گنبد عظیم سلطانیه بعنوان بزرگترین گنبد آجری جهان، آیینه تمام نمای عظمت هنر معماری ایرانی است.
کد خبر: ۲۶۸۶۹۱
این گنبد، امروز چون نگینی با درخشش در بین خانه های خشتی و آجری شهر سلطانیه، گوشه ای از هنر معماری را به عالمیان عرضه و معرفی می کند.
گنبد تاریخی سلطانیه، پس از " کاتدرال سانتاماریا دلفیوره" کلیسای جامع مریم مقدس در فلورانس ایتالیا و مسجد ایاصوفیای استانبول، سومین بنای عظیم تاریخی درجهان محسوب می شود.
بر اساس منابع رسمی و مکتوب، این بنا دارای 5/48 متر ارتفاع، 60/25متر دهانه ی قوس، هشت ایوان مرتفع و نزدیک به 50 اتاق و حجره می باشد.
شهرت گنبد سلطانیه در ادوار مختلف بقدری عالمگیر شده بود که مورخین و سیاحان نامی خارجی، ازجمله کلاویخو، پیترو دلاورانه، شاردن، دیولافوا و دهها جهانگرد معروف دیگر را به عشق دیدن این بنای عظیم تاریخی به سلطانیه کشاند.
برخی از باستانشناسان معتقد هستند که طرح گنبد سلطانیه و معماری این بنای عظیم، از مرزها نیز پا فراتر نهاده و بر بنایی چون گنبد سانتاماریا دلفیوره درشهر فلورانس ایتالیا تاثیر گذاشته است.
گنبد سلطانیه، اولین بنای آجری جهان و یکی از باشکوهترین بناهای عظیم اسلامی، در دوره حکومت سلطان محمد خدابنده و در مدت 9سال "704- 713 هجری قمری" ساخته شده است.
سلطان محمد خدابنده، با رسیدن به حکومت در سال 702هجری قمری، دستور داد شهری را در محلی که دور آن 30 هزار گام و دارای مسجد، مدرسه، خانقاه و آثار فرهنگی دیگر باشد، احداث کنند.
در سال 710هجری قمری، کار ساختمانی شهر سلطانیه پایان یافت و سلطان مغول با برپایی جشن مفصلی، این شهر را سلطانیه یا سلطان نشین نامید بطوری که این شهر پس از تبریز، بزرگترین شهر امپراطوری ایلخانی شد.
ثبت گنبد سلطانیه در فهرست میراث جهانی را نیز باید یک واقعه ی مهم فرهنگی و برگ زرینی بر غنای فرهنگ دیرپای ایران زمین ارزیابی کرد.
ثبت این بنای عظیم تاریخی از سوی سازمان یونسکو بعنوان یک شاهکار بشری در فهرست میراث جهانی، مایه افتخار هر ایرانی صاحب اندیشه و فرهنگ دوست شد.
مرمت گنبد این بنای تاریخی ارزشمند و فیروزه ای که حدود نیم قرن پیش آغاز شده بود با همت و تلاش دولت نهم و با نصب یکصد هزارمین کاشی در سال نوآوری و شکوفایی به اتمام رسید.
شهر سلطانیه از توابع شهرستان ابهر در 35کیلومتری شرق زنجان و مسیر زنجان - تهران واقع شده و آماده پذیرایی از علاقه مندان به آثار تاریخی و فرهنگی است.