قولنامه؛ شرایط و آثار آن

قولنامه یعنی چه؟

قولنامه، همان‌طور که از نامش پیداست، «قول یا تعهدی است که دو طرف قولنامه را ملزم می‌نماید تا به شرایط آن پایبند باشند.»

برای مثال‌«الف» (به عنوان فروشنده)‌ با «ب» (به عنوان خریدار)‌، قولنامه‌ای تنظیم و امضا می‌نمایند و درخصوص قیمت و شرایط تحویل مورد قولنامه به توافق می‌رسند، ولی برای پرداخت کل قیمت معامله و نیز برای اخذ مفاصاحساب مالیاتی و عوارض نوسازی زمان بیشتری نیاز است. بنابراین «الف» و «ب» با یکدیگر توافق می‌نمایند تا امروز قولنامه‌ای تنظیم و 2 ماه بعد در دفترخانه اسناد رسمی حاضر شوند.

شرایط و مفاد قولنامه‌

در قولنامه‌ها، مشخصات خریدار و فروشنده، قیمت مورد معامله و نحوه پرداخت آن، مشخصات و خصوصیات مورد معامله و تاریخ حضور در دفترخانه اسناد رسمی دقیقا مشخص می‌شود.

تعهدات فروشنده‌

پس از امضای قولنامه، فروشنده متعهد می‌شود تا مورد قولنامه را به دیگری انتقال نداده و آن را در موعد مقرر به خریدار تحویل دهد.

برای مثال، در صورتی که مورد قولنامه، یک خانه است، فروشنده متعهد است تا خانه را تخلیه نموده و کلید آن را به خریدار تحویل دهد. وی همچنین متعهد است تا مدارک لازم برای تنظیم سند رسمی انتقال را به موقع تهیه نماید.

تعهدات خریدار

خریدار نیز متعهد می‌شود تا مبلغ قولنامه را در زمان‌های مشخص شده در قولنامه به فروشنده تسلیم نماید و تاخیری در پرداخت‌هایش نداشته یا پس از امضای قولنامه، ادعای پشیمانی و ضرر و زیان ننماید.

اعتبار قولنامه‌

فرم‌های پیش‌نویس قولنامه که توسط اداره ثبت اسناد و املاک تهیه شده‌‌اند، معتبرند. پس از این که پیش‌نویس‌ها طبق مشخصات طرفین و مورد قولنامه تنظیم گردید، دو طرف و شهود آنها باید قولنامه را امضا نمایند. سپس دفتر معاملات ملکی نیز باید ذیل قولنامه را امضا و مهر کند.

آثار قولنامه‌

پس از امضای قولنامه، طرفین آن متعهد به انجام تعهدات مندرج آن می‌شوند. بنابراین، درصورتی که یکی از طرفین، به تعهدات خود عمل ننماید، طرف دیگر می‌تواند به قولنامه به عنوان یک دلیل محکمه پسند استناد نموده و الزام طرف مقابل را به انجام تعهداتش بخواهد.

لزوم تنظیم سند رسمی‌

امضای قولنامه برای انتقال رسمی یک مال کافی نیست، بلکه طرفین ملزم هستند تا در تاریخ مشخصی در دفترخانه اسناد رسمی حاضر شده و سند رسمی انتقال را امضا نمایند.

در صورتی که هر یک از طرفین در تاریخ مقرر در دفتر خانه حاضر نشود، طرف دیگر می‌تواند گواهی عدم حضور وی را دریافت نماید و به استناد این گواهی، به دادگاه مراجعه و تقاضای تنظیم سند رسمی انتقال نماید.

الهه فلاحی، کارشناس ارشد حقوق‌