تحلیل محور اصلی برنامهها
در یکی از روزهای ماه مهمانی خدا مهمان رادیو گفتگو بودهایم و با یکی از اندیشمندان برنامهساز ویژه ماه مبارک رمضان در این رادیو به گفتگو نشستهایم.
دکتر قاسمپورحسن استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی و عضو شورای سیاستگذاری رادیو گفتگو است. وی دکترای فلسفه دارد و بیست مقاله در مجلات علمی پژوهشی و تحقیقاتی کشور به چاپ رسانده است. دکتر پورحسن تاکنون دو کتاب تالیف کرده است.
درمورد ویژهبرنامههای رادیو گفتگو در ماه مبارک رمضان بگویید.
رادیو گفتگو چند جنس برنامه را در ماه مبارک رمضان طراحی کرده است. برنامههای این رادیو از ساعت 2418 است و به اذان مغرب نزدیک است و جلوههای رحمت ویژه برنامه نیمساعته رادیو گفتگو برای اذان مغرب است که تهیهکننده این برنامه آقای عسگری است و کارشناسی آن را آقای شمشیری بر عهده دارد در هر قسمت از این برنامه یک سوره قرآن معرفی و بررسی میشود. هر شب یک برنامه یک ربعه با عنوان اندیشههای روبهرو پخش میشود که در موضوعات نزدیک به ماه رمضان همچون روزه، عبادت، نیایش و نهجالبلاغه امیرالمومنین است در این برنامه در هر قسمت یک کتاب بررسی میشود. تهیهکننده اندیشههای روبهرو آقای آگاه و سردبیران آن آقایان دینپرست و خالصی میباشند. ویژهبرنامههای بعدی مربوط میشود به شب 19 و 21 و 23 و عید فطر که این 4 برنامه را بصورت زنده طی یک ساعت و نیم الی 2 ساعت تدارک دیدهایم و در آن کارشناسی مجری و 2 کارشناس صحبت میکنند. در شب 19 مباحث خوارج و تحجر بحث میشود و اساس دیدگاه ما نگاههایی است که شهید مطهری در بررسی اندیشههای خوارج داشته و نسبت آنها را در کتابهای سیری در نهجالبلاغه و جاذبه و دافعه امیرالمومنین مشخص کرده است و اساس کار ما این 2کتاب است. در شب 21 ویژگی شخصیت امیرالمومنین از دیدگاه عبادی و حکومتی و اجتماعی بررسی میشود و در شب 23 بررسی مفهومی شب قدر انجام میشود و عید فطر هم از باب این که در سنت به عنوان یکی از اعیاد مهم تلقی شده است مورد بررسی قرار میگیرد کارشناس مجری این 4ویژهبرنامه آقای دبیرمهر است و کارشناسان آن من، دکتر هرندی و دکتر محمدی هستیم. همچنین در برنامه یک بررسی که پنجشنبهها پخش میشود یک برنامه به مسلمانان و عیدفطر اختصاص مییابد و در برنامه افق که شنبهها پخش میشود و تهیهکننده آن هادی پرگیر است 2برنامه به ماه مبارک رمضان اختصاص داده میشود.
برنامههای امسال با برنامههای سال گذشته چه تفاوتی دارد؟
در سال گذشته مجموعه نمایش 15 الی 20 دقیقهای داشتیم که قبل از اذان یا بعد از اذان پخش میشد. امسال نمایش را حذف کردیم علت آن هم این است که میخواستیم بیشتر به مباحث اندیشهای بپردازیم. لذا سی برنامه نمایش سال گذشته را که سرمایهگذاری کلانی بود و نمایش چون الف است هزینه زیادی دارد را امسال تولید نکردیم. در سال گذشته برنامه اندیشههای روبهرو را برای ماه مبارک رمضان نداشتیم اما امسال داریم. ما سال گذشته فقط شب بیست و یکم ماه مبارک رمضان را ویژهبرنامه داشتیم اما امسال چهار برنامه را تدارک دیدیم. سال گذشته ماه مبارک رمضان را در برنامه افق طراحی نکرده بودیم. اما برای امسال 2 برنامه را به صورت تحلیلی تدارک دیدیم که در مورد ماه مبارک رمضان بحث شود. به انضمام این که همانندی هم وجود دارد جلوههای رحمت را پارسال هم داشتیم و امسال هم داریم اما موضوعات و محورها در این برنامه متفاوت شده است. سال گذشته مباحث قرآنی بوده است و امسال سعی شده علاوه بر مباحث قرآنی معرفی سورهها هم در این برنامه باشد که اطلاعات شنوندهها اضافه شود.
رویکرد و هدف ویژهبرنامههای ماه رمضان رادیو گفتگو چیست؟
رادیو گفتگو مثل همه رادیوها باید تلاش کند که از مناسبتها غفلت نکند. مردم در شبهای نوزدهم، بیست و یکم و بیست و سوم ماه رمضان با توجه به شرایط این شبها میخواهند در مورد امیرالمومنین (ع) شهادت ایشان و شبهای قدر بدانند و هدفگذاری اصلی ما این است که به نیازهای مخاطبان در این شرایط و زمانها پاسخ دهیم.
