مشورت بیشتر، کابینه بهتر

بعد از تغییرات بسیار زیاد در دولت نهم برکناری یا کنارگذاشته شدن 10 وزیر کابینه در فاصله 4 ساله عمر این دولت یا انتخاب برخی معاونان رئیس‌جمهور که به ماجرایی بحث برانگیز مبدل گردید و واکنش‌های جدی مسوولان و مردم را به همراه داشت، اکنون کسانی که دستی بر آتش همراهی با دولت دارند درصدد هستند تا قبل از معرفی رسمی کاندیداها برای رهبری وزارتخانه‌های 21 گانه دولت با جلسات، رایزنی‌ها، دعوت از رئیس‌جمهور و حتی جمع‌آوری نامه و ارائه منشوری برای مشخص شدن چارچوب شخصیتی، رفتاری و تخصصی وزرا تاکید کنند که کابینه دولت دهم باید چیزی متفاوت‌تر از دولت نهم باشد.

دغدغه جدی حضور افراد متخصص و فرهیخته در کابینه دهم تا آنجا پراهمیت جلوه می‌کند که علی لاریجانی 14 مرداد در مراسم تحلیف رئیس‌جمهور با تاکید بر این‌که مجلس نظارت جدی بر انتخاب کابینه دارد، از شاخص‌هایی برای انتخاب افراد نام برد.

رئیس مجلس اصالت فکری و دینی وزرای پیشنهادی، سابقه انقلابی روشن و رهپویی ولایت‌فقیه و کارآمدی چه از نظر تحصیل و چه از بعد تجربه گذشته را یادآور شد و خاطرنشان کرد که وزرا باید از فرزانگی و قدرت تصمیم‌گیری‌های کلان متکی بر معرفت اسلامی، انقلابی و تجربه به همراه استقلال فکری برخوردار باشند.

البته اظهارات، رایزنی‌ها و نشست‌های لاریجانی با رئیس‌جمهور به این نکات محدود نشد و حتی باعث گردید وی تنها چند روز مانده به معرفی کابینه ‌که قرار است دوشنبه این هفته باشد  اعلام کند وزارت جای یادگیری نیست و وزیر باید مدارجی را طی کرده باشد.

وی مجددا تاکید کرد که آراستگی اخلاقی، سابقه انقلابی روشن و کارآمدی باید در یک وزیر جمع باشد نه این‌که وی تازه بخواهد آنها را یاد بگیرد.

لاریجانی نظراتش را یک روال طبیعی در انتخاب کابینه دانست، اما نگفت که این دغدغه اصلی، به دلیل ناهماهنگی دولت با مجلس باعث شده که خانه ملت پیشقدم در معرفی شاخص‌های وزرا شود. دلمشغولی انتخاب وزرا که از سوی دستیار ارشد رئیس‌جمهور سعی شد کمی برطرف شود و احتمال حضور و نقش جوانان را در کابینه پررنگ‌تر کند، حساسیت‌ها را کمی بیشتر تحریک کرد.

اظهارنظر مجتبی هاشمی‌ثمره درخصوص کابینه جدید و جوانگرایی نسبت به دوره نهم،‌ جمله طنزگونه لاریجانی را مبنی بر این‌که «جوانی در برخی مواقع از 20 سالگی تا 100‌سالگی است، ولی باید دید چه انتخابی صورت خواهد گرفت» به همراه داشت.

بحث درباره انتخاب کابینه در میان اصولگرایان تا آنجا پیش رفته که حتی جبهه پیروان خط امام و رهبری طی بیانیه‌ای با امضای حبیب‌الله عسکراولادی ضمن ابراز نگرانی از کابینه آینده، محمود احمدی‌نژاد را به مشورت با رهبری و مجلس فراخوانده است.

انتشار بیانیه‌ از سوی این جبهه که مهم‌ترین و فراگیرترین تشکل حزبی اصولگرایان است، از آنجا نشات گرفت که رئیس‌جمهور در اولین اقدام انتصابی خود اسفندیار رحیم‌مشایی را که در دوره نهم ریاست‌جمهوری با اعتراضات گسترده اصولگرایان نسبت به عملکردش همراه بود به عنوان معاون اول رئیس‌جمهور منصوب کرد و بدون توجه به تذکرات، همچنان او را معاون اول خود نامید تا این‌که رهبر معظم انقلاب طی نامه‌ای خواستار برکناری این فرد شد.

در بیانیه جبهه پیروان نسبت به مغرور شدن به رای مردم نکاتی گوشزد و البته از مجلس درخواست شد در بررسی رای اعتماد به وزرا «با دقت،‌ حساسیت بالا، حفظ آهنگ ولایت و صمیمیت با رئیس‌جمهور» عمل کند.

