گفتگو با برنامه نویس 2ربات اینترنتی ایرانی

خیلی ساده بگو این ربات چیست؛
یک نرم افزار است که یک سری خدمات به کاربران می دهد.لغات انگلیسی را ترجمه می کند، ضرب المثل و جوک می گوید و اگر دلتان بخواهد برایتان فال حافظ می گیرد.
نرم افزاری که لغت ترجمه می کند چیز جدیدی نیست . حتی تصور می کنم فال حافظ هم قبلا در اینترنت بود. نرم افزارهایی که تو نوشته ای چه چیز تازه ای دارند؛
نرم افزار نه ، ربات . فرقش همین است که اینها ربات هستند و هوشمندانه به پرسشها پاسخ می دهند آنقدر که هنوز پس از هفت ، هشت ماه ، خیلی ها تصور می کنند با یک آدم طرف هستند. حتی میلهایی به ربات ها می زنند و می پرسند «راستش را بگو ، تو آدم نیستی؛»
چی شد که به فکر نوشتن چنین نرم افزاری افتادی؛
می خواستم این احساس از میان برود که چت فقط برای وقت گذرانی است . حالا کسی که چت می کند می تواند ادعا کند که دارد زبان یاد می گیرد. اما هدف عمده ام دادن سرویس مفید به کاربران ایرانی بود.
یعنی پیش از تو کسی به این فکر نیفتاده که یک نرم افزار سرویس دهنده بنویسد؛
چرا ، رباتهایی بودند که به هر حال هوشمند بودند ، ولی سرویسی ارائه نمی کردند. فقط حرف می زدند.
می خواهم بدانم ساخت این ربات از نظر فنی چقدر بدیع و تازه است؛
همین قدر بگویم که به من پیشنهاد شد این ربات را به عنوان یک اختراع به ثبت برسانم ؛ البته این کار را نکردم.
چرا؛
من به کارهای بزرگ تری فکر می کنم .
زمانی که به ساخت این ربات فکر می کردی ، دانشجوی فوق لیسانس بودی . یک دانشجو در کشوری جهان سومی و البته در حال توسعه ، فکر نکردی باید چیزهای مهمی بدانی که نمی دانی؛
نوشتن این برنامه تخصص زیادی نمی خواست . برنامه نویسی تحت لینوکس لازم بود که سالها رویش کار کرده بودم و تجربه کافی داشتم . برنامه را با زبان ++ c نوشتم و 100نفر ساعت از من وقت گرفت که وقت زیادی نبود. ولی بعد اضافه کردن امکانات جدید، حل مشکلات پیش بینی نشده و حل مشکل فارسی سازی تحت لینوکس وقت زیادی از من گرفت ؛ ولی نوشتن اصل نرم افزار همان طور که گفتم کار پیچیده ای نبود. مهم ایده اش بود. همین حالا می شود 2هفته ای یک نمونه مشابهش را ساخت.
در جریان ساخت این ربات به مشکلی هم برخوردی؛
مشکل عمده ام ، همان مشکل عمومی اینترنت در ایران بود ؛ اینترنت کند و گران . این مشکل همه کسانی است که با اینترنت کار می کنند.
فکر می کنی این می تواند ما را از خارجی ها عقب بیندازد؛
با اطمینان می گویم اگر ما نصف امکانات خارجی ها را داشتیم ، در هر زمینه ای کارهایی بهتر از نمونه های خارجی ارائه می کردیم . ما در جزیره ای زندگی می کنیم که دستمان از همه جا کوتاه است و حالا مجبوریم برای دلخوشی ، گاهی یک کارهایی هم بکنیم.
ولی تو در همین شرایط یک کار جهانی کرده ای.
بله ، ولی می توانستم این کار جهانی را در چندین هزار نسخه بفروشم و تا آخر عمر خیالم از مشکلات مالی راحت باشد. ولی یک مشکل مضحک مانع شد. ما در کشورمان به کارت اعتباری بین المللی دسترسی نداریم!.
چه طور می شود از ایران خدمات را به سرتاسر دنیا ارائه داد ولی موقع پول گرفتن مشکل پیش می آید؛
خب ، برنامه در اصل روی یک دستگاه کامپیوتر در امریکا است . یک شرکت ایرانی در امریکا میزبانی آن را قبول کرده است . این کامپیوتر همیشه به اینترنت وصل است و بنابراین همیشه online است.
تو این جا ، کامپیوتر آن جا ، چه جوری برنامه را اصلاح می کنی؛
همان شرکتی که گفتم به من این امکان را داده که بتوانم از منزل برنامه را کنترل کنم . البته برای کنترل برنامه یک نرم افزار دیگری لازم بود که خودم آن را نوشتم .
حالا نرم افزارها را نوشته ای و در آن کامپیوتر کذایی هم گذاشته ای . مردم از کجا فهمیدند که چنین رباتی هست و می شود با آن چت کرد؛
تبلیغات زیادی نشد. فقط چند تا از وب لاگ ها درباره اش نوشتند. دو، سه تا سایت هم معرفی اش کردند ؛ ولی تبلیغات اصلی را خود کاربران انجام دادند. یعنی به همدیگر پیغام می فرستادند که چنین چیزی هست و همین طور به شکل عنکبوتی گسترش یافت .روزهای اول میل هایی به خود من هم رسید که می گفتند این ID را اضافه کنید ؛ از همین میل هایی که به نشانی همه می فرستند.
فکر می کردی چقدر مراجعه کننده داشته باشی؛
از موفقیتم اطمینان داشتم . همان روزهای اول تعداد مراجعه کنندگان به 700تا 800نفر رسید و روز به روز بیشتر شد. اصلا فکر نمی کردم به 50هزار نفر در روز برسد. الان 2ماه است که روی 50هزار نفر ثابت مانده و گاهی بیشتر هم می شود.
