آلودگی هوا و گرمایش قطب شمال‌

دانشمندان ناسا، ترکیب بزرگ آلودگی هوای جهانی را یافته‌اند که شامل مه غلیظ ناشی از دود و بخارهای شیمیایی تابستانی می‌شود که نقش بزرگی در گرمایش زمین بازی می‌کند. آنان در ارزیابی جهانی، تاثیر ازن بر گرمایش زمین را محاسبه کرده‌اند که چگونه ازن در پایین‌ترین بخش اتمسفر درجه دما را در 100 سال گذشته تغییر داده است. با استفاده از بهترین تخمین‌های قابل دسترس از انتشارات جهانی گازها که تولید ازن می‌کنند، تحقیق نمونه کامپیوتری GISS آشکار می‌کند که چه مقدار این آلاینده هوا و گاز گلخانه در گرمایش نواحی مشخصی از دنیا شرکت داشته است.

کد خبر: ۲۰۹۴۱۲

طبق این بررسی، ازن مسوول یک‌سوم تا نیمی از گرایش به گرمای مشاهده شده قطب شمال در فصول بهار و زمستان است. ازن در این فصول به طور موثری از کشورهای صنعتی در نیمکره شمالی به قطب شمال انتقال داده شده است.

ازن نقش‌های متفاوتی را در اتمسفر زمین بازی می‌کند. در منطقه مرتفع استراتوسفر، ازن سیاره ما را از اشعه ماورا بنفش مضر حفظ می‌کند و در قسمت پایین‌تر (تروپوسفر) می‌تواند به سلامت انسان‌ها، محصولات و اکوسیستم آسیب برساند. همچنین ازن، گاز گلخانه‌ای است که موجب گرمایش زمین می‌شود.

ازن از چندین مواد شیمیایی یافت شده در اتمسفر نزدیک سطح زمین تشکیل شده است که از منابع طبیعی و فعالیت‌های انسانی مثل سوخت فسیلی، کارخانه‌های سیمان، کود شیمیایی و سوخت توده زنده ناشی می‌شود.

میزان تاثیر آلاینده هوایی ازن بر گرمایش زمین را به دشواری می‌توان مشخص کرد، چون متفاوت از دیگر گازهای گلخانه‌ای مانند دی‌اکسیدکربن، ازن آنقدر در اتمسفر پایین دوام نمی‌یابد تا به طور یکسان در زمین پخش شود. اثر گرمایش ازن به مقدار زیادی به منطقه‌ای که از آنجا سرچشمه گرفته، گره خورده است. دانشمندان GISS از مجموعه نمونه‌های کامپیوتری سه‌بعدی استفاده کرده‌اند که از داده‌ای در منابع ازن شروع کرده و بعد هم چگونگی ارائه شیمیایی ازن و حرکت آن پیرامون دنیا را در قرن گذشته مطالعه می‌کنند.

اثر گرمایش ارتفاع پست ازن در قطب شمال در ماه‌های تابستانی بسیار کم است، چون ازن از بخش‌های دیگر زمین می‌آید و پیش از این که با تابش آفتاب وسیع نابود شود، مجالی برای رسیدن به منطقه ندارد. در نتیجه وقتی در نیمکره شمالی تابستان است، ازنی که با گرمایش تحریک شده، بسیار به منابع انتشارات ازن نزدیک است. نمونه کامپیوتری، گرمایش تابستانی وسیعی را از ازن بر شمال غرب آمریکا، آسیای مرکزی، اروپای شرقی و نواحی با سطوح مرتفع آلودگی ازن در آن وقت سال را نشان می‌دهد.

نتایج جدید، تاثیر غیرمنتظره اثرات کنترل آلودگی هوای جهانی را مشخص می‌کند. به گفته محققان، اکنون می‌دانیم که کاهش آلودگی ازن نه‌تنها نمی‌تواند موجب سلامت هوا شود، بلکه باعث تسهیل گرمایش آب و هوا بخصوص در قطب شمال می‌شود.