بازی خطرناک

تنها مولفه‌ای که بحران جاری را از موارد قبلی متمایز می‌کند عزم ایالات‌متحده آمریکا و متحدان منطقه‌ای‌اش بر تشدید فشارها به آخرین حاکمیت کمونیستی جهان است.

دور جدید بحران روز 5 می سال‌جاری میلادی (کمتر از 2 ماه قبل)‌ با آزمایش هسته‌ای زیرزمینی ارتش کره‌شمالی از راه رسید. این اقدام کره‌جنوبی، ژاپن و کشورهای غربی که کره‌شمالی را تهدیدی برای سیاست و امنیت خود می‌پندارند ، بر آشفت. انجام چند مورد آزمایش موشکی از سوی کره‌شمالی موجب شد هر آنچه برای ایجاد بحرانی تمام عیار لازم بود، فراهم شود.

غربی‌ها در واکنش به این اقدامات قطعنامه پیشنهادی ایالات‌متحده را که با همکاری ژاپنی‌ها و کره‌ای‌ها تدوین شده بود در شورای امنیت به تصویب رساندند که در آن اعمال تحریم‌های بیشتر علیه کره‌شمالی و بازرسی تمامی شناورها و هواپیماهایی که وارد قلمرو آبی و خاکی کره‌شمالی شده یا از آن خارج می‌شوند با هدف جلوگیری از صدور سلاح به کره‌شمالی یا فروش جنگ‌افزار و ادوات هسته‌ا‌ی ساخت این کشور به متقاضیان احتمالی پیش‌بینی شده است.

رودونگ‌سینمون، ارگان رسمی حزب کارگران کره‌شمالی کمتر از 2 هفته قبل در واکنش به تصویب قطعنامه 1874 و با وجود آن که حرفی از حمله به این کشور در بین نبود، تهدید کرد پیونگ‌یانگ به هر اقدام خصمانه‌ای با حمله اتمی پاسخ می‌‌دهد.

زمامداران کره‌شمالی که آشکارا از دیدار 16 ژوئن لی‌میونگ باک، رئیس‌جمهور ‌کره‌جنوبی با باراک اوباما، همتای ‌آمریکایی‌اش در واشنگتن، پایتخت ‌این کشور خشمگین بودند از این دیدار تحت عنوان «مراسم بوسه زدن رعیتی بر دستان اربابش یاد کردند.»

اوباما با امضای توافقنامه با لی برای گسترش چتر اتمی آمریکا به شبه‌جزیره کره برای کره شمالی پیامی شفاف فرستاد. او 2روز بعد در مراسم امضای قانون تمدید تحریم‌های کره‌شمالی به زمامداران این کشور هشدار داد حرکت در جهت گسترش ناآرامی و التهاب در شبه‌جزیره کره‌ بیش از همه به ضرر خود آنها تمام خواهد شد.

ارتش کره‌شمالی چند روز بعد رزمایش دریایی سه‌هفته‌ای خود در سواحل شرقی این کشور را با هدف جلوگیری از بازرسی کشتی‌های در حال تردد در منطقه آغاز کرد و همزمان از طرح‌های خود برای آزمودن چند موشک بالستیک جدید پرده برداشت.

نقطه عطف جنگ رسانه‌ای  تبلیغاتی کره‌شمالی و ایالات‌متحده 23 ژوئن (2 تیر)‌ و با انتشار گزارش‌هایی دال بر برنامه‌ریزی ارتش کره‌شمالی برای حمله به جزایر هاوایی در ماه‌های پایانی سال‌جاری میلادی از راه رسید. رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا که چون دیگر مقامات ارشد این کشور این خبر را خیلی جدی نگرفته بود برای کاستن از دغدغه ساکنان ایالت ‌هاوایی اعلام کرد پنتاگون یک واحد راداری متحرک و سامانه‌های ضد موشکی ثابت در این جزیره نصب خواهد کرد.

درست در شرایطی که نگاه جهانیان به شطرنج سیاسی کره‌شمالی و آمریکا در عرصه رسانه‌ای دوخته شده بود ارتش‌های کره‌شمالی و آمریکا با صف‌آرایی در برابر هم در آب‌های شرق آسیا در حال آزمودن عزم و اراده یکدیگر بودند.

کشتی مرموز

کمتر از یک هفته قبل بود که یک کشتی باربری قدیمی کره‌شمالی به نام «کانگ‌نام» سفر رمز‌آلود خود را از بندر نامپو در حاشیه آب‌های دریایی چین به سمت غرب آسیا آغاز کرد.

شناورهای نظامی خارجی حاضر در منطقه نه از محموله کانگ‌نام اطلاع دارند و نه مقصد آن را می‌دانند اما براساس اطلاعات واصله از جاسوسان درون حاکمیت کره‌شمالی گمان می‌رود مقصد این کشتی میانمار باشد.