و این 50هزار نفر دارند مفت و مجانی از این ربات استفاده می کنند. نمی شود کاری کرد. معروف است که هر جا جلوی ضرر را بگیری ، استفاده است.
اصلا به فکرش نیستم . این کار برای من بیشتر جنبه تفریحی داشت تا تجاری.
یعنی این کار هیچ جور نفع مادی برای تو نداشته؛
اصل این ربات ، یک سرویس رایگان است و هیچ کس بابت استفاده از آن پولی نمی دهد ؛ ولی از راه تبلیغات می شود پول درآورد.
می شود یا شده است؛
بتازگی یک شرکت از دبی به من سفارش تبلیغات داد که انجام شد و 3هفته هم تبلیغاتش آنلاین بود. خیلی هم راضی بودند. چند تا از شرکتها و ISPهای ایرانی هم سفارش تبلیغات داده اند. به هر حال این ربات مثل یک سایت پرطرفدار است و قدرت تبلیغی بالایی دارد.
جنبه بازاریابی هم برایت داشته؛
بله ؛ پیشنهادها از داخل و خارج کشور فراوان بوده که می خواستند این برنامه را بخرند. یک شرکت امریکایی از من خواست نمونه ای از این برنامه را برایشان بنویسم ؛ البته با سرویس های جدید و طبیعتا Database های جدیدی که خودشان به انگلیسی روی برنامه نصب کنند.
تو خودت Database این نرم افزارها را از کجا آوردی؛
درباره Farsidic یک لغتنامه را به عنوان Database خریداری کردم ؛ اما جوک ها را خودم جمع آوری کردم . با حدود 100تا جوک شروع کردم . با جوک هایی که کاربران در این مدت اضافه کرده اند، الان Farsijoke حدود 2500جوک دارد و همین طور اضافه می شود.
غیر از ایرانی ها ، از کشورهای دیگر هم کسی از این ربات استفاده می کند؛
کاربرانی از پاکستان ، افغانستان ، انگلیس ، امریکا ، روسیه ، ژاپن و هند با این ربات آشنا شده اند و برای من پیام تبریک فرستاده اند. حتی خواسته اند برای زبان آنها هم این کار را بکنم . من دست کم روزی 10 تا میل تبریک دارم.
گفتی این کار برایت جنبه تفریحی داشته ، یعنی موقع نوشتن برنامه آن هم تحت لینوکس آن هم به زبان ++ C کیف می کردی؛
نمی دانم منظورت از کیف کردن چیست ؛ ولی در اوج لذت بودم . الان هم همین احساس را دارم . پیش از ارائه برنامه مطمئن بودم کار موفقی می شود و احساس خوبی داشتم . همین طور هم شد. وقتی کار را ارائه کردم کمی این احساس ضعیف شد.حالا دوباره احساس خوبی پیدا کرده ام . 50هزار مخاطب چیز کوچکی نیست. شما روزنامه نگارها این را خوب می فهمید.
برای کسانی که صاحب اینترنت هستند ، قابل قبول است که یک نفر از راه برسد و 50هزار نفر را جذب کند؛ در این مدت مشکلی برای تو پیش نیامد؛
2هفته پیش از عید، یا هو مشکلی برای برنامه ایجاد کرد. آن هم برداشتن یونی کد (unicode) بود که سیستم جهانی نمایش حروف است . من با استفاده از همین سیستم مشکل فارسی سازی برنامه را حل کرده بودم . یاهو آن را برداشت و ربات ما 2هفته تمام از کار افتاد.
فکر نمی کردی همه زحماتت به هدر رفته؛
اتفاقا چرا ، اصلا امیدی نداشتم . به خودم گفتم همه چیز تمام شد. چند بار سعی کردم ، اما پاسخی نمی گرفتم . دوستان هم پیشنهادهایی می دادند که فایده ای نداشت.
بالاخره چکار کردی؛
از یک Codpage دیگری استفاده کردم . از نظر فنی کار سخت و طاقت فرسایی بود. یک هفته تمام وقتم را گرفت .
فکر می کنی چرا یاهو این کار را کرد؛
به هر حال عمدی نبوده ، علت اصلی این بود که یاهو serverهایش را عوض کرد و این طبیعی است .
برنامه های آینده ات چیست؛
چون برنامه پر مراجعه ای است می شود نتایج کنکور را هم از طریق آن اعلام کرد. شما اسم و کد را می دهید ، نتیجه را دریافت می کنید. بزودی این امکان برای کاربران ایرانی مهیا می شود.
با این اوضاع و احوال و خوابهایی که امریکا برای خاورمیانه دیده ، هیچ وقت فکر نکردی برای کار تو مشکلی پیش بیاید.
من همه جور محکم کاری کرده ام . حتی IDهایم را خریده ام . می دانید که در یاهو ID مجانی است . ولی من بابت هر 30 ID دلار پرداخت کرده ام که مشکلی پیش نیاید.
آن 2هفته خرابی ، فکر نکردی امریکایی ها چوب لای چرخت گذاشته اند؛
چرا ، اوایل دچار کابوس شده بودم . خیلی ها هم می گفتند ممکن است این گونه باشد ؛ ولی همان طور که گفتم ، حالا فکر می کنم ، یعنی حدس می زنم این طور نباشد. به هر حال تاکنون مشکلی پیش نیامده است.
وارد شدن به پشت صحنه اینترنت به ناصر عزتی احساس قدرت داده است؛
نه ، احساس قدرت خاصی نمی کنم . ولی خوشحالم . امیدوارم کارم مفید باشد. همین احساس مفید بودن برای من کافی است .