در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
ایران، هند و علایق مشترک
ارتباط فرهنگی و علایق تاریخی ایران و هند، هر چند به دهها سال پیش از ظهور غزنویان برمیگردد، لیکن شکوفایی زبان فارسی از دوره غزنویان آغاز و در عهد شاهان گورگانی خصوصا زمان حکومت همایون و اکبر به نقطه عطف خود رسید. شرایط حضور و پذیرایی و دعوت و مهاجرت دهها شاعر، خطاط، نقاش و فیلسوف، موسیقیدان و معمار ایرانی چنان مناسب و مساعد بود که تمامی فرهنگ ایرانی از شعر و هنر و ادب تا تالیف و ترجمه نظیر و عدل خود را در هند یافت. آثار جاویدان و بینظیری چون تاج محل نماینده این هنر ایرانی است.
عارفانی چون هجویری، نظامالدین اولیا، امیرخسرو، گنج شکرو سرحد و شاعرانی چون ابوالفرج رونی، فیضی، بیدل دهلوی، خسرو دهلوی و... برآمده از این فرهنگ و میراث مشترک هستند که با درک فرهنگ و عرفان هندی موجب آمیختگی و تعاطی افکار و عقاید و همدلی و همفکری میان یکدیگر گردید.
نهضت ترجمه کتابهایی چون پنجاتنتره که بعدها به کلیله و دمنه معروف شد. مهابهارت، راماین، اتهروید، چوک بشست و... به فارسی، زمینه گسترش این تبادل فرهنگی را موجب شد. نگارش و تالیف تذکرهها و شرح احوال شعرا و نویسندگان و عالمان از ایران به هند آنقدر زیاد است که کتاب کاروان هند مرحوم گلچین معانی، مشت نمونه خروار آن است که من آن را نهضت دیگری در فرهنگ ادبی این میراث مشترک میدانم. نهضت دیگری که در این میراث مشترک چشمگیر است، تالیف متون تاریخی مربوط به حکومت شاهان گورگانی است که گاه به نظم مثل کتاب شاه جهان که کلیم کاشانی یا همدانی آن را سروده و گاه به نثر مثل آیین اکبری و صدها کتاب دیگر که هر یک به سهم خود برگی از این میراث مشترک را روشن میسازد. آنچه اکنون برای ما به ارث رسیده گنجی است گرانبها که زدودن غبار غفلت و نسیان از آن وظیفه هر محقق زبان فارسی است و مهمترین شاخصه تعاون و همکاری بین ایرانیان و استادان زبان فارسی در هند، شناسایی و معرفی فهرستنویسی و تحقیق و تصحیح آثار ارزشمند فارسی موجود در ایالات مختلف شبهقاره هند است این میراث وظیفه ما میراثبانان را دوچندان ساخته تا دست در دست یکدیگر دهیم و این میراث فراموش شده را آباد کنیم.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
