جوانان دیابتی و رژیم‌های غذایی ناصحیح

مطالعات جدید نشان داده بسیاری از این افراد برای کاهش وزن خود به روش‌های غیرعلمی و ناصحیح کاهش وزن متوسل می‌شوند. از این روش‌ها می‌توان به استفاده از داروهای تبلیغی بدون مجوز پزشک، امساک از غذاهای طولانی‌مدت و استفاده از ملین‌ها اشاره داشت.

در این مطالعه  که روی 1742 دختر و 1615 پسر مبتلا به دیابت تیپ 1 و 2 با متوسط سنی 15 سال انجام گرفت، به طور متوسط نیمی از افراد مورد مطالعه سعی در کاهش وزن داشتند. همان‌طور که انتظار می‌رفت، در یافته‌های این مطالعه تمایل به کاهش وزن، نگرانی در مورد وزن و تلاش برای کاهش وزن در میان جوانان مبتلا به دیابت تیپ 2 به دلیل ارتباط متقابل این نوع از دیابت با چاقی بسیار متداول بود، اما تلاش برای کنترل وزن در میان جوانان مبتلا به دیابت تیپ 1 و بخصوص در دختران، نیز مورد استقبال بود.

بر طبق نتایج این مطالعه، بیش از 75 درصد دیابتی‌های تیپ 1و 2 که سعی در کاهش وزن داشتند از روش‌های صحیح کاهش وزن شامل رژیم غذایی سالم و ورزش استفاده کرده بودند، اما استفاده از روش‌های مضر و بی‌فایده برای کاهش وزن از قبیل: اعتصاب غذاهای طولانی، بالا آوردن غذا، استفاده از ملین‌ها و مسهل‌ها یا حتی حذف تزریق دوزهای انسولین بویژه در دختران بین  4 تا 9 درصد رواج داشت. نکته مهم آن که استفاده از این روش‌ها نه تنها باعث کاهش وزن در این افراد نگردید، بلکه بویژه در دختران منجر به عدم کنترل و نیز برهم خوردن میزان طبیعی قند خون شد.

نکته عملی: با توجه به شیوع چاقی و افزایش وزن در جوانان مبتلا به دیابت، توصیه اساسی آن است که اعضای خانواده و تیم‌های پزشکی که مشغول کنترل قند خون این گروه هستند، جوانان را از روش‌های ناسالم تغذیه‌ای که نه‌تنها اثری در کنترل وزن آنان ندارد، بلکه کنترل قند خون آنان را نیز بر هم می‌زند منع کنند. از طرف دیگر استفاده از روش‌های صحیح و برنامه‌ریزی شده تغذیه‌ای و نیز فعالیت بدنی متناسب حتی قبل از رسیدن به وزن ایده‌آل کنترل قند بهتری را می‌تواند بویژه در جوانان به همراه داشته باشد.

دکتر حمیدرضا فرشچی
متخصص تغذیه و فوق تخصص دیابت و چاقی