«تیک»،‌این حرکات نابجا

تیک‌ها با افزایش استرس، خستگی، هیجانات مثبت و منفی و گرما، تشدید و افزایش می‌یابند و هرچه بیشتر حواس فرد مبتلا به تیک معطوف شود، تیک نیز افزایش می‌یابد. هنگامی که فرد کاملا غرق انجام فعالیتی گردد، به طوری که تمام حواس خود را متمرکز آن فعالیت خاص ‌کند، تیک نیز کاهش یافته و یا کاملا ناپدید می‌شود. معمولا 25 درصد کودکان دچار تیک شده که در این میان سهم پسران 4 برابر دختران است. اغلب تیک‌ها با افزایش سن کودکان محو و برطرف می‌شوند، اما در مواردی نیز ممکن است تیک در بزرگسالی نیز تداوم داشته باشد.

درمان‌

اکثر تیک‌هایی که تازه آغاز شده‌اند، مسیر محدود و گذرایی دارند و به سمت اختلال جدی‌تری پیش نمی‌روند و حداکثر طی دوره‌های استرس‌آور عود می‌کنند؛ اما معدودی از تیک‌ها نیز بیش از یک سال طول کشیده و یا بندرت به سمت اختلال  پیشرفت می‌کنند.تیک‌هایی که بتازگی آغاز شده‌اند، اغلب نیاز به درمان ندارند. توصیه مناسب به والدین و اطرافیان کودک مبتلا به تیک این است که توجهی به تیک‌ها نداشته باشند؛ چرا که تمرکز روی تیک، باعث تشدید آن می‌شود. به اطرافیان باید این موضوع را گوشزد کرد که انتظارات بیش از حد و فشار آوردن روی فرد برای ترک یا کاهش این رفتارها نه تنها مفید نیست؛ بلکه نتیجه عکس می‌دهد و باعث تشدید آن می‌شود.

لازم است والدین در جریان تربیت فرزندان خود، سن و ظرفیت آنها را بدقت در نظر بگیرند و از شیوه تربیتی مبتنی بر تشویق به جای تنبیه استفاده کنند، یعنی در مواقعی که کودک تیک ندارد، به وی بیشتر توجه و نگاه کنند و بیشتر با او صحبت و یا او را مورد نوازش قرار دهند و برعکس در مواقعی که حالت‌های تیک را از خود نشان می‌دهد، بی‌اعتنایی کنند و وانمود کنند که این حرکات او را نمی‌بینند. وجود این عارضه گاهی مواقع از چند هفته تا چند ماه به طول می‌انجامد و در مواردی هم به چند سال می‌رسد. از جهت دیگر امکان دارد حالت پرش‌گونه پیدا کند و از نقطه‌ای به نقطه دیگر منتقل شود.

توجه داشته باشید اگر همین تیک‌ها نیز با ایجاد اختلال در عملکرد معمول تحصیلی یا ارتباطی کودک همراه باشد یا باعث ناراحتی‌های هیجانی در کودک شده باشند، نیاز به ارزیابی و معاینات عصبی دقیق و انجام مداخلات دارویی و غیردارویی مقتضی توسط پزشک متخصص دارند.

در مواردی که تیک‌ها بیش از یک سال طول کشیده باشند، شدت و تواتر تیک زیاد شده باشد، اختلال عملکرد تحصیلی و ارتباطی کودک ایجاد شود یا مشکلات اجتماعی برای فرد ایجاد شود، باید به پزشک مراجعه نمود و نیاز به مداخلات دارویی و غیردارویی تخصصی است.

اشتباه نکنید

تیک از اختلالات نسبتا شایع روان‌پزشکی کودک و نوجوان است؛ اما با توجه به نگرش‌های غلط و تصورات اشتباهی که عموم مردم در مورد این بیماری دارند، چندان تمایلی به مراجعه جهت درمان این اختلال در کودک خود ندارند؛ اما توجه داشته باشید می‌توان با مراجعه سریع و شروع بموقع درمان‌های لازم، از ایجاد مشکلات عملکردی و هیجانی مهمتر در کودکان و نوجوانان مبتلا پیشگیری نمود.