آیا زندگی در جای دیگری از منظومه شمسی ممکن است وجود داشته باشد؟

در کتاب «راهنمای فضا» نوشته ویلیام ویزر، چاپ 1960، امریکا، نشر پاپیولار آمده: ...« نشانه‌های قانع‌کننده‌ای هست که نشان می‌دهد گونه‌های آغازین گیاهان مانند گل‌سنگ‌ها، خزه‌ها و جلبک‌ها در آن مناطق تاریک که یک‌سوم سیاره را در بر گرفته است می‌رویند. برخی نیز می‌گویند شاید گونه‌های آغازین جانوری هم بتوانند در جو کم‌اکسیژن مریخ زنده بمانند. مانند باکتری‌های بی‌هوازی که بی‌اکسیژن هم می‌توانند زنده بمانند...» این‌گونه پندارها درباره سیاره ناهید هم بود. بسیاری آن را سرشار از آب می‌دانستند و می‌گفتند دریاها و اقیانوس‌های بسیار بزرگی در آن هست. در آن هنگام زندگی در ناهید در میان دانشمندان حتی می‌توان گفت پذیرفته‌شده‌تر از زندگی در مریخ بود! با این همه آغاز سفر کاوشگرانی چون مارینرها و وایکینگ‌ها چهره این دو سیاره را نشان داد و تا اندازه‌ای امیدها را از منظومه شمسی قطع کرد. بد نیست بدانید اخترشناس بزرگ، ویلیام هرشل (کاشف اورانوس)، پا را از همه اینها فراتر گذاشته بود و پیشنهاد داده بود که حتی در خورشید هم زندگی به گونه‌ای وجود دارد!! برخی هنوز وجود زندگی در لایه‌های زیرین خاک مریخ را ممکن می‌دانند (البته یک زندگی آغازین.)

در منظومه خورشیدی منطقه‌ای به نام «زیست‌سپهر» وجود دارد که از ناهید آغاز و تا مدار مریخ کشیده می‌شود. در زیست‌سپهر دمای کمابیش مناسبی برای زندگی فراهم است که زمین درست در بهترین جای آن است. نه مانند ناهید گرم است و نه مانند مریخ سرد. شاید برای سیاره مشتری نیز بتوان زیست‌سپهری را پنداشت. جو مشتری لایه‌های بسیاری دارد. لایه‌های بالایی دارای دمای پایین هستند (140 )- درجه و هرچه پایین‌تر برویم دما بالاتر می‌رود. باید در این میان چندین لایه باشد که دمای مناسبی برای زندگی دارد. می‌توان چنین تصور کرد که گونه‌های آغازین زندگی مانند باکتری‌ها یا ویروس‌ها که می‌توانند در این شرایط آب ‌و هوایی زنده بمانند در آن منطقه‌ها زندگی می‌کنند. همان‌گونه که پیش‌تر نیز گفته‌ایم از 4 ماه گالیله‌ای مشتری تا دوتای آنها دارای اقیانوسی از آب در زیر لایه‌های خود هستند (بویژه درباره اروپا مطمئنیم.) در ژرفای این اقیانوس‌ها نیز که به دلیل کنش‌ها و واکنش‌های آنها با مشتری گرم است می‌توان گونه‌های حتی پریاخته‌ای (پرسلولی) را پنداشت که مانند ماهیان در آب‌های زمین باشند نگفتیم گونه‌های هوشمند، تنها گونه‌های پریاخته‌ای این دو فرضیه در میان دانشمندان هواخواهان بسیاری دارد.

ترجمه و تدوین: مهرآیین اخوت