هواپیماها در برابر یخهای آسمانی تجهیز می شوند

در 31اکتبر سال 1994 یک هواپیمای مسافری که عازم شیکاگو بود

کد خبر: ۲۰۶۸۰

، در ایالت ایندیانا سقوط کرد و تمامی 86سرنشین آن کشته شدند. هرچند هوا در آن روز سرد بود ، اما هیچ یک از کارشناسان حدس نمی زدند که علت سقوط هواپیما جمع شدن ذرات یخ بر روی بالها باشد. این هواپیمای مدرن به جدیدترین تجهیزات ذوب برف و یخ و پرواز در هوای سرد مجهز بود. خلبان هواپیما نیز از جمع شدن ذرات یخ روی بالها اطلاع داشت و برای ذوب کردن آنها اقدام کرده بود؛ با این حال باز هم هواپیما به دلیل جمع شدن ذرات یخ و برف روی بالها سقوط کرد. بررسی های متخصصان نشان داده است که بخشی از مشکل در استانداردهایی است که سازمان هواپیمایی بین المللی برای طراحی هواپیماهایی وضع کرده که می باید در شرایط سخت جوی پرواز کنند. یکی از مواردی که در دفترچه های راهنمای سازمان هواپیمایی بین المللی مورد تاکید قرار گرفته مساله مواجهه هواپیما با قطرات آب فوق سرد است . این نوع قطرات در دمای زیر صفر نیز به صورت مایع باقی می مانند؛ اما به محض برخورد با بالهای هواپیما منجمد می شود و به بال و باله انتهایی می چسبد. با انباشته شدن قطرات بعدی بر روی این قطرات در اندک مدتی از نیروی رانش هواپیما می کاهد و باعث سقوط آن می شود. یک راه حل مورد استفاده برای مقابله با این خطر، نصب دستگاه های گرم کننده بر روی بالهای هواپیما و نیز قرار دادن بالنهای پلاستیکی قابل باد شدن برای تخلیه یخ و برفی است که روی بالها جمع می شود. اما شرایطی که در دفترچه های راهنمای ساخت هواپیما درج شده ، متکی به اطلاعات 50سال قبل است . از جمله آن که در این دفترچه ها قید شده که هواپیماها باید برای مقابله با قطرات آب فوق سرد با قطر حدود 30میکرو میلی متر ، آمادگی داشته باشند. مشکل اینجاست که همه قطرات آب فوق سردی که به هواپیما هجوم می آورند در این اندازه قرار نمی گیرند. مشکل دیگر این مقررات قدیمی آن است که در آنها بخوبی در خصوص خطر باران های منجمدشونده ، توضیح نداده اند. این نوع باران ها زمانی به وقوع می پیوندند که ذرات کوچک آب با قطرات درشت باران به قطر یک میلی متر ترکیب می شوند و از درون یک جبهه هوای با دمای زیر صفر گذر می کنند. این قطرات به محض برخورد با سطح سرد هواپیما منجمد و چنان با سرعت بر روی سطح هواپیما انباشته می شوند که سیستم ذوب یخ هواپیما نمی تواند از عهده برآید. از دهه 1980 به این سو نیز کارشناسان هوایی با پدیده های تازه جوی آشنا شده اند که ذکری از آنها در دفترچه های راهنمای سازمان هواپیمایی بین المللی به میان نیامده است . از جمله این کشفیات ، شناخت این نکته بود که در پروازهای کوتاه برخلاف پروازهای درازمدت ، به دلیل آن که هواپیما تا ارتفاع زیاد بالا نمی رود، بخشی از پرواز در میان ابرها انجام می شود. در این حال ، خطر تبدیل قطرات آب به یخهای چسبنده بشدت افزایش می یابد. این یخها که قطرشان بین 50تا 500میکرومتر است ، کوچکتر از یخهایی هستند که در فرآیند قطرات آب فوق سرد تولید می شوند، اما سرعت تجمع آنها چنان زیاد است که در اندک مدت از نیروی رانش هواپیما تا حد زیادی می کاهند . از این گذشته اگر طراحی هواپیما به گونه ای باشد که محل قرارگیری بالها بالاتر از کابین خلبان باشد، خلبان متوجه جمع شدن یخ روی بالها نمی شود و زمانی توجهش به این امر جلب می شود که احیانا بسیار دیر شده است .محققان امیدوارند از نتیجه پژوهش هایی که هم اکنون در نقاط مختلف به انجام می رسد، بتوان به شناخت صحیح تری از شرایط پیچیده جوی دست یافت و با اتکائ به این دانش ، بر میزان ایمنی هواپیماهای مسافری افزود.