کاری که باری از دل برنمی‌دارد

استخدام یک آبدارچی ترجیحا بازنشسته

الو؟ ببخشید شرایط استخدام را می‌فرمایید.

بازنشسته باشد. بیمه نمی‌کنیم. حداکثر حقوق‌200 تومان. اضافه کار نداره.

استخدام یک رزوشن بازنشسته

شرایط را می‌فرمایید؟

شب کاری دارد. ماهی 180 بدون بیمه. شیفت پنجشنبه جمعه هم دارد.

استخدام یک مدیر آموزشگاه بازنشسته فرهنگی

ببخشید شرایط استخدام را می‌فرمایید؟

شرایط: ساعت کاری 8 صبح تا‌8 شب. بدون بیمه و مزایا. حقوق‌200 هزار تومان.‌100 تومان هم پورسانتی.

پورسانتی دیگر چطوریه؟

یعنی هرچقدر که بتوانید دانش‌آموز جذب کنید تا سقف 100 هزار تومان به در آمدتان اضافه می‌شود. البته باید فرم پر کنید متقاضی زیاد است.

متقاضی همیشه زیاد است و معمولا اگر در آن موسسه کسی را بشناسی کارت بهتر پیش می‌رود.

و اگر در بازار شلوغ بیکاری دنبال کار باشی و دست‌هایت‌35 سال کار کردن را پشت سر گذاشته باشند کم‌کم سست می‌شوند و پاهایت از حرکت باز می‌مانند و گوشه‌ای می‌نشینی و می‌گویی شاید کار مال جوان‌تر‌ها است، اما آن وقت با کمبود در آمد‌ها باید چه کنی؟ کاش کسی جواب می‌داد.

در حال حاضر 86 درصد از سالمندان شهر تهران اشتغال غیررسمی ‌دارند و‌13/6 درصد آنها از اشتغال رسمی‌ برخوردار هستند.

مشاغل غیررسمی، ‌مشاغلی سست و بی‌پشتوانه به حساب می‌آیند و چون افراد استخدام نیستند و طبعا هیچ‌گونه مزایا و خدماتی برای آنان درنظر گرفته نمی‌شود.

این آمار حاصل پژوهشی است که به بررسی اشتغال غیررسمی ‌سالمندان پس از دوران بازنشستگی در شهر تهران می‌پردازد.

محمود ساجدی یک بازنشسته آموزش و پرورش است که در مدرسه غیرانتفاعی کار می‌کند. او می‌گوید من سابق بر این از معلمان نمونه شهر تهران بوده‌ام ولی بعد از بازنشستگی فقط می‌توانم در مدرسه غیردولتی کار کنم.

او که‌68 سال سن دارد انگار هرگز از تدریس خسته نمی‌شود. می‌گوید هنوز از این‌که سر کلاس به بچه‌ها درس می‌دهم احساس جوانی می‌کنم.

وضع خوبی نیست. حقوق از‌200 هزار تومان بیشتر نمی‌شود و قراردادی وجود ندارد. همه کار می‌کنم. درس می‌دهم، ثبت‌نام می‌کنم، معاونت مدرسه را انجام می‌دهم و خیلی چیزهای دیگر. یعنی هیچ شرح وظایفی وجود ندارد. به هر حال این هم دوران بازنشستگی ما است.

احمد قوام الدین که بر پیشانی‌اش چین و شکن سال‌های سخت نشسته است نیز وقتی می‌خواهد از کار بعد از یک عمر کار بگوید، گرهی به ابروانش می‌افکند و می‌گوید: من یک بازنشسته کارگرم و بعد از بازنشستگی برای خودم یک مغازه کوچک زدم.

به نظر من مرد تا وقتی که کار می‌کند عزت دارد و نباید خود را افتاده کند.

شاید حق با او باشد زیرا پژوهش دیگری که به منظور بررسی و مقایسه نگرش فرزندان‌120 نفر سالمندانی که در منزل زندگی می‌کنند و سالمندانی که در سرای سالمندان بسر می‌برند نسبت به سالمندان و سالمندی انجام گرفته است نشان می‌دهد نگرش خانواده سالمندانی که در منزل با آنها زندگی می‌کنند نسبت به سالمندانی که در خانه سالمندان زندگی می‌کنند در مورد سالمندان مثبت‌تر است.

هیچ یک از عوامل سن و جنس و تحصیلات و غیره بر این نگرش اثری نداشته است و جالب است بدانید تنها عامل اشتغال سالمند بر اختلاف نگرش دو گروه مؤثر بوده است. یعنی با اطمینان بیش از 95 درصد می‌توان گفت اختلاف نگرش بین دو گروه با وضع اشتغال سالمند ارتباط داشته است و فرزندان سالمندانی که اشتغال داشته اند نسبت به او نگرش مثبت تری دارند.

دلیل اصلی اشتغال سالمندان بعد از بازنشستگی نیاز است که به‌5 دسته احتیاجات عاطفی، معیشتی، تفریحی، امنیت و احتیاج به شرکت در زندگی اجتماعی دسته‌بندی می‌شود.

بسیاری از سالمندان دلایل اشتغال مجدد بعد از بازنشستگی خود را رفع هزینه‌های زندگی و گریز از بیکاری می‌دانند.

یدالله نامور‌65 ساله بازنشسته ارتش در این رابطه می‌گوید:‌ گذراندن زمان طولانی دوران بازنشستگی در فضای خانه بسیار دشوار است و خروج از آن به هر بهانه حتی درآمدی ناچیز غنیمت است.

پژوهش‌ها حاکی از آن است که سالمندانی که با وجود سن بالا در فعالیت‌های اجتماعی حضور دارند و از روابط اجتماعی نسبتاً خوبی برخوردارند و کمتر به بیماری‌های مختلف بویژه بیماری‌های روانی دچار می‌شوند.

بر اساس بررسی کشوری سال‌1381 حدود 26 درصد سالمندان به کار درآمدزا به طور مستقیم و 17/5 درصد به کار درآمدزا به طور غیرمستقیم مانند نگهداری فرزندان یا انجام کارهای خانه و... اشتغال دارند. 74 درصد سالمندان میزان درآمد خود را برای امرار معاش ناکافی دانسته‌اند.

گفتگو با سالمندانی که در حال اشتغال مجدد پس از بازنشستگی قرار دارند حاکی از آن است که آنان نیاز به قوانین حمایتی دارند که بر خلاف قانون، حقوق آنان را ضایع نکند. یک بار بازنشسته شدن دلیل بر آن نیست که شاغل هیچ‌گونه حقی بر بیمه و قرارداد نداشته باشد. واقعیت این است که عزیزان سالمند مشغول به کار هستند و به حمایت‌های قانونی هم تراز سایر کارکنان نیاز دارند.

ماندانا ملاعلی