سناریوهای محتمل برای غزه

در واقع این بحران نمود عینی نسل‌کشی صهیونیست‌ها را نشان می‌دهد که متاسفانه در سایه سکوت برخی از کشورهای عربی و بی‌تفاوتی مجامع بین‌المللی و منادیان حقوق بشر در غرب صورت می‌گیرد.

چند مساله اساسی در مورد تشدید تجاوزات صهیونیست‌ها علیه مردم بی‌دفاع نوار غزه وجود دارد که متاثر از مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی است. این مسائل عبارتند از:

1- ترس تکرار تجربه جنگ 33 روزه با حزب‌الله لبنان

2- انتخابات پیش‌روی رژیم صهیونیستی و تلاش حزب کادیما برای پیروزی بر رقیب خویش از طریق تشدید جنگ و جلب آرای صهیونیست‌های افراطی

3- تقویت موضع حماس در مقابل تشکیلات خودگردان به رهبری ابومازن به دلیل جایگاه مردمی این جنبش

4- ارتباط معنوی حماس با ایران و نگرانی بعضی کشورهای عربی از گسترش نفوذ ایران در منطقه

5- سیاست راهبردی رژیم صهیونیستی بعد از صلح و سازش با تشکیلات خودگردان و توافقات آناپولیس، ایجاد اختلاف و تنش بین گروه‌های فلسطینی و منصرف نمودن آنان برای ایجاد دولت مستقل فلسطینی است.

مسائل یاد شده مهمترین مسائل سیاسی و امنیتی است که سرزمین‌های اشغالی با آن دست به گریبان است. با این حال، قلمرو و دامنه این بحران را نباید به سطح منطقه خاورمیانه محدود نمود، زیرا این بحران از ابعاد بین‌المللی نیز برخوردار است. ابعادی نظیر:

1- تغییر قدرت در کاخ سفید و روی کار آمدن اوباما و عدم موضع‌گیری جدی وی نسبت به جنایات فجیع رژیم صهیونیستی در نوار غزه

2- تداوم پشتیبانی مالی و سیاسی رژیم صهیونیستی توسط اتحادیه اروپایی برای تشدید فشارهای سیاسی و نظامی علیه جنبش مردمی حماس

3- بی‌اعتباری شورای امنیت در صدور قطعنامه الزام‌آور برای واداشتن این رژیم از جنایت‌های ضدبشری

4- مناقشه ایران و غرب بر سر مسائل مورد اختلاف‌ و آنچه اسلام سیاسی خوانده می‌شود.

درخصوص ابعاد منطقه‌ای بحران غزه می‌توان سناریوهای ذیل را متصور بود:

1- سناریوی تکرار پیروزی حزب‌الله در جنگ 33 روزه با رژیم صهیونیستی، اگر چنانچه به نیروی حماس به‌عنوان مقاومت اسلامی نگاه کنیم نه دولت منسجم. به‌رغم حملات هوایی رژیم صهیونیستی و تلفات انسانی بالا و تخریب مراکز اقتصادی و سیاسی در نوار غزه، جنبش حماس توانسته است ضمن حفظ توان نظامی و افزایش برد موشکی خود به داخل سرزمین‌های اشغالی همچنان معادله نظامی را به نفع خود رقم زند به طوری که طبق اعترافات صریح مقامات رژیم صهیونیستی (لیونی) «تا زمانی که نیروهای حماس زنده‌اند پیروز میدان جنگند.»

2- بی‌تردید تداوم مقاومت و عجز رژیم صهیونیستی می‌تواند ضمن تقویت موضع این جنبش در نوار غزه و کرانه باختری، سقوط تدریجی تشکیلات خودگردان را فراهم سازد.

3- تداوم پایدار مقاومت مردم فلسطین به رهبری حماس ضمن تقویت موج اسلام‌خواهی، نفوذ روزافزون ایران را در منطقه (به دلیل حمایت از مقاومت) دوچندان خواهد ساخت.

4- ترس از شکست در رویارویی با جنبش حماس، رژیم صهیونیستی و حامیان منطقه‌ای و بین‌المللی آن را وادار می‌سازد به‌رغم تمرد از قطعنامه 1860 ضمن پذیرش آتش‌بس در چند روز آینده از بحرانی‌تر شدن بیشتر اوضاع جلوگیری کنند.

5- به‌رغم پشتیبانی آمریکا و اکثر کشورهای اروپایی و نیز سکوت برخی از دولت‌های عربی، به نظر می‌رسد افکار عمومی در سطح دنیا علیه اقدامات ضدبشری رژیم صهیونیستی در نوار غزه بسیج شده است. بسته شدن سفارت این رژیم در جمهوری آذربایجان و نیز اخراج سفیر آن از ونزوئلا گواه این مدعاست. بی‌تردید تداوم حملات رژیم صهیونیستی انزوای هر چه بیشتر این رژیم را در سطح دنیا در پی خواهد داشت.

6- شکاف بین حامیان عربی اسرائیل و حماس پس از نبرد همچنان ادامه خواهد داشت. با این وجود این کشورها در برداشتن هر گامی به سوی این رژیم به دلیل افکار ضد اسرائیلی در داخل بسیار محتاط عمل خواهند نمود. تحت این شرایط روابط ایران و برخی از کشورها تحت تاثیر تبعات این بحران به صورت کج‌دار و مریز ادامه خواهد داشت.

7- بی‌تردید موقعیت آمریکا در سطح منطقه به‌دلیل تداوم حمایت‌های سیاسی و نظامی از رژیم صهیونیستی در دوره اوباما نیز آسیب‌پذیرتر خواهد بود.

8- سناریوی میانه‌ای را نیز می‌توان متصور بود و آن این که اقدامات نمادین به نشانه حسن‌نیت صورت گیرد. صدور قطعنامه الزام‌آور از سوی شورای امنیت و تشدید فشار سیاسی برای قطع فوری حملات و خروج نیروهای اشغالگر از نوار غزه و بازگشایی گذرگاه رفح و تونل‌های ارتباطی نوار غزه و عدم تحرک نظامی جنبش حماس می‌تواند برآیند تحولات مثبت قلمداد شود.

در مجموع، تحت تاثیر تحولات فوق بحران غزه از ابعاد منطقه‌ای و بین‌المللی برخوردار است و پیامدهای بحران مذکور نیز بشدت تحت تاثیر مسائل فوق و سناریوهای محتمل قرار می‌گیرد. 

دکتر محمدمهدی مظاهری