به انضمام این که سطح رادیو گفتگو سطح تحلیل است. ما مایل هستیم بررسیهایمان ویژگی تحلیل را داشته باشد در اکثر رادیوها و رسانهها از خوارج سخن گفته میشود، اما نگرش تحلیلی که ما دوست داریم مردم بدانند در مورد تحجر است. این هدف ماست که میخواهیم شکل بگیرد و یا تاثیراتی که ماه رمضان می تواند به لحاظ رویکردهای معنوی داشته باشد. فارغ از بحث تکالیف و دستورات دینی. اکثر شبکهها رویکرد اخلاقی دارند و ما بستر معنویتگرایی و ایمانگرایی داریم. چون اولین استراتژی افق رسانه ما ایمان روشنبینانه است. و ما مایل به تحلیل ایمان روشنبینانه هستیم. مساله ایمان و معنویت در ماه مبارک رمضان را با توجه به نظریات مختلفی که در این زمینه وجود دارد از نظر مفسرین و متکلمین مورد توجه قرار میدهیم.
لذا هدفگذاری ما هم با نیاز مخاطبان و هم با ساختار رادیو گفتگو تناسب دارد.
معیار انتخاب کارشناسان این ویژهبرنامهها چیست؟
معمولا رادیو گفتگو کارشناسانی را انتخاب میکند که صاحبنظرند و صاحب دیدگاه در این باب هستند. ما اتفاقی انتخاب نمیکنیم و تلاش میکنیم بهترین کارشناسان که در حوزههای مختلف صاحب دیدگاه هستند را برگزینیم که اکثرا اساتید دانشگاه از پله استاد تمام، دانشیار، استادیار و پژوهشگرند یعنی مقالاتی دارند، کتابی دارند و صاحب دیدگاه هستند، لذا انتخاب ما بر اساس این است که میدانیم در این زمینه صاحب نظریه یا پژوهش خوبی هستند و بر این اساس کارشناسان انتخاب میشوند.
شاخصترین ویژهبرنامه رادیو گفتگو برای ماه مبارک رمضان چیست؟
همان چهار ویژهبرنامه بانضمام برنامه افق، ویژههای شبهای قدر و عید فطر که برنامهها 1 ساعت و نیم تا دو ساعت است و برنامه یکساعته زنده افق.
ویژهبرنامههای سال گذشته رادیو گفتگو برای ماه مبارک رمضان چقدر موفق بوده است؟
طی نظرسنجیهایی که داشتیم و تماسی که شنوندگان با ما داشتند آنها راضی بودند. آنها معتقدند باز هم به مسائلی که در ماه مبارک رمضان وجود دارد بپردازیم مثلا فلسفه روزهداری، تاریخ روزهداری مسلمانان پیش از پیامبر اکرم (ص) چگونه بوده است و بعد چگونه است و از ما تحلیلی از روزهداری براساس آموزههای دینی میخواستند و این سبب شده است امسال به حوزه گستردهتری از تحلیل رو بیاوریم یا درخواست آنها این بوده است که ما نسبت حکومت اسلامی امیرالمومنین را با گروههایی که آن زمان بودهاند که مهمترین آنها خوارج بودند را بررسی کنیم. یعنی اینکه چه مشکلی وجود داشت که وقتی امیرالمومنین در سال 35 حکومت اسلامی را تشکیل میدهد این همه گروههایی را داریم که با امیرالمومنین منازعه میکنند.
شنوندگان از ما خواستند که مساله حق و عدالت را در خطبههای نهجالبلاغه بشکافیم و بنیانش را در طراحی حکومت اسلامی امیرالمومنین شرح دهیم که چگونه هم مخالفان را برانگیخته و هم دفاع امیرالمومنین را از مساله حق و عدالت در حکومت اسلامی. به هر حال براساس تماس و ارتباطی که شنوندگان با ما داشتند یا فرهیختگانی که با ما ارتباط داشتند و شنونده برنامههای ما بودند آنها انتظار داشتند ما بیشتر به لایههای اندیشهای وارد شویم.
به نظرتان عوامل موفقیت ویژهبرنامههای ماه مبارک رمضان چیست؟
یکی هدف است که ما براساس نیاز جامعه هدفگذاری کنیم و یکی پرداخت و ساختار است یعنی از ما انتظار ندارند که ما به توصیف بسنده کنیم از ما تحلیل میخواهند و دیدگاههای مختلف. کسی از ما انتظار ندارد که ما فقط یک دیدگاه را مطرح کنیم. دیدگاههای مختلف که مطرح میشود میتواند توام با مستندات و مرجع و مدارک باشد نه ذوقی.
بنابراین بیان مباحث تاریخ اسلام از دیدگاههای مختلف و توجه به حوزههای اندیشهایتر اساس و بنیان این برنامهها در رادیو گفتگو است.
مریم رضازاده
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
