مامان داداش منو می زنه

روان‌شناسان امور تربیتی بر این باورند وقتی کودکان به هنگام بازی کردن با یکدیگر دعوا می‌کنند و بسادگی با هم کنار نمی‌آیند این‌گونه رفتارها کاملا طبیعی و از ویژگی‌های دوران طفولیت است. کودک در برخورد با افراد بزرگسال ممکن است خجالت بکشد یا حتی دچار نوعی ترس ناشی از عدم احساس امنیت شود، اما در برابر کودکان و همسن و سالانش درست برعکس خیلی راحت و بدون رو دربایستی و تعارف برخورد کرده و حتی پرخاشگری می‌کند.

در واقع کودک می‌خواهد از واقعیت وجودی خود و به عبارتی از من و مال‌من خود دفاع کند. لذا اگر چنانچه این‌گونه رفتارهای کودکان را امری یا رفتاری غیرطبیعی بدانیم نادرست فکر کرده‌‌ایم. والدین باید کودکان را در پذیرفتن واقعیت‌های اطراف او کمک کنند. به کودک اجازه بدهند که به سادگی تسلیم نشود و تنها به این دلیل که خاموش بودن و سکوت او برای بزرگسالان رضایت‌بخش است تمایل به سازش‌پذیری کودک خود داشته باشند هر چند که از نظر روان‌شناسان، دخالت والدین و کمک آنها برای مشارکت فرزندشان در بازی‌های گروهی ضروری و بلکه یکی از بهترین راه‌ها برای آشنا کردن کودک با رفتارهای اجتماعی، عادت دادن او به بازی کردن و بودن با سایر بچه‌های همسن و سالش است.

چه وقت نگران شویم؟

با وجود این‌که در مطالب فوق دعوا و مشاجره کودکان با یکدیگر را امری طبیعی دانستیم ولی چنانچه این ناسازگاری از حد خود عبور کند و فراتر از آنچه که باید باشد، پیش برود آن‌وقت است که برای آن تدبیر دیگری اندیشید و علل و عوامل آن را پیدا کرد. یکی از آن علل، تنهایی کودک است. کودکی که همیشه تنها بوده و فقط با افراد بزرگسال تماس دارد به سادگی با کودکان دیگر کنار نمی‌‌آید و تنها خود را می‌بیند. برای او پذیرفتن این امر که بچه‌های دیگر نیز خواست‌ها و انتظاراتی دارند بسیار مشکل است و به همین دلیل این قبیل کودکان به محض قرار گرفتن در جمع همسن و سالانشان خیلی زود عصبانی شده و از کوره در می‌روند.نوعی دیگر از رفتارهای خشن کودک ناشی از نارضایتی عاطفی است. لذا اساس آن را باید در روابط عاطفی او جستجو کرد. باید دید که والدین آن‌گونه که باید کودک خود را مورد توجه و ناز و نوازش قرار می‌دهند یا فرصت کمی برای این منظور دارند.

مشاجرات لفظی شدید و منفی پدر و مادر با یکدیگر را نیز نباید نادیده گرفت. کودکانی که همواره با مشاجرات پدر و مادر خود روبه‌رو هستند معمولا اضطراب و نگرانی خود از وجود اختلافات عمیق بین والدین را یا به درون خویش انتقال می‌دهند و انزواطلب و گوشه‌گیر می‌شوند یا برعکس بشدت پرخاشگری می‌کنند و نمی‌توانند با کودکان همسن و سال خود کنار بیایند.

چه باید بکنیم؟

فراموش نکنید کودکی را که مرتبا سعی در آزار و اذیت کودکان دیگر دارد نباید مورد تنبیه یا سرزنش قرار داد. زیرا این رفتارها بر خشونت او می‌افزاید و در کودک این تصورکه کسانی همیشه او را دوست داشته‌اند، اما اکنون دیگر دوست ندارند تقویت می‌کند. این کودکان احتیاج به کمک دارند اگر والدین یا هر یک از اعضای خانواده درست زمانی که کودکشان درصدد آزار کودک دیگری است از راه برسند بارها با ملایمت و مهربانی او را از این کار برحذر دارند و به او بگویند که مثلا <این کار را نکن چون دوستش دردش می‌آید> یا <آخه آدم که دوستش را نمی‌زند> و از این جور عبارات و در ادامه باید حواس کودک را به کار و بازی دیگری پرت کرد تا مساله قبلی را فراموش کند و بتدریج به کودک فهماند که بعضی از کارها را نباید انجام دهد زیرا دیگران از آن کار خوششان نمی‌آید.

هرگز جمله این که دوستش ندارید یا دوستش نخواهید داشت را در برابر کودک خود به هنگام ابراز خشونت وی به کار نبرید بلکه باید به‌گونه‌ای رفتار کنید که کودک در همه شرایط به دوستی شما اطمینان کند.

همچنین او را وادار به عذرخواهی نکنید یا او را کتک نزنید و او را نگه ندارید تا کودکی که مورد تعرض قرار گرفته او را بزند یعنی مقابله به مثل شود. این رفتار نیز جز تشدید تمایلات پرخاشگرانه در کودک مشکلی را حل نمی‌کند. چنین کودکانی نیازمند محبت و مهربانی هستند. باید به او نشان داده شود که باید دوستش را دوست بدارد و با وی مهربانی کند. درک و فهم این که در هر کاری حد و مرزی است که باید آن را رعایت کند اطمینان بیشتری به او می‌بخشد.

همچنین هیچ گاه به او لقب بچه بد و شیطان یا مردم‌آزار را ندهید. چنین کلماتی بدخلقی‌هایش را بیشتر می‌کند.

اگر زمانی از شما خواست با او بازی کنید دریغ نکنید و با او به بازی بپردازید و در هنگام بازی می‌توانید رفتار درست را به او یاد دهید مثلا یک دوست خیالی با عروسک‌های او درست کنید و به هنگام بازی به جای دعوا و زدن عروسک رفتار درست را به کودک خود نشان دهید.

مانع فعالیت‌های او نیز نشوید، بگذارید بدود، بازی کند و سر و صدا راه بیندازد. اگر منزل شما کوچک است و سر و صداهای او موجب آزار و اذیت همسایگان می‌شود، او را به پارک ببرید. یکی از روش‌های دیگر برای اصلاح او وارد شدن از راه تشویق و تحسین و به کار بردن جملات محبت‌آمیز است. حتی انتقادتان را هم با این شیوه ابراز کنید.

تغذیه را فراموش نکنیم

برای ترک عادات بد، قدم‌های بسیاری باید برداشت. یکی از این قدم‌ها توجه به سلامتی و تندرستی فرزندان است. استفاده از بسیاری تنقلات بی‌خاصیت و حتی مضر برای بچه‌ها نظیر پفک، چیپس یا لواشک می‌تواند در ایجاد رفتارها و عادات بد کودک تاثیر بسزایی داشته باشد. به گفته متخصصان تغذیه، بسیاری از تنقلات با تاثیر روی اعمال ارگانیک بدن کودک می‌تواند موجب تغییر رفتار آنها شده و تمایل به خشونت و پرخاشگری را افزایش می‌دهد. یک لیوان شیر، مغز گردو، بادام، نان و بیسکویت‌های سبوس‌دار، خرما، میوه تازه، کشمش و تنقلاتی از این دست در بروز رفتارهای مثبت در کودک موثر است.

دیانا رحمتی