مقصد اعلام شده برای کانگ‌نام به قدری دور از انتظار بود که حتی محموله‌ای را که حمل می‌کند هم تحت‌الشعاع قرار داد. حاکمیت نظامی میانمار و دولت کمونیست کره‌شمالی تا اواخر سال 1983 روابط نزدیکی با هم داشتند اما وقتی کماندوهای کره‌شمالی همزمان با دیدار اکتبر آن سال سرلشکر چون دوهوان، رئیس‌جمهور وقت کره‌جنوبی از رانگون، پایتخت برمه [نام قبلی میانمار] در هتل محل اقامت او بمب کار گذاشتند این دوستی به دشمنی تبدیل شد. هرچند چون از آن حمله جان سالم به در برد اما 18 نفر از مقاماتی که او را همراهی می‌کردند و 3 شهروند برمه در جریان آن جان باختند و روابط دیپلماتیک رانگون و پیونگ‌یانگ به طور کامل قطع شد.

شناورهای غربی که مسیر حرکت کانگ‌نام را تحت نظر دارند فعلا اقدامی برای متوقف ساختن این کشتی و بازرسی محموله آن انجام نداده‌اند چراکه اگر این کشتی واقعا راهی میانمار باشد احتمال این که محموله‌اش موشک یا اجزا و قطعات مرتبط با فناوری هسته‌ای باشد بسیار اندک است.

به اعتقاد تحلیلگران غربی کانگ‌نام در واقع طعمه ارتش کره‌شمالی برای استفاده ابزاری از اعمال بازرسی‌های پیش‌بینی شده در قطعنامه 1847 در جنگ تبلیغاتی‌اش علیه کره‌جنوبی و آمریکاست.

تله تبلیغاتی

هرچند جورج بوش، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا در نخستین نطق وحدت ملی‌اش در ژانویه سال 2002 میلادی کره‌شمالی را در کنار ایران و عراق در محور به اصطلاح شرارت قرار دارد لیکن به رغم حرکت آمریکا در مسیر دشمنی با ایران و حمله ارتش این کشور به عراق در ماه مارس سال 2003 میلادی، آمریکایی‌ها هیچ گاه درصدد مقابله با حاکمیت کمونیست پیونگ‌یانگ برنیامدند.

طی این سال‌ها آمریکایی‌ها و نمایندگان کره‌شمالی در 2 مورد در قالب مذاکرات دوجانبه حل و فصل بحران شبه‌جزیره کره با حضور نمایندگان آمریکا، روسیه، چین، ژاپن و 2 کره برای پایان دادن به اختلافاتشان به اتفاق‌نظر دست یافتند اما این توافقات هر بار به دلیل کارشکنی‌های آمریکا و اقدامات تلافی‌جویانه کره‌شمالی نقض شد.

استدلال طراحان سیاست خارجی آمریکا این است که حاکمیت کره شمالی به عنوان رژیمی که حتی از عهده سیر کردن شکم شهروندانش برنمی‌آید هیچ گاه تهدیدی جدی برای امنیت غرب نخواهد بود. به اعتقاد این گروه اقدامات تحریک‌‌آمیز گاه و بیگاه ارتش کره‌شمالی هم در واقع تلاش سیاستمداران این کشور برای امتیازگیری از غرب و جلب توجه جامعه بین‌المللی است.

بن‌مایه نگاه سیاستمداران ارشد آمریکایی به کره‌شمالی بر اصل فروپاشی از درون حاکمیت کمونیست کره‌شمالی به واسطه بحران‌های داخلی استوار شده است. آمریکایی‌ها معتقدند تحرکات یک ماه و نیم اخیر ارتش کره‌شمالی هم با همان اهداف قدیمی به‌علاوه فراهم آوردن زمینه انتقال قدرت از کیم جونگ ایل، رهبر بیمار و در آستانه مرگ کره‌شمالی به کیم جونگ اون، سومین پسرش که 26 سال دارد، انجام شده است.

اگر این استدلال درست باشد باز هم جایی برای نگرانی وجود ندارد و دیر یا زود باید منتظر فروکش کردن بحران جاری شبه‌جزیره کره بود.

تهاجم بی‌تهاجم

استفن بوسورث، نماینده رئیس‌جمهوری آمریکا در امور کره شمالی تاکید دارد این کشور قصد تهاجم نظامی علیه کره‌شمالی ندارد.

به گزارش روزنامه آمریکایی USA Today ، بوسورث با بیان اینکه آمریکا و سازمان ملل تشدید تحریم‌ها علیه کره‌شمالی را از کانال سازمان ملل دنبال می‌کنند احتمال تهاجم نظامی آمریکا به این کشور را رد کرد.

وی همچنین پیش از انجام هر کاری خواستار آن شد که گفتگوهای بین‌المللی در خصوص حل و فصل مساله کره شمالی دوباره از سر گرفته شود. بوسورث احتمال داد اگر کره‌شمالی به آزمایش‌های موشکی جدید انجام دهد شورای امنیت تحریم‌های جدیدی علیه این کشور وضع کرده و به مرحله اجرا در آورد.

رضا سادات