خودکفا بودیم، حالا واردکننده شده‌ایم

به گزارش خبرگزاری مهر ، دکتر حسن روحانی، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام در دیدار صاحب نظران، پژوهشگران و مدیران بخش خصوصی در حوزه کشاورزی که صبح امروز با هدف بررسی نحوه اجرای سیاست های کلی برنامه چهارم برگزار شده بود، اظهار داشت: از خود کفایی در حوزه کشاورزی، به وارد کننده محصولات کشاورزی تبدیل شدیم.

روحانی همچنین به اهمیت بخش کشاورزی اشاره کرد و گفت: بخش کشاورزی در افق آینده جهان دارای اهمیت بیشتری خواهد بود و باید زمینه تحول و رشد این حوزه را فراهم نمود؛ در دنیای آکنده از رقابت کنونی قطعا توان تولید محصولات کشاورزی یکی از مولفه های مهم قدرت ملی محسوب می شود، بنابراین ما نیز باید در این بخش از توان خوبی برخوردار باشیم.

رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام اظهار داشت: علیرغم بحران و رکود اقتصاد جهانی، سطح تقاضای محصولات کشاورزی در بازارهای جهانی رو به افزایش است و با حذف تدریجی یارانه های کشاورزی، در آینده شاهد تحول در قیمت محصولات کشاورزی خواهیم بود و لذا باید دولت و مجلس توجه ویژه ای نسبت به این بخش داشته باشد.

روحانی گفت: ایران زمانی صادر کننده اصلی محصولات کشاورزی منطقه محسوب می شد ولی متاسفانه امروز تبدیل به وارد کننده این محصولات شده و به رغم آنکه بخش کشاورزی ما 30 درصد اشتغال و 20 درصد تولید ناخالص داخلی را تامین می کرد، در سال های اخیر مورد بی مهری قرار گرفته است.

وی افزود: گرچه بخش کشاورزی در زمینه تولید خصوصی است اما مراحل ما قبل و ما بعد تولید عمدتا در اختیار دولت است و متاسفانه اجرای سیاست های اصل 44 قانون اساسی در این بخش به کندی پیش می رود و از عقب ماندگی مشهودی برخوردار است.

دکتر روحانی افزود: دولت بجای رفع موانع تولید و حمایت از کشاورزان، باغداران، دامداران و ایجاد رونق در این بخش،‌ بیشتر به فکر واردات محصولات دیگر کشورهاست، که ادامه این روند تولید گران این بخش را با یاس و نامیدی مواجه می‌کند. دولت بجای کاهش تعرفه واردات محصولات دیگر کشورها، باید از طریق کاهش تعرفه واردات کالاهای مورد نیاز این بخش به تولید گران داخلی کمک کند.

نماینده مقام معظم رهبری در شورای عالی امنیت ملی گفت: طبق بند 38 سیاست‌های کلی قانون برنامه چهارم توسعه،‌ دولت باید از طریق حمایت توسعه داخلی و حرکت بسمت خودکفایی، امنیت غذایی کشور را تامین کند. بنابراین دولت می بایست در اجرای این سیاست، برای دست‌یابی به خودکفائی برنامه‌ریزی می‌کرد.

نماینده مردم تهران در مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: در آغاز کار این دولت وزیر مربوطه در جریان رای اعتماد مجلس،‌ به نمایندگان ملت قول داد که ؛ کشور در محصولات گندم از سال1384 ، جو از سال 1385، برنج و ذرت و شکر تا سال 1387به خودکفائی کامل میرسد. در حالیکه واردات گندم در سال 1385 یک میلیون و 155 هزار تن و در سال 1387 نزدیک به 6 میلیون تن است. واردات جو درسال 1386، 196 هزار تن و در 5 ماهه اول سال 87، 270هزار تن می‌رسد. واردات ذرت در سال 85، دومیلیون و 909 هزار تن و در سال 86 دو میلیون و 683 هزار تن و در 5 ماهه سال جاری نیز یک میلیون و 390 هزار تن میباشد. در حالیکه در سال 83 تنها 190 هزار تن شکر وارد کشور شده بود و هیچ کمبودی نداشتیم، واردات شکر درسال 85 دو میلیون و 481 هزار تن و درسال 86 یک میلیون و 196 هزار تن بوده است. واردات برنج نیز در سال 85، یک میلیون و 216 هزار تن و در سال 86، یک میلیون و 67 هزار تن و در 5 ماهه سال جاری 423 هزار تن بوده است.

