خشکی‌ پوست ره‌آورد فصل سرما

اگزما نوعی التهاب مزمن پوستی یا التهاب لایه خارجی و خارش‌دار پوست محسوب می‌شود که معمولا به صورت عود‌کننده بروز می‌کند. واژه اگزما به طیف گسترده‌ای از بیماری‌های پوستی اطلاق می‌شود که شامل علائمی چون خشکی، قرمزی، التهاب پوست، خارش، پوسته پوسته شدن، ایجاد تاول، ترک‌خوردگی و خونریزی پوست می‌شود. اما نوع اگزمایی که مد نظر ماست اگزمای زمستانه نامیده می‌شود که در آن پوست بسیار خشک و ملتهب می‌شود و ترک می‌خورد. این بیماری مسری نبوده و در همه جای بدن می‌تواند بروز کند، ولی در اندام‌های تحتانی بدن بیشتر دیده می‌شود. حدود 10 تا 15 درصد افراد به این بیماری مبتلا هستند و تقریبا بیماری شایعی است که معمولا عمده‌ترین زمان عود آن در فصول سرد و خشک سال است. این نوع اگزمای پوستی که با خشکی هوا همراه است بیشتر در افراد بالغ دیده می‌شود و اغلب در دست‌ها، پاها، اطراف پلک و گوش‌ها ایجاد می‌شود. البته آلودگی هوا و گرد و غبار هم می‌تواند باعث بروز اگزما شود، طوری که ابتلا به اگزما در کشورهای صنعتی و مناطق شهری بسیار شایع است.

اگزمای زمستانه و نشانه‌های آن

اگزمای زمستانه معمولا با علائمی ظاهر می‌شود که با کمی دقت می‌توان بسادگی متوجه آنها شد. یکی از شایع‌ترین علامت آن خارش منطقه پوستی است که بسیار آزاردهنده است. خشکی و التهاب پوست، عفونت‌های ثانویه پوست، تاول‌های پوستی و عود مکرر اگزما از دیگر علائم این بیماری هستند. بیشترین شکایتی که افراد از اگزمای خود دارند خشکی پوست است. معمولا در این‌گونه افراد پوست حالت پوسته پوسته پیدا می‌کند.

پوستی که دچار اگزمای زمستانه می‌شود معمولا قادر به ایجاد رطوبت کافی جهت محافظت از پوست در مقابل سرما نیست؛ بنابراین تبخیر رطوبت از سطح پوست به میزان زیادی صورت می‌گیرد که در نتیجه منتهی به خشکی پوست می‌شود و طبیعتا این نوع پوست بسیار آسیب‌پذیرتر خواهد بود.

پوست به دنبال از دست دادن آب و چربی چروکیده می‌شود و قدرت ارتجاعی آن کاهش می‌یابد.

در این میان کاهش رطوبت هوای سرد و خشک زمستانی می‌تواند باعث بروز این حالت خشکی و ایجاد خارش شود. علاوه بر سرمای زمستان، در این فصل با ورود به مکان‌های گرم، گرمای محیط باعث تبخیر رطوبت پوست شده و وضعیت آن را بغرنج‌تر می‌کند و در این میان تنها راه‌حل، مرطوب نگه‌داشتن پوست است.

