کوچولو‌های خشن و پرخاشگر

بسیاری از والدین به دلیل مشغله‌های کاری زیاد در خارج از منزل وقتی به منزل می‌رسند برای داشتن آرامش و برخورداری از استراحت فرزندانشان را با سی دی و کارتون‌های مختلف که بعضا خشونت‌آمیز هستند تنها می‌گذارند و این روحیه خشونت و پرخاشگری در آنها توسعه می‌یابد. اما سوال این است که وقتی فرزندان بویژه کودکان نمی‌توانند احساس خشم و عصبانیت خود را کنترل نمایند یا به صورت کلامی و جسمی پرخاشگری و به اصطلاح حمله می کنند تکلیف والدین چیست؟

ما در این بخش قصد داریم والدین گرامی را با نکاتی مفید در زمینه برخورد با این‌گونه رفتارها به منظور تخفیف و کنترل آنها آشنا کنیم:

راجع به آن فکر کنید

یکی از مهم‌ترین مسائل در دنیای امروز درک و کنترل خشم است. از خود بپرسید  «وقتی صدها و حتی هزاران نفر از افراد بالغ نیاز دارند برای کنترل خشم خود در کلاس‌های آموزشی شرکت کنند چگونه می‌توان از کودکان انتظار داشت که بدون آموزش و برخورد مناسب قادر به این کار باشند؟»

عصبانیت را با عصبانیت پاسخ ندهید

احساسات خشمگینانه فرزندتان را با عصبانیت پاسخ ندهید. زیرا این مساله را حادتر می‌کند. در عوض ابتدا به کنترل احساسات خود بپردازید. پاسخ فرزند عصبانی را با آرامش و صدای آرام و ملایم و حتی مهربانی بدهید. بهتر است در مورد رفتارش  صحبت کنید و رفتاری را که به عنوان یک بچه خوب انتظار دارید به او بگویید.

شیوه‌های خوب/ شیوه‌های بد

فرزندتان باید یاد بگیرد اگر چه احساسات حاکی از خشم و عصبانیت طبیعی هستند اما راه‌های قابل قبول و غیرقابل قبولی برای برخورد با آنها وجود دارد.

شما می‌توانید در این یادگیری به فرزندتان کمک کنید. بدین ترتیب که آگاهی وی را از دلیل عصبانیتش افزایش دهید.  اصولا اگر او فقط بداند که شما احساسات او را درک می کنید آرام خواهد شد.

برای مثال اگر فرزندتان به این دلیل که برادرش دوچرخه او را بدون اجازه برداشته در حال داد و فریاد است بهتر است به او خاطر نشان کنید که «من می‌دانم برداشتن وسایل افراد بدون اجازه آنها بسیار ناراحت‌کننده است و تو هم برای همین ناراحتی»

همین جمله می‌تواند مکثی در فرزندتان ایجاد کند و او ادامه موضوع را به شیوه دیگری دنبال کند.

سپس سوال دیگری مطرح کنید که فرزندتان را وادار به فکر کند. برای مثال بپرسید «به نظرت چگونه می‌توان کاری کرد که او یادش نرود که باید اجازه بگیرد؟»

اگر در این مرحله واکنش او خشمگینانه بود او را به شیوه‌ای مثبت تشویق کنید و بگویید «عصبانی شدن تو مشکلی را حل نمی‌کند. چه راه بهتری به نظرت می‌رسد؟»

حالا در کنارش باشید و او را راهنمایی کنید. در این مورد با اطلاع از دلیل عصبانیت او و بیان این موضوع او را به سمت صحیح هدایت کرده‌اید.

او را متوقف کنید

اگر رفتار فرزندتان بسیار شدید و توام با داد و فریاد و بعضا ضربه زدن به جایی همراه است بی‌درنگ او را متوقف کنید و به اتاقش بفرستید تا آرام شود.

در هنگام اوج عصبانیت سعی نکنید در مورد رفتارش با او صحبت کنید. بعدا وقتی آرام‌تر شد زمانی را برای هشدار دادن صرف کنید. بویژه این‌که بگویید رفتارش موجب ناراحتی شما می‌شود. سعی کنید با صحبت با او تصمیمی برای جلوگیری از تکرار این رفتار در آینده بگیرید.

آموزش دهید

با فرزندتان در مورد عصبانیت او صحبت کنید. به او بگویید که مهم است یاد بگیرد چگونه احساساتش را کنترل کند.
برای این کار اولین قدم این است که یاد بگیرد زبانش را کنترل کند تا چیز بدی نگوید.

