بازی چند جانبه آمریکا در عراق

نکته قابل توجه در تحولات عراق ، بازیگری چند جانبه آمریکا است که مجموعه‌ای از مولفه‌های ضد و نقیض را در برگرفته است. تاکید بر حمایت از دولت مالکی با تقویت ارتش و پلیس، درخواست برای ورود بعثی‌ها و شبه نظامیان به ترکیب دولت و رایزنی‌ با گروه‌های معارض در ترکیه و اردن، اصرار بر عدم ائتلاف مالکی با جریان صدر و مجلس اعلای اسلامی برای انتخابات آینده، نقض مکرر توافقنامه امنیتی بغداد- واشنگتن و ورود نظامیان به شهرها، اصرار بر تغییر مفاد توافقنامه بغداد واشنگتن برای توجیه حضور بلند مدت در عراق و ... را می‌توان از جمله تحرکات متناقض آمریکا در عراق ارزیابی کرد.

این تحرکات در حالی صورت گرفته که آمریکا اقدامات خود را گامی برای تحقق طرح آشتی ملی در عراق عنوان کرده و خواستار رویکرد دولت به تکمیل این فرآیند شده است. هرچند که ادعای آمریکایی کمک به حل بحران‌های عراق است اما روند تحولات و طرح‌های مذکور نشانگر تکرار سیاست تفرقه افکنانه میان گروههای مختلف عراقی با هدف سوق دادن آنها به اجرای خواسته‌های آمریکا است.

آمریکایی‌ها از یک سو با نام بحران‌های امنیتی اهداف خود را در عراق پیگیری می‌کنند و از سوی دیگر با بهانه قرار دادن اختلافهای عراقی‌ها برآنند تا طرح‌هایی مانند حضور بلندمدت در عراق، بازگشت نظامیان به شهرها، تزلزل دولت مرکزی و وابستگی آنها به آمریکا و ... را اجرایی کنند .جالب توجه آنکه مقامات آمریکا پیش از خروج از شهرهای عراق بارها تاکید کرده بودند که عراق پس از این خروج با بحران‌های داخلی مواجه می‌شود و حتی بازگشت نیروهای آمریکایی به شهرها ضروری می‌شود.

هرچند که اوباما ادعای تغییر را مطرح کرده اما سیاست‌آن از جمله در قبال عراق همان سیاست دوران بوش است که اساس آن را تشکیل دولتی لائیک و دست نشانده تشکیل می دهد. با توجه به روند تحولات می‌توان گفت که آمریکا بار دیگر سناریوی بازیگری چند جانبه با مجموعه‌ای از بحران‌های امنیتی و سیاسی را اساس سیاستهای خود در عراق قرار داده تا در سایه آن ضمن به قدرت رساندن مهره‌های مورد نظر خود در انتخابات آینده،‌ حضور بلند مدت خود را نیز در این کشور تضمین کند در حالی که این تحرکات را به نام طرح آشتی ملی انجام می‌دهد که محور آن را بازگشت بعثی‌ها به قدرت تشکیل می‌دهد. آمریکا تلاش دارد با این اقدام ضمن تحقق اهداف خود، رضایت برخی کشورهای عربی برای حمایت از سیاستهای آمریکا در منطقه را نیزکسب کند در حالی که در نتیجه این فرآیند نابسامانی‌های قومی و سیاسی در عراق تکرار خواهد شد.

قاسم غفوری