زندگی‌ در طبیعت ‌رنگ‌ها

این نمایشگاه دوازدهمین برنامه از سلسله نمایشگاه‌های استانی است که موسسه صبا میزبانی آن را به عهده دارد و پیش از این نمایشگاه‌هایی از آثار نقاشان نوگرای کردستان، مازندران و آذربایجان برپا شده است.

بسیاری از کارشناسان عرصه هنرهای تجسمی بر این باورند که این سلسله نمایشگاه‌های استانی بیش از هر چیز می‌تواند نمایانگر پیوند میان آثار نقاشان نوگرا با اقلیم و فرهنگ بومی منطقه خویش باشد و همچنین تحولات فرهنگی هر منطقه را نیز می‌تواند به تصویر بکشد بویژه نقاشی لرستان که بسیاری آغاز دوران تاریخی نقاشی ایران را از درون غارهای لرستان (هزاره هفتم پیش از میلاد) تصور می‌کنند.

اما با یک بررسی کلی در آثار ارائه شده در این نمایشگاه و در نگاه اول آنچه قابل تامل جلوه می‌کند فرم واقع‌گرایانه آثار است. در چند سال گذشته نقاشان جوان توجه بیشتری به ارائه کارها و آثار واقع‌گرایانه در حوزه نقاشی داشته‌اند و بیشتر به دنبال بیان شرایط اجتماعی یا شخصی در آثار خود بوده‌اند که این نوع نگاه و پرداخت یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های نمایشگاه نقاشان نوگرای لرستان نیز محسوب می‌شود.

هنگام بازدید از ‌آثار این نمایشگاه، نخستین نکته‌ای که ذهن و چشم هر بیننده‌ای را به خود معطوف می‌کند، زندگی است با همه اتفاقات و رخدادهای پیرامونش که در ضمیر ناخودآگاه نقاشان نوگرای لرستان ثبت شده و در رنگ‌ها و بوم‌هایشان تجلی یافته است. به عنوان مثال، تنوع رنگ‌های به کار گرفته شده در تابلوها بیش و پیش از هرچیزی نمایانگر و روایتگر اقلیم رنگارنگ لرستان است و به نوعی می‌توان گفت این تکثر رنگ‌هاست که در برخورد اول مخاطب با تابلو چشم‌های او را خیره می‌کند و سپس با نگاه عمیق و دقیق‌تر می‌توان مضامین پنهان شده در اثر را دریافت کرد؛ مضامینی که گاهی بسادگی در دل یک تابلو پنهان شده‌اند و به شکل غیرمستقیم راوی سادگی، صمیمیت و پاکی مردمان لرستان است؛ مانند تابلوی اتاق اثر محمود مکتبی که طیف لاکی فرش و رنگ‌های چشمنواز آن باعث مکث مخاطب و توجه به لایه‌های عمیق‌تر می‌شود.

از دیگر ویژگی‌های این نمایشگاه، ارائه آثار هنرمندان مطرح و شناخته شده در کنار جوانان جویای نام است، به گونه‌ای که آثار هنرمندانی همچون مصطفی گودرزی، مرتضی گودرزی، محمدابراهیم جعفری، زهرا رهنورد و عباس بهنیا که دارای شناسنامه، سبک و مولفه‌های تثبیت شده‌اند، در کنار آثار هنرمندان جوان به نمایش درآمده است. البته این نکته را هم باید متذکر شد که آثار هنرمندان جوان تکثر بیشتری در ارائه سبک و شیوه دارد. توجه هنرمندان به ابعاد بزرگ تابلوها و استفاده از ترکیب‌های متنوع رنگی یکی دیگر از ویژگی‌های نمایشگاه است که قابل تامل است؛ چراکه به تصویر درآوردن یک صورت یا منظره یا ترکیب با مضمونی خاص آن هم بر سطح بوم نقاشی در ابعادی بزرگ توان‌مندی و چیره‌دستی بالایی را می‌طلبد، به گونه‌ای که در هر بخش و فضای کوچک تابلو حضور دست و قلم نقاش و خالق اثر را می‌توان احساس کرد. ضمن این که ابعاد بزرگ تعدادی از تابلوها تاثیری ملموس‌تر بر مخاطب می‌گذارد و او را برای دریافت و درک بهتر مفهوم و موضوع هدایت می‌کند؛ تابلوی عدالت اثر مسعود پارسافر برای این موضوع مثال مناسبی است که در آن نگاه یک زن گستردگی یک پنجره را به مخاطب القا می‌کند که این گستردگی با ابعاد بزرگ تابلو همخوانی خوبی ایجاد کرده است.

در پایان این نکته را باید گفت که استفاده از الگوهای هنر جهانی به عنوان یکی از وجه‌های غالب در آثار این نمایشگاه، مجال کمتری به بروز و نمود فرهنگ بومی و محلی بویژه در آثار هنرمندان جوان داده است.