی‌توجه به این‌که دارید چه کار می‌کنید و کلا کجا هستید، باید همیشه در دسترس باشید. یادتان باشد هر چقدر بیشتر خودتان را در دسترس‌شان قرار بدهید، مثلا به تمام پیام‌های کوتاه و یا تماس‌هایشان سریع جواب بدهید، آنها هم بیشتر ازتان توقع خواهند داشت. احتمالا می‌خواهند همیشه در دسترس باشید و حتی ممکن است به خاطر برنداشتن گوشی یا جواب ندادن اس‌ام‌اس عصبانی شوند و سرزنش‌تان هم بکنند. اما بعضی وقت‌ها حربه‌هایی را استفاده می‌کنیم تا از شر تلفن و تماس‌ها خلاص شویم. اینجاست که تکنولوژی بلای جانمان می‌شود. موبایل خود را هزار سوراخ قایم می‌کنیم تا آنتن ندهد. رمزهایی وارد گوشی می‌کنیم تا تلفن را از شبکه خارج کند و به هزار در بسته می‌کوبیم اما بالاخره تماس برقرار می‌شود و آه از نهاد ما بلند.

چرا به تلفن عادت نکنیم؟

عادت به حرف زدن با تلفن ثابت، از آن مصیبت‌هایی است که باید دعا کنیم گرفتارش نشویم. اگر هزینه‌های بالای تلفن همراه مانع خوبی است برای کمتر با موبایل حرف زدن، اما تلفن ثابت و قیمت پایین مکالمه با آن، به طرز وسوسه انگیزی به پای تلفن نشستن تشویق‌مان می‌کند.

این عادت که اغلب آن را زنانه می‌دانند، عادت وقتگیر و معمولا کم فایده‌ای است. آنقدر کم فایده که به امتحان کردنش نمی‌ارزد. شما باید برای این تجربه هزینه‌های زیادی بدهید. اولین چیزی که به ذهن می‌رسد رقم بالایی است که 2 ماه بعد قبض تلفنمان نشان می‌دهد.

با این‌که پای تلفن نشستن و با یک دوست خیلی صمیمی‌ درباره آدم‌هایی که می‌شناسیم حرف زدن به این کار غیبت هم می‌گویند لذتی وصف نشدنی به همراه دارد، اما هر لذتی بعد از مدتی جای خودش را به ملال و تکرار می‌دهد و این درست زمانی است که به آن عادت کردن می‌گویند. ترک عادت هم که خوب می‌دانید، آدم را مریض می‌کند.

این‌که روی کاناپه دراز بکشید، تلفن را دستتان بگیرید و بی‌آن‌که نیاز باشد از دوستی که آن‌طرف خط نشسته پذیرایی کنید، بی‌آن‌که لازم باشد موقع حرف زدن با او حواستان باشد که پایتان را دراز نکنید یا خمیازه نکشید و با دست کیک را توی دهانتان نبرید، زندگی کردن آن هم از نوع خوبش است. نه؟! اما علم پزشکی نظر دیگری دارد.

این‌که استفاده از تلفن‌، مخصوصا تلفن همراه واقعا مضر است یا نه، این مضرات چه چیزهایی هستند و این ضررها به چه میزان هستند، سوالاتی هستند که هنوز جواب قطعی برای آنها وجود ندارد. اما علم پزشکی احتمال می‌دهد که امواج این تلفن‌ها برای گوش، مغز و حتی پوست انسان مضراتی، هر چند کم، داشته باشد.

پزشک‌ها توصیه می‌کنند تا جایی که می‌توانید گوشی‌های تلفن را از خودتان دور نگه دارید. وقتی با گوشی‌تان کاری ندارید آن را در فاصله دست کم یک‌متری‌تان قرار بدهید. وقتی توی خیابان راه می‌روید هم لازم نیست حتما آن را توی دستتان بگیرید؛ بهتر است گوشی را داخل کیف یا جیبتان بگذارید.

درباره تلفن‌های ثابت هم، علاوه بر توصیه‌های علم پزشکی، عارضه دیگری به اسم گیوه‌گشادی محتمل است. وقتی یک ماه تمام زندگیتان و کار و بار و غیبت‌هایتان را به جای دیدن چهره به چهره دوستان و خانواده، پای تلفن راست و ریست می‌کنید؛ دیگر بیرون آمدن از خانه، تاکسی سوار شدن و دیدن دوستانتان کاری است که به سختی از عهده‌اش برمی‌آیید. کاری که گوشی تلفن‌تان به راحتی برایتان انجام می‌دهد.