بگذارید او بداند اگر دفعه آینده که عصبانی شد و رفتار یا گفتار بدی داشت حتما باید به اتاقش برود و منتظر شود تا آرام شود. در غیر این صورت ممکن است از امکاناتی که دارد نظیر تماشای تلویزیون،  بازی با دوستان یا وسایل مورد علاقه خود محروم شود.

برنامه‌ریزی کنید

کمک کنید که برای کنترل خشم خود برنامه‌ریزی کند. در یک زمان مناسب با او خلوت کرده و در مورد عصبانیت صحبت کنید. فهرستی از کارهایی که می‌تواند در زمان عصبانی شدن انجام دهد برایش تهیه کنید. به عنوان مثال می‌تواند با استفاده از گوشی به موسیقی گوش دهد، به حیاط رفته و چند ضربه به توپش بزند یا این‌که به بالشش مشت بزند یا حتی دوش بگیرد.

از وی بخواهید که تصمیماتش را روی یک کارت نوشته و آن را در جایی قرار دهد که مرتب ببیند. زمانی که این موارد را به کار می‌برد او را تشویق نمایید. حتی می‌توانید از یک کلمه رمز استفاده کنید و زمانی که او در حال عصبانیت است و کنترل خود را از دست داده آن کلمه را بگویید تا بداند که باید آرامش بیشتری به خود بدهد یا مکثی در رفتار و گفتارش داشته باشد.

حالا در این بخش لازم است نکاتی را هم راجع به خودتان بدانید و رعایت کنید. برخی از والدین معتقدند که فرزندانشان با عصبانی کردن آنها در واقع نقطه ضعف‌شان را پیدا می‌کنند و موجب می‌شوند آنها نیز کنترل خود را از دست بدهند. در چنین مواردی باید فکر کنید که آیا این رفتار فرزندتان است که شما را عصبانی می‌کند یا دید شما نسبت به رفتار دیگران موجب بروز این حالت می‌شود؟ پس در این صورت باید نگرش خود را نسبت به مسائل تغییر دهید.

شما هم نیاز به توقف دارید

وقتی احساس می‌کنید عصبانیت شما به اوج رسیده محل را ترک کنید یا فرزندتان را به اتاق دیگری بفرستید. با گذشت چند دقیقه و دور شدن از منبع خشم احساس بـهتری پیدا می‌کنید و می‌توانید به صورت منطقی با رفتارهای بد فرزندتان به طور مناسب‌تری برخورد کنید.

چه چیزی طبیعی است؟

با مطالعه و شرکت در کلاس‌های ویژه در مورد رشد فرزندتان بیشتر اطلاع پیدا کنید.

چرا که در بسیاری از موارد برخی از رفتارهای تند و حتی پرخاشگری‌های فرزندتان در مراحل خاصی از رشد او مثل دوران بلوغ طبیعی است و نیازی به ناراحتی و نگرانی و واکنش نشان دادن شما نمی‌باشد.

در ضمن بدانید که رفتارهای بسیاری از کودکان در سنین خاص مشابه می‌شود. برای مثال در سن خاصی اکثرا تمایل دارند نه بگویند و در مورد خواسته‌های شما لجبازی کنند.

به جای تنبیه از شیوه دیگری استفاده کنید

راه‌هایی برای کنترل رفتارتان در موقع پرخاشگری فرزند پیدا کنید. جالب است بدانید که یکی از راحت‌ترین کارها در این موارد دست زدن است. وقتی عصبانی هستید چند بار دستان خود را به هم بزنید و با این‌کار احساس خود را تا حدی تخلیه کنید.

سپس احساس خود را به فرزندتان بگویید. به این ترتیب پیام خود را به او داده‌اید و بدون تنبیه او را متوجه اشتباهش کرده‌اید.

محبت جایگزین سختگیری زیاد

در مورد آنچه شما را به شدت عصبانی می‌کند فکر کنید و فهرستی از قوانین خانوادگی در منزل خودتان تهیه کنید و عواقب شکستن هر قانون را نیز ذکر کنید.

توقعات خود را از فرزندتان بیان کنید و روش‌های برخورد را نیز مشخص کنید. به این ترتیب کمتر از کنترل خارج می‌شوید.

لازم به ذکر است که گاهی اوقات فرزندان برای جلب توجه و محبت خشم خود را نشان می‌دهند. در چنین مواردی بد نیست که گاهی او را درآغوش بگیرید و با چند لحظه سکوت موجب تقویت علاقه و کاهش عصبانیت او خواهید شد. 

 منبع: child.com