یک توافقنامه مبهم
وقتی توافقنامه امنیتی بغداد - واشنگتن با وجود جنجال رسانهای چند ماهه در مورد آن روز گذشته به تصویب هیات دولت عراق رسید و برای تایید نهایی تقدیم پارلمان عراق شد، هیچ موجی در دنیای رسانه ایجاد نکرد.
در حالی که کشمکش بر سر محتوای توافقنامه امنیتی که در پیشنویس اولیه آن کنترل تمام امور عراق را در عمل به آمریکایی ها واگذار کرده بود به یکی ازسوژه های داغ رسانهای تبدیل شده بود تصویب آخرین پیش نویس توافقنامه که به ظاهر با اعمال اصلاحات پیشنهادی دولت عراق تدوین شده است با بیمهری رسانهها روبهرو شد.
شاید مهمترین دلیل این سردی و بیتوجهی این واقعیت است که با وجود تصویب توافقنامه در هیات دولت عراق بعید است پارلمان این کشور بر این توافقنامه مهر تایید بزند. مخالفت با این توافقنامه در دو سوی طیف مذهبی پارلمان عراق به یک اندازه جدی است و به همان اندازه که احزاب و گروههای شیعی با آن مخالفت میورزند گروههای سنی هم با تصویب آن مخالف هستند.
شاید مهمترین دلیل این سردی و بیتوجهی این واقعیت است که با وجود تصویب توافقنامه در هیات دولت عراق بعید است پارلمان این کشور بر این توافقنامه مهر تایید بزند. مخالفت با این توافقنامه در دو سوی طیف مذهبی پارلمان عراق به یک اندازه جدی است و به همان اندازه که احزاب و گروههای شیعی با آن مخالفت میورزند گروههای سنی هم با تصویب آن مخالف هستند.
آنچه دیروز در هیات دولت عراق تصویب شد کاملا با پیشنویس اولیه متفاوت است. درمتن اولیه سربازان آمریکایی از شمول قوانین حقوقی عراق خارج بودند. آمریکاییهاحق داشتند همچون 5 سال گذشته بدون هماهنگی با دولت عراق شهروندان این کشور را بازداشت کرده و هر زمان و هر جا که لازم میدیدند، وارد عمل شده، ازخاک عراق برای اقدام علیه کشورهای دیگر استفاده کنند و به زبان سادهتر فارغ از هر دغدغهای کنترل همه امور را در عراق در دست داشته باشند.
به دنبال ماهها رایزنی و با مخالفت سرسختانه دولت عراق بود که محدودیتهایی برای نیروهای آمریکایی مستقر در عراق و حوزه اختیارات آنها در پیشنویس توافقنامه لحاظ شد و از همه مهمتر ارتش آمریکا ملزم به خروج مرحله ای از شهرهای عراق در سال 2009 و فراخوان نیروهای خود از این کشور از سال 2011 شده است.
اگرچه آمریکاییها تا قبل از برگزاری انتخابات ریاستجمهوری ماه جاری میلادی این کشور رغبت چندانی به مصالحه بر سرمفاد توافقنامه امنیتی نشان نمیدادند اما به نظر میرسد پیروزی باراک اوباما، نامزد دموکراتها در انتخابات موجب شده پنتاگون باتوجه به وعده اوباما برای فراخواندن نیروهای آمریکایی از عراق در اسرع وقت دیگر دلیلی برای پافشاری برگنجانده نشدن زمانی مشخص برای فراخوان نیروهای آمریکایی از عراق نبیند.
پیشنویس جدید توافقنامه با وجود آن که تفاوتهای بنیادینی با متن اولیه دارد اما همچنان متضمن بندهایی است که با به کار بردن عباراتی مبهم راه را برای ادامه حضور نیروهای آمریکایی در عراق پس از زمان تعیین شده در پیشنویس مصوب باز گذاشته است.
حامیان امضای توافقنامه، ناآرامیهای عراق و عدم آمادگی ارتش و نیروهای امنیتی این کشور برای به دست گرفتن کنترل کشور را به عنوان ادله اصلی تایید آن مطرح میکنند و باتوجه به موضعگیری دوپهلوی آمریکاییها در مورد وضعیت امنیت عراق قصد دارند از این مساله در فرصتهای مناسب برای واداشتن بغداد به اصلاح متن کنونی متناسب با خواستههای واشنگتن استفاده کنند.
این بدان معناست که آنها برای ماندن در عراق کافی است کمی فتیله ناآرامیها را بالا بکشند یا درخوشبینانهترین حالت چشمان خود را به روی عوامل تشدید ناآرامیها ببندند.
به دنبال ماهها رایزنی و با مخالفت سرسختانه دولت عراق بود که محدودیتهایی برای نیروهای آمریکایی مستقر در عراق و حوزه اختیارات آنها در پیشنویس توافقنامه لحاظ شد و از همه مهمتر ارتش آمریکا ملزم به خروج مرحله ای از شهرهای عراق در سال 2009 و فراخوان نیروهای خود از این کشور از سال 2011 شده است.
اگرچه آمریکاییها تا قبل از برگزاری انتخابات ریاستجمهوری ماه جاری میلادی این کشور رغبت چندانی به مصالحه بر سرمفاد توافقنامه امنیتی نشان نمیدادند اما به نظر میرسد پیروزی باراک اوباما، نامزد دموکراتها در انتخابات موجب شده پنتاگون باتوجه به وعده اوباما برای فراخواندن نیروهای آمریکایی از عراق در اسرع وقت دیگر دلیلی برای پافشاری برگنجانده نشدن زمانی مشخص برای فراخوان نیروهای آمریکایی از عراق نبیند.
پیشنویس جدید توافقنامه با وجود آن که تفاوتهای بنیادینی با متن اولیه دارد اما همچنان متضمن بندهایی است که با به کار بردن عباراتی مبهم راه را برای ادامه حضور نیروهای آمریکایی در عراق پس از زمان تعیین شده در پیشنویس مصوب باز گذاشته است.
حامیان امضای توافقنامه، ناآرامیهای عراق و عدم آمادگی ارتش و نیروهای امنیتی این کشور برای به دست گرفتن کنترل کشور را به عنوان ادله اصلی تایید آن مطرح میکنند و باتوجه به موضعگیری دوپهلوی آمریکاییها در مورد وضعیت امنیت عراق قصد دارند از این مساله در فرصتهای مناسب برای واداشتن بغداد به اصلاح متن کنونی متناسب با خواستههای واشنگتن استفاده کنند.
این بدان معناست که آنها برای ماندن در عراق کافی است کمی فتیله ناآرامیها را بالا بکشند یا درخوشبینانهترین حالت چشمان خود را به روی عوامل تشدید ناآرامیها ببندند.
رضا سادات
گفت و گو