محمدرضا باهنر، نایب‌رئیس مجلس نیز درخصوص انتخاب اعضای کابینه به نظرات علی لاریجانی اشاره کرد و تا حد زیادی بیانات رئیس فراکسیون اصولگرایان را مورد تاکید قرار داد و حتی درخصوص شیوه پیشنهادی رئیس‌جمهور درباره جوانگرایی در کابینه آینده نیز چنین تحلیل کرد که هیچ پدری بنگاه اقتصادی خود را به دست فرزند غیرمجربش نمی‌سپارد.

باهنر که با خبرگزاری ایرنا صحبت می‌کرد تاکید کرد؛ مخالف جوانگرایی نیست، اما بالاخره یک دانش‌آموز هم باید 12 سال درس بخواند تا بتواند به دانشگاه برود.

نایب‌رئیس مجلس که دبیرکلی جامعه اسلامی مهندسین را نیز به عهده دارد تاکید کرده که حمایت اصولگرایان از احمدی‌نژاد حمایت بی‌چون و چرا نیست، بلکه این حمایت به صورت مشروط خواهد بود. او اعلام کرده قصد سهم‌خواهی ندارد، اما واقعیت این است که هیچ فهرستی در ارتباط با کابینه ارائه نشده و درباره کابینه دهم توقعات جدی وجود دارد. به هر حال دیدارها و رایزنی‌ها تا هم‌اکنون نشان می‌دهد که دولت در معرفی اعضای کابینه باید از سد مقام مجلس که از حالا تاکیداتش، مطالباتش و انتظاراتش را به صراحت مطرح کرده است عبور کند.

گزینه برخی وزارتخانه‌های کلیدی از جمله نفت، کشور و ... از نقاط حساس مجلس برای رای اعتماد دادن به فرد معرفی شده، چرا که در دولت نهم این وزارتخانه‌ها (از جمله وزارت کشور)‌ با تغییرات چشمگیری روبه‌رو شد. تغییرات کابینه نهم با اندوختن تجربه برای ریاست این دولت باعث شده که اکثر مسوولان از جمله نمایندگان با اشاره به این‌که تجربه‌ 4 ساله گذشته فوت و فن دولت‌داری را به احمدی‌نژاد آموخته است، تاکید کنند دولت دهم نباید آزمون و خطاهای گذشته را تکرار کند، چرا که تجربه گذشته، چراغ راه آینده دولت دهم بوده و هرگونه تحولات جدی در این دولت، غیرقابل بخشش محسوب می‌شود.

زهره الهیان نماینده تهران و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، انتخاب وزیران از سوی احمدی‌نژاد و دادن رای اعتماد مجلس به آنان را امری دوسویه می‌داند و تاکید دارد که کارآمدی، تعهد و تخصص از ویژگی‌هایی است که مجلس برای دادن رای اعتماد به وزیران پیشنهادی مدنظر قرار خواهد داد.

این نماینده مشورت رئیس‌جمهور را با نمایندگان مجلس درباره انتخاب وزرا راهگشا می‌داند و خاطرنشان می‌سازد، همان طور که در گذشته برای انتخاب وزرا از نظرات استخراجی نمایندگان استفاده شده اگر هم این بار چنین اتفاقی روی دهد، نتایج بسیار بهتری حاصل خواهد شد. وی البته عملکرد برخی وزرای دولت نهم را قابل قبول دانست، اما معنای آن را تاکید و رضایت کامل عنوان نکرد و افزود؛ مجلس به دلیل آن که مدافع حقوق مردم است، الزاما نباید به آنچه دولت معرفی می‌کند رای دهد و قطعا نظر خود را با محورهای مورد تاکید در انتخاب وزرا اعمال خواهد کرد.

الهیان بر سهم زنان در کابینه آینده هم تاکید کرد و خواستار استفاده از بانوانی شد که در پست‌های کلان مدیریتی برحسب شایستگی‌هایشان در حال حاضر مشغول فعالیت هستند.

لزوم استفاده از نیروهای مجرب

مهدی سنایی، رئیس فراکسیون اقتدار ملی و نماینده مردم نهاوند بحث درخواست مجلس از دولت را برای حضور نمایندگان در کابینه آینده ساخته و پرداخته مخالفان رئیس‌ مجلس، علی لاریجانی می‌داند و تاکید دارد انتظار می‌رود که در دولت آینده از نیروهای مجرب استفاده شود، هرچند بعضا دولت نشان داده که توجهی به این نکات ندارد. وی با اشاره به این که در دولت نهم نیروهای خوبی وجود داشت، اما بهره کافی از آنان گرفته نشد و در نیمه راه، آنان از سوی رئیس‌جمهور به کناری گذاشته شدند، تاکید کرد که نامه‌نگاری نیروهای اصولگرا به رئیس جمهور و بیان نگرانی‌ها از کابینه دهم به دلیل عملکردهای گذشته است.