در زمینه حبوبات هم که در سال 83، یکصد هزار تن محصول صادر کردیم درسال 86،بجای صادرات متاسفانه یکصد هزار تن وارد کردیم. بنابر این دولت نه در اجرای سیاست‌های برنامه چهارم موفق بوده و نه طبق وعده‌ای که مسئولین دولتی بویژه مسئولین بخش کشاورزی در جریان رای اعتماد به ملت دادند، عمل کرده است. اگر از مسئله کم آبی سال گذشته بعنوان یک دلیل یا بهانه بگذریم درسال 1385 که سال بسیار پرآبی بود و نزولات جوی از میانگین 30 ساله در بسیاری از استانها مثل کرمانشاه، کردستان، اصفهان، خوزستان، تهران، چهار محال بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد بیشتر بوده است. بنابراین افزایش واردات درسال 1385 هیچ توجیحی نخواهد داشت.

عضو مجمع تشخیص مصلحت افزود: بی توجهی به رهنمودهای سند چشم انداز و سیاست ‌های برنامه چهارم و واردات بی رویه محصولات کشاورزی و همچنین عدم توجه برای رفع موانع رشد تولیدات و عدم حمایت لازم از تولیدگران عوامل اصلی این عقب افتادگی است. فشار برمنابع آبی بویژه آبهای زیرزمینی که حسب اعلام وزارت نیرو بیش از 7 میلیارد متر مکعب بیلان منفی در سفره ‌های زیر زمینی وجود دارد، نگرانی دیگری است که آینده کشاورزی را تهدید می‌کند که همه این مسائل در نهایت امنیت غذایی و امنیت جامعه را مورد تهدید قرار می دهد.

او افزود، آمار نشان می دهد که تولید پنبه در سالهای 85 و 86 به پائین ترین سطح خود در 60 سال اخیر رسیده است. در حالیکه در سال 82، 7/4 هزار تن پنبه وارد شده و در مقابل 4/10 هزار تن صادر شده، درسال 85، 2/44 هزار تن وارد شده و فقط 4 هزار تن صادر شده است. کشوری که در برخی از سالها حدود 90 هزار تن پنبه صادر می کرده در سال گذشته مجبور به واردات حدود 60 هزار تن پنبه شده است. تاسف‌بارتر آنکه در محصولات باغی و میوه که صادرات ما در حد واردات بوده؛ مثلا در 83، واردات ما 1/288 هزار تن و صادرات ما 7/264 هزار تن بوده است. متاسفانه واردات در 5 ماهه اول سال 87، 5/339 هزار تن بوده است.

وی افزود:" لازم بود دولت از افزایش درآمد نفتی طی سالهای گذشته که در صندوق ذخیره ارزی جمع آوری شده بود برای تقویت بخش کشاورزی استفاده می کرد و زیر ساخت‌های این بخش مهم را تقویت میکرد. زیر ساختهایی مانند افزایش بهره‌وری و ارتقای سطح مدیریت آب و اصلاح سیستم‌های آبیاری و تشویق بخش کشاورزی به ایجاد مجتمع‌های پیشرفته و مدرن کشاورزی،‌ توجه به صنایع تبدیلی و اختصاص بخش قابل ملاحظه‌ای از تسهیلات بانکی به حوزه تولید می‌باست مد نظر قرار می‌گرفت. لیکن دلارهای نفتی کشور بیشتر صرف واردات محصولات کشاورزی شد تا تقویت و بهبود تولید و تنها کمتر از یک میلیارد دلار از حساب ذخیره ارزی به صنایع تبدیلی اختصاص یافت.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت : مردم ایران هرگز عادت نداشته‌ا ند که در تابستان پرتقال بخورند. اما متاسفانه دلارهای کشور صرف واردات پرتقال و سایر میوه‌های باغی می شود آنهم نه در فصل خود که برای کنترل بازار باشد، بلکه در تابستان که یک اقدام غیر ضروری و لوکس محسوب می گردد. واردات گسترده میوه بی تردید باعث اتلاف منابع ارزی کشور شده است.

او گفت: توجه دولت به بخش کشاروزی نه تنها بعنوان یک مسئله اقتصادی، بلکه باید بعنوان یک استراتژی در راه ایجاد امنیت غذایی مد نظر باشد. در خاورمیانه که پیش بینی می شود طی سالهای آینده معضل اصلی و حتی منازعات بر سر منابع آب باشد، ما باید بخش کشاورزی را به عنوان بخش مهمی از مبحث امنیت ملی خود در نظر بگیرم و مولفه اصلی آن که برای ما آب و سیستم‌های آبیاری است بهبود ببخشیم.

دکتر روحانی در پایان سخنان خود تاکید کرد مسئله دیگر در این بخش آنست که باید به کشت‌های جایگزین و محصولات جدید کشاروزی که با شرایط آب وهوایی ما سازگاری دارند روی آورد و کشور را به سمت خود کفایی در بخش کشاروزی و غذا سوق داد، لیکن چنین حساسیتی از مسئولین امر، فعلا استنباط نمی‌شود.