با این خشکی دست چه کنیم؟

در میان افراد، آن دسته از کسانی که مشکل اگزما دارند بیشتر به سرما و گرمای شدید هوا حساس هستند و همین مساله مشکل آنها را دوچندان می‌کند. ولی رعایت برخی نکات ظریف می‌تواند کمک بزرگی به کنترل این وضعیت کند. اگر به اگزمای زمستانه مبتلا هستید اولین کاری که باید انجام دهید این است که همیشه پوست بدن خود را چرب و مرطوب نگه دارید بخصوص در فصول سرد و خشک. در زمان خارج شدن از منزل از ضد آفتاب استفاده کنید. همچنین از پوشیدن پارچه‌های پشمی و الیافی که باعث تحریک بدنتان می‌شود خودداری کنید. نهایتا سعی کنید در زمان خارج شدن از منزل تمام قسمت‌های بدنتان را بپوشانید و حتما از دستکش استفاده کنید. همچنین از انجام فعالیت در محیط‌های سرد و خشک خودداری کنید. داخل منزل هم حتما از مرطوب‌کننده‌ها در فضای خانه استفاده کنید تا کاهش رطوبت ناشی از وسایل گرمازا جبران شود. در فصول سرد، زیاد آب بنوشید تا تبخیر آب بدن جبران شود و سعی کنید در این فصول زیاد حمام نکنید، مخصوصا برای کسانی که پوست خشکی دارند 2 بار در هفته کفایت می‌کند که آن هم باید از مواد غیرصابونی و مواد شوینده بسیار ملایم استفاده شود تا پوست تحریک نشود. پس از استحمام حتما از مرطوب‌کننده برای پوست بدن استفاده کنید تا آب از دست رفته پوست را بازگرداند. در ضمن لازم است از مرطوب‌کننده‌های قوی استفاده کنید تا در عمق پوست‌تان نفوذ کند و ماندگاری بیشتری داشته باشد.

این افراد مراقب باشند!

معمولا افراد سالمند که فعالیت غدد عرق و چربی آنها کاهش یافته، افرادی که از کاهنده‌های چربی استفاده می‌کنند و کسانی که چربی از دست رفته پوست خود را بر اثر استحمام جایگزین نمی‌کنند، بیشتر در معرض ابتلا به اگزمای زمستانه هستند. این بیماری در افراد بالای 60 سال و در مردان شایع‌تر بوده و متوسط سن ابتلا به این نوع اگزما 69 سالگی است. البته این تذکرات به این معنی نیست که این بیماری خاص سالمندان است بلکه جوانان هم در صورت عدم مراقبت لازم از پوست خود به آن مبتلا می‌شوند. اگزمای زمستانه معمولا بیماری‌ای است که بدون اثرات جانبی دیگر بهبود می‌یابد، ولی عود مکرر این اگزما در پی رعایت نکردن اصول بهداشتی و مراقبتی می‌تواند باعث مزمن شدن این بیماری بخصوص در فصول زمستان و فصولی که با کاهش رطوبت روبه‌رو هستیم گردد.

درمان اگزمای زمستانه

همان‌طور که پیش از این هم اشاره شد مهمترین قسمت درمان اگزمای زمستانه استفاده از مرطوب‌کننده‌ها و نرم‌کننده‌های پوست است که بخصوص در فصول سرد سال باید هر روز روی پوست مالیده شود. بهتر است به دلیل تماس بیشتر دست‌ها با محیط و هوای سرد، روزی 4 تا 8 بار روی دست‌ها و 2 بار روی بدن استفاده شود. حمام کردن بویژه در فصول سرد رطوبت بدن را دفع می‌کند که برای جلوگیری از آن، بلافاصله پس از حمام کردن، مرطوب‌کننده استفاده کنید تا از تبخیر آب بدن جلوگیری شود.

یکی دیگر از روش‌هایی که بسیاری از متخصصان پوست به افرادی که دارای پوست خشک هستند توصیه می‌کنند استفاده از روغن در آب حمام است. این کار را به این شکل انجام دهید که چند قطره از یک روغن معطر را در ظرفی ریخته و به آن آب اضافه کنید و 20 دقیقه بجوشانید. سپس بدن خود را درون آن آب شستشو دهید تا روغن از طریق پوست جذب شود. در درمان اگزماهای خفیف، استفاده از نرم‌کننده‌های پوستی مانند روغن‌های معدنی، کرم سرد یا لوسیون نوزاد، لاک‌هایدرین یا اوسرین کفایت می‌کند، چرا که این نرم‌کننده‌ها لایه‌ای چربی طبیعی روی پوست باقی می‌گذارند که از نفوذ مواد تحریک‌کننده و آلرژیزا جلوگیری کرده و مانع تبخیر آب از پوست می‌شود. ولی در مواردی که اگزمای فرد شدید شده باشد می‌توان از کرم‌های کورتیزونی البته با تجویز پزشک استفاده کرد. همه این موارد در کنار رعایت اصولی که اشاره شد می‌تواند به شما در داشتن پوستی لطیف و مرطوب و بدون هیچ‌گونه چروک کمک کند.

ندا اظهری