فرهنگ مکالمه

تا به حال برایتان پیش آمده در جلسه رسمی‌نشسته باشید و زنگ تلفن همراهی به صدا در نیامده باشد؟ تا به حال برایتان پیش آمده در سینما و درست در حساس‌ترین لحظه‌ها که شما در فیلم غرق شده‌اید زنگ تلفن نفر پشت‌سری‌تان به صدا در بیاید و از آن همه تصویر و خیال پرتابتان بکند روی صندلی نه چندان راحت سینما؟ مثال‌های دیگری هم وجود دارد، مثلا در هواپیما، اتاق آی‌سی‌یو بیمارستان، تیمارستان و هر جای دیگری که یا اجازه استفاده از تلفن همراه را نداریم یا بهتر است بگذاریم موبایلمان برای مدتی خاموش باشد. البته قضیه اعتماد به همین سادگی‌ها هم نیست. در خیلی از سالن‌ها سیستم‌های ضد امواج موبایل نصب می‌کنند. به این ترتیب به محض آن‌که گوشی به دست و خندان وارد سالن می‌شوید، تلفن‌ها از کار می‌افتند و خیال برگزارکننده‌ها راحت می‌شود.

یکی از مهم‌ترین هشدارها درباره تلفنی حرف زدن، موقع رانندگی به صراحت این است: «حرف نزنید.» راننده‌های تاکسی یکی از خطرناک‌ترین راننده‌های موبایل به گوشی هستند که می‌تواند وجود داشته باشد. آمار رسمی ‌می‌گویند حرف زدن با موبایل در هنگام رانندگی یکی از مهم‌ترین عوامل تصادفات در جاده‌ها و حتی شهرهای ایران است. خب آنقدر حرف نزنید.

لطفا یک آهنگ ملایم و غیر آزاردهنده برای زنگ تلفن‌تان انتخاب کنید. خودتان را در حال خواندن صفحات آخر کتابی تصور کنید که از 3 روز پیش در دست گرفته‌اید، زنگ تلفن با گوشخراش‌ترین و بلندترین صدای ممکن به صدا در می‌آید و از جا می‌پراندتان. یادتان باشد هر روز آن ده‌ها نفری که موقع زنگ خوردن گوشی‌تان، با شما هستند یا حتی از کنارتان می‌گذرند هم این حس آزاردهنده را دارند. لطفا بلندی زنگ تلفن را هم در سطح پایین تنظیم کنید.

موقع حرف زدن با تلفن با صدای آهسته و لحن آرام صحبت کنید. نگران نباشید گوشی‌ها طوری طراحی شده‌اند که صدای ضعیف را هم منتقل می‌کنند. شرکت‌های مختلف گوشی موبایل تنظیمات متفاوتی برای محصولاتشان دارند.

دیگر این‌که هیچ‌وقت تلفن همراه یا ثابتی که مال شما نیست را جواب ندهید. این کار اصلا هم شوخی بامزه‌ای نیست.

در خیلی از کشور‌های دنیا تعداد مشترکین تلفن‌های همراه، بیشتر از صاحبان تلفن‌های ثابت است. در حال حاضر هند و چین به ترتیب بالاترین میزان رشد تعداد کاربران تلفن همراه را در دنیا دارند. در دسترس بودن ساده سیمکارت‌ها و شارژ کارت‌های اعتباری از مهم ترین دلایلی است که باعث این رشد واقعا سریع شده است.

ما ایرانی‌ها روزانه ساعت‌های زیادی را پای تلفن می‌گذرانیم. خیلی از جوان‌ها بیشتر از یک خط موبایل دارند و معمولا استفاده‌هایشان از تلفن همراه و ثابت چیزی به جز انجام کارهای ضروری است. اما به گزارش AP جوانان در گرجستان در روز 4ساعت از وقت خود را به مکالمه با خطوط ثابت تلفن صرف می‌کنند، در حالی که جوانان شهر آتن در کشور یونان روزانه 4 پیام متنی به تلفن‌های همراهشان ارسال می‌شود.

کاربران تلفن همراه در آمریکا نسبت به اروپایی‌ها بیشتر صحبت می‌کنند و البته هزینه کمتری هم می‌پردازند. از هر 10 نفر ساکن کشورهای اتحادیه اروپا 8 نفر شماره تلفن همراه دارند. در حالی که در آمریکا از هر 10 نفر 6 نفر دارای یک شماره تلفن همراه هستند.

تلفن همراه تقریبا در تمام کشورهای دنیا نفوذ بالایی داشته است و به زودی یک شبکه جهانی تلفن همراه هم به راه خواهد افتاد. با در نظر گرفتن این نکته به نظر می‌رسد یک فرهنگ خاص استفاده از تلفن‌های همراه در همه دنیا در حال شکل گرفتن است که در آن به گوشی همراه به عنوان یک ابزار کلیدی اجتماعی نگاه می‌شود. در این فرهنگ مردم به گوشی‌هایشان به عنوان یک دفتر تلفن حساس نگاه می‌کنند که به کمک آن می‌توانند هر لحظه با هر کدام از دوستانشان که می‌خواهند تماس بگیرند. تلفن و مخصوصا نوع همراه اش یک وسیله کاملا کاربردی است. اگر چه می‌توان از آن استفاده‌های کاملا غیر کاربردی هم کرد.

سیما دهقان