تپه‌ شیخی‌آباد کرمانشاه

به گزارش ایسنا، در پژوهش‌هایی که سال گذشته توسط دانشگاه همدان و دانشگاه‌های ucl و ریدینگ در انگلیس با همکاری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان کرمانشاه انجام شدند، برنامه‌ای برای شناخت منشأ جوامع انسانی و کشاورزی در زاگرس مرکزی تعریف شد.

رییس پژوهشکده‌ی باستان‌شناسی ـ حسن فاضلی نشلی ـ درباره‌ قدیمی‌ترین روستای پیش از تاریخ در خاورمیانه توضیح داد: موادی که از این بررسی‌ها برای انجام آزمایش‌های کربن 14 به دانشگاه آکسفورد فرستاده شدند، این نتیجه را مشخص کردند که این سایت، قدیمی‌ترین روستای پیش از تاریخ در منطقه‌ خاورمیانه است. به همین دلیل، برای انجام کاوش در سطوح بین‌المللی در آنجا برنامه‌ریزی خواهیم کرد تا آن را به سایت ـ موزه تبدیل کنیم.

تپه‌ باستانی شیخی‌آباد روستای کرتویج شهرستان صحنه، دربرگیرنده‌ی فرهنگ دوران نوسنگی بدون سفال در غرب ایران است. این تپه در بررسی‌های باستان‌شناسی گروه باستان‌شناسی دانشگاه بوعلی سینای همدان به سرپرستی دکتر یعقوب محمدی‌فر کشف و معرفی شد.

این باستان‌شناس شهریورماه سال گذشته، در گفت‌وگویی بیان کرد: تاکنون فقط چند محوطه‌ی باستانی مربوط به دوران نوسنگی در غرب ایران بین دهه‌ی 1950 تا 1978 میلادی توسط باستان‌شناسان خارجی شناسایی و کاوش شده‌اند و از آن پس، دچار یک خلأ مطالعاتی از این دوران هستیم.

محمدی‌فر درباره‌ی فصل نخست برنامه‌ها در تپه‌ی تاریخی شیخی‌آباد توضیح داد: در لایه‌ی A تپه، معماری دوران آغازین دهکده‌نشینی مربوط به هزاره‌ی نهم پیش از میلاد شناسایی شد. در این فضای معماری، بقایای دو فضا شامل یک خانه‌ی مسکونی و یک فضای مقدس با محراب تزیین‌شده به‌وسیله‌ی شاخ چهار بز و یک گوسفند به‌دست آمدند. پلان این فضا به‌صورت T شکل است.

وی اظهار کرد: در لایه‌های گمانه‌ی جانبی تپه، پیکرک گلی یک الهه مشابه نمونه‌ی تپه‌ی سراب کرمانشاه، ولی در مقیاس کوچک‌تر به‌دست آمد که یک یافته‌ی علمی منحصربه‌فرد است. هم‌چنین با مطالعه‌ی باستان‌گیاه‌شناسی اطلاعات ارزشمندی درباره‌ی دوران نوسنگی به‌دست آمدند.

او افزود: مطالعه‌ی بقایای جانوری تپه برای روشن کردن روند اهلی‌سازی حیوانات در غرب ایران از دیگر زمینه‌های این مطالعه بود که خوشبختانه نتایج ارزشمندی دربرداشت. از یافته‌های مهم این فصل به کشف استخوان گوزن قرمز، بز، قوچ و ماهی می‌توان اشاره کرد.

حسن فاضلی نشلی ـ رییس پژوهشکده‌ی باستان‌شناسی ـ نیز توضیح داد: یکی از مهم‌ترین رخ‌دادهای تحول بشر، گذار انسان از دوره‌ی غارنشینی به روستا‌نشینی بوده که همراه با کشاورزی، دامداری و ‌اهلی کردن حیوانات بوده است. در واقع، استقرار انسان در روستا، زمینه را برای انقلاب دوم، یعنی شهرنشینی آماده کرد.

او بیان کرد: پژوهش‌هایی که در دهه‌ی 1970 میلادی در ایران انجام شدند، بیش‌تر درباره‌ی کاوش‌هایی در زاگرس مرکزی بودند که توسط هیأت‌های خارجی انجام می‌شدند و بیش‌تر اطلاعات آن‌ها نیز چاپ نشدند. به این ترتیب، نقش ایران در این تحول مشخص نبود.

وی افزود: با انجام لایه‌نگاری و تاریخ‌گذاری در تپه‌ی شیخی‌آباد روستای کرتویج که شش تا هفت متر آثار از دوره‌ی نوسنگی دارد، مشخص شد که رشد ایران در این تحول تحت تأثیر بین‌النهرین نبوده است.