درباره انیمیشن‌های تولیدی در سینما و تلویزیون‌

فرار از دیوارهای خشتی‌

انیمیشن‌هایی که این روزها از شبکه‌های مختلف سیما پخش می‌شود به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند. دسته‌ای از آنها انیمیشن‌های خارجی است که داستان‌هایی با محتوای تخیلی را به مخاطب خود عرضه می‌کند و دسته‌ای دیگر نیز تولیدات داخل کشور است که در آنها محتوایی سنتی غالب است و بیشتر به سنت‌های گذشته، راه و رسم زندگی پیشینیان و... توجه دارد. از دسته اول می‌توان به فوتبالیست‌ها، تام و جری، پلنگ صورتی و... اشاره کرد. و از دسته دوم برنامه‌هایی همچون: قصه ما مثل شد و پهلوانان که این روزها از شبکه‌های مختلف سیما در حال پخش است، قابل ذکر است.

کد خبر: ۱۹۸۱۱۸

همه ما می‌دانیم دنیای انیمیشن دنیای تخیل است. دنیایی لطیف که در آن بسیاری از ایده‌هایی که در قالب داستان‌های واقعی قابل تصور نیست، در چنین دنیایی شکل می‌گیرد و با لطافت خود به جان و دل مخاطبان می‌نشیند.

برنامه‌های انیمیشن از سوی دیگر این قابلیت را دارند که به هر موضوعی بپردازند و هر داستانی را به تصویر بکشند. این عدم محدودیت دستمایه بسیار خوبی برای فعالیت در این عرصه است و با اتکاء به آن می‌توان آثار خوب و جذابی تهیه کرد.

در حال حاضر عرصه ساخت انیمیشن‌های تلویزیونی و سینمایی در اغلب موارد به موضوع‌ها و سوژه‌های خاصی محدود شده است. قالب انیمیشن‌های تولیدی در این عرصه به آثاری محدود می‌شوند که سوژه و داستانی سنتی را دستمایه کار خود قرار می‌دهند. به نظر می‌رسد هدف برنامه‌سازان از چنین اقدامی‌حفظ و حراست از فرهنگ اصیل ایرانی‌-‌اسلامی‌است. وقتی درباره این مساله با یکی از انیمیشن سازها گفت و گو می‌کردم، به این نکته اشاره می‌کرد که ما در زمینه تولید انیمیشن‌های مدرن و امروزی، امکان فعالیت نداریم و این آثار محصولاتی وارداتی است که از کشورهای دیگر وارد ایران می‌شود. به همین دلیل مسوولان ترجیح می‌دهند با ساخت آثاری با حال و هوای سنتی، مخاطب خود را با فضایی که در ساخته‌های خارجی وجود ندارد، آشنا کنند.

برای این مساله می‌توان دلایل دیگری را هم بیان کرد. مثلا اگر در کشورهای دیگر ساخت انیمیشن‌های مدرن و تخیلی با اقبال مواجه می‌شود، به این دلیل است که در این کشورها فضای کلی بر این مساله نیز تاثیر می‌گذارد و در کشور ما به دلیل عدم وجود چنین فضایی، آثاری با این محتوا ساخته نمی‌شود.

البته زمانی که صحبت از ساخت انیمیشن‌های مدرن و امروزی می‌شود، منظور تنها آن دسته از انیمیشن‌هایی که در آن موجوداتی با ظاهر عجیب و غریب بین کره زمین و کرات دیگر در رفت و آمد هستند، نیست. بلکه منظور آثاری است که در فضا و محیطی رخ می‌دهد که برای مخاطب امروز ملموس و قابل درک است و تخیلات مطرح در آن نیز در همین فضا شکل می‌گیرد. نمونه چنین آثاری، انیمیشن‌هایی است که در چند سال اخیر با موضوع ترافیک و معضلات شهری ساخته شده و مخاطب کودک و نوجوان نیز با آن ارتباط خوبی برقرار کرده چون داستان در فضای زندگی او می‌گذرد و تخیلات نیز در همین محدوده معنا می‌یابد. بد نیست انیمیشن سازهای ما برای مدتی هم که شده از فضای خانه‌های خشتی و قصه‌های حکایت گونه فاصله بگیرند و کمی‌مدرن تر و امروزی تر فکر کنند. تجربه‌های کسب شده در این عرصه اگر با سوژه‌ها و داستان‌های امروزی تلفیق گردد، حتما نتیجه درخشان و قابل قبولی خواهد داشت.