قرنهای قرن است که دریا قربانی میگیرد، فرقی هم نمیکند، در همه جای جهان وضع به همین منوال است و همه دریاهای جهان تا به حال قرآنیهای بسیاری گرفتهاند.
در کشور ما ایران به خاطر جاذبههای گردشگری که استانهای شمالی دارند، تابستان که میشود سواحل دریا خزر شلوغ میشود. خیلی اصلا به شمال میروند که تنی به آب بزنند و لذتی از شنا کردن در دریای خزر ببرند. با این حال و با تمام تلاشهایی که صورت میگیرد، باز هم آدمهایی هستند که سفرشان به شمال به آخرین سفر زندگیشان تبدیل میشود.
همه اینها نوشتیم تا برسیم به حرفهای حمید علیزاده معاون مرکز ملی اقیانوسشناسی که نکات جالبی در مورد دریا و جریانهای شکافنده و نقش آنها در غرق شدن مردم در دریا گفته است.
اگر مثل ما نمیدانید که جریانهای شکافنده اصولا چی هستند و چه نقشی در غرق شدن مردم دارند اول تعریف این جریانها را از زبان علیزاده و در گفتگو با ایسنا بخوانید: «گر زاویه ورود موج به ساحل تقریبا عمود به ساحل باشد. جریانهایی که تشکیل میشود جریانهای عمود به ساحل هستند. آب بعد از شکستن موج به ساحل میرسد ولی زمانی که بر میگردد از دو طرف جمع میشود و در مسیر خاصی بر میگردد. این مسیر خاص مثل یک دالانی است که آب را میشکافد و به داخل دریا میبرد. به همین دلیل به جریان شکافنده موسوم است و به زبان انگلیسی به آن Rip Current گفته میشود. البته برخورد دو جریان موازی ساحل و برگشت آن به سوی دریا نیز موجب ایجاد جریان شکافنده میشود.»
این جریانهای شکافنده بسیار خطرناک هستند؛ چون کسی که در این جریان قرار میگیرد، با این جریان به سمت دریا کشیده میشود.
به همین خاطر و طبق گفتههای معاون مرکز اقیانوسشناسی، شناگر باید بداند که وقتی در این جریان قرار گرفت چگونه با این جریان برخورد کند؛ «شناگر باید سعی کند در داخل این جریان قرار نگیرد و اگر قرار گرفت باید نحوه برخورد را بداند.»
پیشنهاد امروز ما همین توصیههای حمید علیزاده است، بخوانید شاید خدای نکرده یک روز به کار آمد.
اولین چیز، حفظ خونسردی است. اگر شناگر بترسد و احساس کند که جریان او را به داخل دریا میبرد و بخواهد دقیقا در خلاف جهت به طرف ساحل برگردد این عمل خطرناکترین حرکت است. توصیه میشود کسی در این جریان افتاد سعی نکند برخلاف جریان برگردد.
جریان شکافنده شبیه بادبزن است که دسته بادبزن به سوی ساحل و دهنه آن به طرف دریا ست. قسمت دسته باد بزن بیشترین قدرت جریان را دارد. اگر کسی در آن قرار گرفت نباید سعی کند برخلاف جریان به طرف ساحل بیاید. این جریان صرف نظر از اینکه شناگر چقدر توان فیزیکی دارد و چقدر شنا بلد است عملا برگشتن به طرف ساحل را غیر ممکن میکند.
عمودی برگشتن یا به عبارتی برخلاف جریان برگشتن عملا غیر ممکن است. شناگر باید کاری کند که اگر در جریان قرار گرفت، در صورتی که توان بدنی بالایی دارد، به شکل مورب برگردد، در غیر این صورت سعی کند خودش را شناور کند و در عمق آب با خونسردی شنا کند.
هر چقدر آب عمیق تر باشد، این جریان ضعیف تر است. آنگاه از آب عمیق به آرامی و به صورت مورب برگردد. شناگر باید در جایی شنا کند که افراد و نجات غریق وجود داشته باشند تا در صورت بروز مشکل امکان کمک کردن وجود داشته باشد.
شهریار محمدی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم