حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
با رضا طلایی نیک، دبیرکل حزب توسعه و عدالت
انتخابات دوقطبی نخواهد شد
حزب توسعه و عدالت ایران اسلامی یکی از احزاب تقریبا نوپاست که اگر چه موسسان آن، وابستگی رسمی این حزب به محسن رضایی را تایید نمیکنند، اما خطمشی و سیاستهایی که در حزب توسعه و عدالت دنبال میشود با دیدگاههای محسن رضایی نزدیکی زیادی دارد. پیگیری ایده طرح دولت ائتلافی، یکی از همین مقولههای نزدیک و مشترک است. رضا طلایینیک، دبیرکل حزب توسعه و عدالت، در گفتگو با «جامجم»، از رایزنیهای حزب متبوعش با فعالان سیاسی برای تحقق دولت ائتلافی میگوید. وی در این گفتگو میرحسین موسوی را نیز در صورت حضور مستقل در انتخابات، یکی از گزینههای مورد بررسی برای تحقق این دولت عنوان میکند. طلایینیک معتقد است انتخابات آتی ریاستجمهوری تکقطبی نخواهد بود و حضور چند کاندیدا از هر جناح به پرشورتر شدن انتخابات کمک میکند.
حزب توسعه و عدالت به عنوان یکی از احزاب اصولگرا، چه ساز و کاری را برای رسیدن به کاندیدای واحد در انتخابات ریاستجمهوری دنبال میکند؟
حزب توسعه و عدالت با ریشهیابی چالشهای انتخابات در دهه اخیر و متناسب با اقتضائات دهه چهارم انقلاب، ایده دولت ائتلافی را ارائه داده است.
در واقع برای نیل به اهداف چشمانداز ایران 1404 و تسریع در روند توسعه و تحقق عدالت فراگیر در کشور، باید جایگاه برنامه و سطح کارآمدی و بهکارگیری همه ظرفیتهای ملی و فرصتهای داخلی و خارجی جدی گرفته شود. منحصر کردن توان دولت در سطح محدود و کمتوجهی به همه ظرفیتهای علمی و فرصتهای داخلی و خارجی، با سرعت توسعه و عبور از چالشهای ملی و فراملی سازگاری ندارد. بنابراین حزب توسعه و عدالت با ارزیابی قوتها و ضعفهای انتخابات و لزوم ارتقای شاخصهای کیفی آن، روی ایده دولت ائتلافی تاکید میکند.
در ایده دولت ائتلافی 3 اصل مهم شامل برنامهمحوری، جمعگرایی و تعهد، با هدف تشکیل دولتی کارآمد و ارزشی لحاظ شده است به گونهای که به جای تاکید صرف به جایگاه ریاستجمهوری به جایگاه دولت (شامل اعضای کابینه) و کارآمدی قوه مجریه تاکید میشود و رئیسجمهور منتخب مردم، در ایده دولت ائتلافی باید با برنامه شفاف و قابل اجرا و فارغ از شعارهای کلی و با پشتوانه نخبگان ملی و فرآیند تعریف شده در تعهد متقابل دولت و حامیان آن شکل بگیرد.
برای شکلگیری این دولت ائتلافی تاکنون چه اقداماتی انجام دادهاید؟
رایزنیهای زیادی برای تبیین و بررسی ایده دولت ائتلافی از سوی حزب توسعه و عدالت دنبال میشود که با وجود موافقتهای کلی، برخی از گروههای فعال در انتخابات، هنوز موضع شفافی را برای عملیاتی کردن آن اعلام نکردهاند و در مورد شرایط عملی شدن آن بحثهای جدی وجود دارد.
برخی گروههای اصولگرای طرف گفتگوی ما با توجه به ابهام جدی در آرایش انتخاباتی بویژه میان اصلاحطلبان، نظر نهایی و چگونگی اجرای آن را به بعد موکول کرده و برخی از افراد نیز تحقق ایده دولت ائتلافی را مستلزم رایزنی بیشتر و اصلاح برخی از ابعاد آن میدانند که البته هنوز رایزنیها ادامه دارد.
مسلما وحدت کامل در انتخابات حالت ایدهآل برای هر جریانی است. آیا تصور نمیکنید با وجود کاندیداتوری محمود احمدینژاد در انتخابات ریاست جمهوری، طرح دولت وحدت ملی به تعدد کاندیدا در جریان اصولگرایان منجر شود؟
بخشی از اصولگرایان تصمیم نهایی خود درباره ائتلاف در انتخابات را به شفاف شدن تعداد نامزدهای اصلاحطلبان موکول کردهاند و در واقع متناظر با آرایش اصلاحطلبان، آرایش نهایی اصولگرایان نیز قابل تغییر است. دوره دهم ریاست جمهوری به دلایل فراوان ابهامات زیادی دارد. با این اوصاف احتمال شکلگیری ائتلافی از اصولگرایان و گروههای مستقل ارزشی، در صورت عدم همراهی آقای احمدینژاد با ائتلاف، در انتخابات وجود دارد البته بانیان دولت ائتلافی بر مشارکت آقای احمدینژاد به عنوان یکی از نامزدهای اصلی و مطرح در فرآیند تعیین نامزد ائتلافی به طور جدی تاکید دارند. در عین حال باید توجه داشت برخی رفتارهای انتزاعی و تکرویها، موجب کاهش احتمال مشارکت آقای احمدینژاد در فرآیند دولت ائتلافی شده است و در صورت ادامه این وضعیت، انتخابات دوقطبی نخواهد بود.
در انتخابات آینده، علاوه بر پیروزی اصولگرایان، کارآمدی و پیشبینی عملکرد و موفقیت دولت دهم در پیشبرد اهداف ملی و همچنین سرعت توسعه و نهادینه کردن عدالت برای ما خیلی مهم است و در واقع ما به موفقیت دولت دهم در پاسخگویی به مطالبات مردم و تسریع در پیشرفت و تحقق عدالت، پیش از پیروزی صرف در انتخابات اولویت میدهیم. به اعتقاد ما پیروزی در انتخابات باید با موفقیت دولت دهم در تحقق گفتمان پیشرفت و عدالت انطباق داشته باشد و بر این اساس ما دوره 4 ساله دولت دهم را متغیر وابسته و انتخابات را متغیر مستقل ارزیابی میکنیم.
فکر کردن به پیروزی صرف در انتخابات و نداشتن برنامه یا اطمینان از توانمندی دولت دهم، ظلم به اصولگرایی و کشور خواهد بود. باید موفقیت در انتخابات برای اصولگرایان تضمینکننده ارتقای عملکرد و کارآیی در دولت آینده باشد.
ارزیابی شما از عملکرد دولت نهم چیست و تا چه حد دولت احمدینژاد با معیارهایی که برای دولت دهم عنوان کردید همخوانی دارد؟
در صورت اصلاحات موثر در برخی از رویکردهای دولت نهم و آقای احمدینژاد، امکان تشکیل دولتی توانمندتر و با ظرفیتتر از دولت نهم وجود دارد.
آقای احمدینژاد باید به توصیههای موکد نخبگان و دلسوزان کشور در کیفیت بخشیدن به برخی برنامهها، بویژه در حوزه اقتصاد و تعامل با اصولگرایان و تنظیم رویکردهای دولت در چارچوب راهبردهای کلان نظام اهمیت دهد. احمدینژاد با توجه به برخی موفقیتها و تحرک بسیار بالای اجرایی در دولت نهم و تجارب کسب شده، در صورت رفع نواقص و معایب دولت نهم و انطباق رویکردها با اسناد مصوب نظام مانند سند چشمانداز و سیاستهای اصل 44 و هماهنگی بیشتر با مجلس و سایر ارکان نظام میتواند یکی از گزینههای اصلی برای تشکیل دولت دهم باشد.
تا چه زمانی قصد دارید به رایزنیهای خود ادامه دهید و چه موقعی را برای اعلام نتایج رایزنیها مناسب میدانید؟
حداکثر تا فروردین ماه نتایج رایزنیها و پیگیریها برای تحقق دولت ائتلافی با مشارکت جمعی مشخص میشود.
الان چه الگوهای دیگری برای حضور اصولگرایان در انتخابات مطرح است؟
تصمیم جمعی با حضور گروهی از نخبگان و شخصیتهای اصولگرا یا حمایت از دو نامزد در مرحله اول یا اتکا به افکارسنجیها تا نزدیکیهای انتخابات و سپس تعیین نامزد نهایی از دیگر پیشنهادات مطرح شده است.
با توجه به شرایط فعلی، آرایش انتخاباتی اصولگرایان و اصلاحطلبان را چگونه پیشبینی میکنید؟
حداقل 2 نامزد اصلی در میان اصلاحطلبان و احتمال 2 نامزد اصلی میان اصولگرایان وجود دارد زیرا فقط با 2 نامزد اصلی در انتخابات دوره دهم، امکان مشارکت حداکثری مردم و نیل به نتایج کیفی و کارآمد انتخاباتی ممکن نخواهد بود.
تنوع نامزدها و همچنین نتایج انتخابات ریاست جمهوری نهم در مرحله اول و نیز انتخابات مجالس هفتم و هشتم و شوراهای سوم نشاندهنده اقتضائات و انتظارات ملی برای آرایش چند قطبی است.
با توجه به تنوع سلایق در میان اصلاحطلبان یک نامزد واحد در میان اصلاحطلبان قادر به پاسخگویی نسبت به همه مطالبات این جریان نخواهد بود
زیرا غلظت شاخصهای سیاسی در مقایسه با شاخصهای دیگری مانند مولفههای مدیریت و مسائل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در حال تغییر است و نمیتوان گفت دوران بازیگری کاریزماتیک در انتخاباتهای ایران سپری شده و تا زمان نهادینه شدن نقش احزاب بزرگ در سرنوشت انتخابات، ائتلافها و آرایش چندقطبی، پاسخگوی اقتضائات کمی و کیفی کشور است.
آیا شما وجود چند کاندیدا از سوی هر جناح را بهتر از ائتلاف کامل آنها میدانید؟
با توجه به افکارسنجیها و واقعیتهای سیاسی، اجتماعی، احتمال دو مرحلهای شدن انتخابات ریاست جمهوری، بیش از دوره نهم است و لذا با احتمال قوی دو مرحلهای شدن انتخابات اصولگرایان و اصلاحطلبان فقط با یک نامزد نمیتوانند همه آرای قابل جذب را به دست آورند و کاندیداتوری یک نامزد از هر جناح بیتوجه به احتمال دومرحلهای شدن انتخابات موجب سرازیر شدن آرای غیرسیاسی به طرف سایر نامزدها خواهد شد.
با توجه به تعدد کاندیداها در میان اصلاحطلبان و اعلام رسمی کاندیداتوری مهدی کروبی و سیدمحمد خاتمی، حضور اصلاحطلبان در انتخابات چگونه خواهد بود؟
مشکلات و چالشهای ساختاری و اساسی و پراکندگیهای طیف اصلاحطلبان، مانع از اجماع بر سر یک نامزد است.
به عبارت دیگر با توجه به تنوع سلایق در میان اصلاحطلبان، یک نامزد واحد در میان اصلاحطلبان قادر به پاسخگویی نسبت به همه مطالبات این جریان نخواهد بود.
به عبارت دیگر اصلاحطلبان برای صیانت از موقعیت سیاسی خود در بین مردم و درون گروههای مرتبط، فقط با یک نامزد موفق به این کار نخواهند شد.
رفتارها و زمینهها نشاندهنده حضور حداقل دو نامزد اصلی میان اصلاحطلبان است و در صورت کنارهگیری هر یک از نامزدهای اصلی بهطور حتم نامزد دیگری از گزینههای احتمالی جایگزین آنها خواهد شد.
بر همین اساس، بخشی از سناریوی انتخاباتی اصلاحطلبان جایگزینی نامزدهای قطعی نشده برای هر یک از دو نامزد اصلی فعلی است.
حضور میر حسین موسوی در انتخابات چه تاثیری بر آرایشهای انتخاباتی خواهد گذاشت؟
شخصیتی مانند میرحسین موسوی دارای پایگاه معین و محدود بین اصلاحطلبان و برخی از گروههای مستقل و اصولگراست و به عبارت دیگر در مقایسه بین آقایان خاتمی و میرحسین هر کدام دارای حوزه رای مشترک و متفاوت هستند. به رغم مشترک بودن حداقل 50 درصد آرای خاتمی و میرحسین موسوی، 50 درصد از آرای احتمالی هر یک از آنها غیرمشترک است و به همین سبب انتخاب یک نامزد در هر یک از دو اردوگاه مطرح سیاسی با ریسک بزرگی همراه است و البته با تفاوتهایی، وضعیت مشابهی نیز در بین اصولگرایان وجود دارد.
آیا میرحسین موسوی به عنوان یکی از گزینههای تشکیل دولت ائتلافی در میان اصولگرایان مطرح است؟
شخصیتهای ارزشی و مجرب و دارای مشی اصولگرایی فارغ از اطلاق اصطلاحی آن، در صورت مشارکت در تصمیم جمعی برای انتخاب نامزد، مورد حمایت حزب توسعه و عدالت خواهند بود. مشی شفاف نامزدها و شخصیتها برای مشارکت در تصمیم جمعی با توجه به عملکرد آنان در تعهد به ولایتپذیری، قانون اساسی و اصول انقلاب و نظام مورد تاکید حزب توسعه و عدالت است که آقای میرحسین موسوی در صورت عدم انتساب به برخی از گروههای تندرو اصلاحطلب و اتخاذ مواضع شفاف، با توجه به پیشینه و شخصیت مثبتش میتواند همانند سایر شخصیتهای مطرح در تصمیم جمعی برای دولت ائتلافی قرار بگیرد.
حزب توسعه و عدالت، در صورت محقق نشدن ایده دولت ائتلافی، در انتخابات چگونه فعالیت خواهد کرد؟
حزب توسعه و عدالت امید زیادی به شکلگیری دولت ائتلافی یا ائتلاف موثر برای انتخابات دارد و لذا احتمال مشارکت حزب توسعه و عدالت در یکی از دو مدل دولت ائتلافی یا ائتلاف انتخاباتی مشابه آن بسیار بالاست. بر همین اساس حزب توسعه و عدالت برای صیانت از رویکرد ائتلافی از تاکید بر نامزد خاص به رغم ارتباط با برخی از نامزدهای جدی و مطرح خودداری کرده است.
حسین نیکپور
گفت و گو
