تشکیل سراب در فصول خشک تشدید می‌شود

سراب یک فریب طبیعت است که در شرایط معین جوی، چشم ما را دچار خطای دید می‌کند. اگر بخواهیم علت تشکیل سراب را عنوان کنیم اولین مرحله تابیدن پرتوهای نورخورشید بر سطح زمین و گرم شدن آن است که پدیده خشکسالی در آن نقش دارد.

لایه‌های هوا که در نزدیکی سطح زمین قرار دارند نسبت به لایه‌های بالایی گرم‌تر و رقیق‌تر می‌شوند.

پس پرتوهای نور که از خورشید به سوی سطح زمین منتشر می‌شوند، از لایه‌های غلیظ‌تر که به لایه‌های رقیق‌تر می‌رسند، شکست می‌یابند و از خط عمود دورتر می‌شوند و زاویه تابش آنها به زاویه حد نزدیک می‌شود و وقتی زاویه‌ تابش به حد برسد، پرتو نمی‌تواند از محیط غلیظ‌تر به محیط رقیق‌تر پایین‌تر برسد، در نتیجه بازتابش کلی می‌یابد و به سوی بالا باز می‌گردد.

پرتوهای بازتابی ضمن برخورد با ذرات هوا، رنگ آبی را بیش از دیگر رنگ‌ها پراکنده می‌کند و موجب می‌شوند ناظر، آبی را روی سطح زمین ببیند و تصور کند آنجا برکه‌ای وجود دارد. به بیان ساده‌تر، لایه هوا مانند آیینه عمل کرده، آسمان را در خود منعکس می‌کند و آن را به شکل برکه در برابر دیدگان ما هویدا می‌سازد.

در این هنگام است که با یک سراب روبه‌رو می‌شویم. در زمین‌هایی که به طرف بالا شیب دارند پرتوهای بازتابی بیشتری به ما می‌رسد و احتمال رویت سراب افزایش می‌یابد.

به این ترتیب با بروز خشکسالی و گرم شدن سطح زمین سراب نیز به وجود می‌آید.