وی البته خاطرنشان کرد؛ مجلس هیچ‌گونه چشمداشتی به حضور برخی نمایندگانش در کابینه آینده ندارد، اما توقع دارد که استانداردهای دنیا درخصوص تعیین وزرا درباره حضور افراد در وزارتخانه‌های تخصصی رعایت شود.

نماینده نهاوند با بیان این که کارشناسی که تاکنون از در یک وزارتخانه رد نشده و حتی اطلاعات حداقلی را ندارد، نباید وارد کابینه دولت شود، گفت استفاده از این افراد، تنها باعث از دست رفتن فرصت‌ها و کاهش ارزش‌ها خواهد شد.

وی در پیش‌بینی از کابینه دهم و با توجه به تاخیر رئیس دولت در معرفی همکارانش خاطرنشان کرد؛ با توجه به این رفتارها احتمال می‌رود دولت آینده نسبت به دولت گذشته بسته‌تر عمل کند.

مجلس به افراد متوسط و پایین رای نمی‌دهد

حمیدرضا کاتوزیان، نماینده تهران و رئیس کمیسیون انرژی مجلس که عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس نیز هست، درباره کابینه آینده و دغدغه‌های مجلس با اشاره به عملکرد دولت نهم خاطرنشان کرد که مجلس با دقت انتخاب وزرا را رصد می‌کند و قطعا به افراد متوسط یا پایین‌تر از متوسط رای نخواهد داد. وی با بیان این که وزیر منتخب باید علاوه بر تخصص و تجربه دارای سوابق انقلابی، متدین و معتقد به اصول نظام باشد، بیان کرد؛ تمامی تلاش‌ مجلس بر این است که با دولت دچار چالش نشود، اما برخی اصول و شاخص‌ها را مدنظر قرار داده و می‌دهد.

رئیس کمیسیون انرژی در ادامه به اهمیت انتخاب وزیر‌نفت در کابینه اشاره و اعلام کرد؛ دانش، تخصص، تحصیلات مرتبط با نفت که به روز و همراه با تجربه کاری باشد، باید جزو اولویت‌ها در این زمینه قرار گیرد. نماینده تهران با اشاره به نقش وزیر نفت در ساختار جهانی ازجمله اوپک خاطرنشان کرد؛ نفت بخش بزرگی از درآمد کشور است، لذا باید وزیرش با دقت انتخاب شود تا بتواند با قدرت و قوت در سطح ملی و بین‌المللی ظاهر شود. علی عباسپور تهرانی، نماینده تهران و رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات نیز در انتقاد از رایزنی‌های دیرهنگام درخصوص کابینه و مورد مشورت قرار نگرفتن مجلس در این زمینه اعلام کرد؛ رئیس‌جمهور از ظرفیت مجلس استفاده‌ای نکرده است.

مسعود پزشکیان، نماینده تبریز و عضو فراکسیون اقلیت مجلس نیز با اشاره به سخنان و توصیه‌های رهبر معظم انقلاب به دولت تاکید کرد که تعامل دولت با مجلس قطعا در میزان موفقیت کابینه آینده راهگشاست. وی تعامل را راه جدیدی برای رسیدن به موفقیت دانست و مشورت کردن با بزرگان را دلیل توفیقات دولتمردان ذکر کرد.

دولت پخته عمل کند

غلامرضا مصباحی مقدم، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس نیز انتخاب کابینه را از حقوق رئیس‌جمهور می‌داند، اما رایزنی با مجلس را هم مهم ذکر می‌کند و تاکید دارد اگر انتخاب‌ها مطابق معیارها و شاخص‌های نمایندگان نباشد، قطعا ارائه رای اعتماد با مشکل مواجه خواهد شد.

وی خاطرنشان کرد؛ رفتار عقلایی دولت این است که افرادی را به صورت حساب شده به مجلس معرفی کند تا بتوانند در مجلس رای اعتماد بیاورند.

نماینده تهران خواستار پخته‌تر عمل کردن دولت نسبت به دوره گذشته شد و تاکید کرد؛ تجربه 4 سال گذشته رئیس دولت در دوره دهم قابل قبول نیست و ما انتظار داریم دولتی که تجربه‌ اندوخته است، کارهای قبلی خودش را در مورد کابینه جدید تکرار نکند.

محمد کرمی‌راد، نماینده کرمانشاه و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز از رئیس‌جمهور خواست که درباره کابینه بسته عمل نکند و به رایزنی‌ها و اظهارات توجه کند. عضو فراکسیون اصولگرایان با تاکید بر این که دولت باید از تجربه 4 ساله خود استفاده کند، تاکید کرد؛ ظرفیت اصولگرایان نیز اندوخته بسیار مهمی برای بهره‌گیری در کابینه آینده است.