امضای دیجیتال برگرفته از مفهوم امضای معمولی افراد در امور روزمره همچون امور بانکی است. شخصی که روی یک برگ چک مبلغی نوشته و آن را امضا میکند، در حقیقت به بانک میگوید که صاحب حساب (شخص معتبر) آن را صادر کرده است و بانک میتواند به آن اعتماد کند.
همانطور که در این امور هم واضح است، امضا هیچگونه رمزنگاری روی چک انجام نمیدهد و برای حفظ محرمانگی به کار نمیرود. ضمن اینکه هر کس بتواند امضای شخص مقابل را تقلید یا جعل کند، میتواند خود را جای شخصیت اصلی معرفی کند.
بانک نیز تنها کاری که انجام میدهد آن است که امضای روی چک را با نمونه اصلی موجود در پایگاه مقایسه کند و در صورت شباهت وی را تایید میکند.
ضمنا اگر زمانی شما منکر این شوید که هرگز چکی صادر نکردید و از حساب پولی برداشت نکردید بانک با نمایش امضای شما روی چک این ادعا را رد میکند. به عبارتی شما با امضا کردن روی آن نمیتوانید کار خود را انکار کنید. در صورتی هم که امضای شما توسط یک شیاد جعل شده باشد باز هم کاری از دست کسی ساخته نیست و این وظیفه شما بوده که امضایی انتخاب کنید که قابل تقلید نباشد.
امضا با کلید عمومی
اگر به خاطر داشته باشید برای حفط محرمانگی، مقصد یک کلید خصوصی و یک عمومی تولید میکرد و کلید خصوصی را نزد خود نگه داشته و کلید عمومی را برای همه ارسال میکرد تا هر کس پیامی دارد آن را با کلید عمومی مقصد قفل کند.
امضای دیجیتال نیز کاری مشابه همین امر است. با این تفاوت که این بار مبدا یک کلید عمومی و یک کلید خصوصی تولید میکند و پیام را با کلید خصوصی خود قفل میکند و کلید عمومی را برای مقصد میفرستد. با این کار محرمانگی دادهها حفظ نمیشود اما اگر روزی مبدا ادعا کند که پیام را امضا نکرده است، مقصد میتواند با ارائه کلید عمومی در دادگاه، این ادعا را نقض کند.
امضا با حفظ محرمانه بودن
در صورتی که مبدا و مقصد بخواهند علاوه بر امضا، محرمانگی دادهها را نیز حفظ کنند که به اصطلاح، امضا نیز قابل تقلید یا جعل نباشد، باید بر روی دادهها دوعمل انجام شود.
یکی عمل رمزگذاری و دیگری امضا. یعنی فرستنده پیام باید یک بار پیام را با کلید خصوصی خود امضا کند و بار دیگر آن را با کلید عمومی گیرنده رمز کند. گیرنده پیام نیز باید ابتدا پیام دریافت شده را با کلید خصوصی خود رمزگشایی کند و بعد با کلید عمومی فرستنده احراز هویت کند روش گفته شده مفهوم کلی عمل امضای دیجیتال است. اما پیادهسازی آن ممکن است به روشهای مختلف پیادهسازی شود.