ریو زیر سایه شبه‌نظامیان بزهکار

تجربه‌ای که این روزنامه‌نگار و همراهانش به دست آوردند به غایت دلهره‌آور بود و توجه جامعه آرژانتین را به مخاطرات در حال فزونی که از جانب گروه‌های شبه‌نظامی که طی سال‌های اخیر توانسته‌اند گروه‌های قاچاق مواد مخدر را از میدان به در کرده و کنترل بسیاری از شهرک‌های اقماری در ریو را به دست گرفته و مایملک گروه‌های قاچاقچی را از آن خود کنند، جلب کرد.

شامگاه 14 می بود که گروهی 6 نفره از مردان نقابداری که چون نینجا لباس پوشیده بودند وارد آپارتمانی اجاره‌ای در باتان شدند که گزارشگر 28 ساله روزنامه اودیا، عکاس این روزنامه و راننده‌شان در آن اقامت داشتند. مهاجمان این 3 تن را به همراه مردی از خانه مجاور به اسارت درآورده و برای 6 ساعت شکنجه کردند.

مهاجمان این 4 تن را وادار کردند با هفت‌تیرهایی که تنها یک گلوله داشتند به سر خود شلیک کنند، با کشیدن کیسه‌های پلاستیکی به روی سرشان، آن‌ها را تا سرحد مرگ پیش بردند و دایما تهدید می‌کردند قصد دارند همه آن‌ها را بکشند.

اگرچه برزیل در حال پشت‌سر گذاشتن دوران شکوفایی اقتصادی‌ای است که میلیون‌ها تن را از فقر رهانیده اما در ریو بهبود وضعیت اقتصادی مردم به طور همزمان گسترش گروه‌های تبهکار که در اکثر موارد رابطه نزدیکی با نیروی پلیس فاسد این شهر دارند را نیز به همراه آورده است.

اشاعه بزهکاری‌

به رغم بهبود شرایط اقتصادی کشور، تعداد محله‌های فقیرنشین اقماری ریو در حال افزایش است و تعدادشان در سال‌های اخیر به 800 رسیده و منازعات گروه‌های شبه‌نظامی و قاچاقچی‌های مواد مخدر به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است.

در غیاب نهادهای امنیتی قدرتمند، گروه‌های شبه‌نظامی پا به میدان گذاشته‌اند و با وعده تامین امنیت برای شهرک‌نشینان در قبال دریافت مقرری و شانس کنترل بازار سیاه کالا و قاچاق مواد مخدر روز به روز قدرتمندتر می‌شوند.

ساکنان برخی شهرک‌ها گروه‌های شبه‌نظامی را به قاچاقچیان مواد مخدر ترجیح می‌دهند. آنان به دلیل آن که با گروه‌های پرخشونت قاچاق مواد مخدر می‌جنگند از حمایت مردم برخوردارند اما به اعتقاد کلودیو فراز، رئیس واحد مبارزه با جنایات سازمان یافته پلیس ریو‌ (Darco) شکلی از بزهکاری جایگزین شکل دیگری از بزهکاری شده است.

تعداد اعضای گروه‌های شبه‌نظامی بین 60 تا 100 هزار برآورد می‌شود و اکثر این گروه‌ها نه تنها با پلیس محلی که با سیاستمدارانی که از آنان در برابر کسب رای یا دریافت وجه نقد حمایت می‌کنند هم ارتباطات نزدیکی دارند.

جرونیمو گوماراش، از اعضای شورای شهر ریو در ماه دسامبر گذشته به اتهام سازماندهی گروهی شبه‌نظامی دستگیر شد. آلوارو لین، نماینده ریو در کنگره برزیل و رئیس پلیس سابق ریو مظنون به داشتن رابطه با برخی گروه‌های شبه‌نظامی فعال در این شهر است.

پلیس ریو جرات مقابله با افسران فاسد را از ترس انتقامجویی آنان ندارد. با این حال دارکو عزم خود را برای برخورد با افراد فاسد در سلسله مراتب نیروی پلیس جزم کرده است. این نهاد در سال گذشته میلادی بیش از 120 تن که اکثرشان از اعضای نیروی پلیس و مدیران ارشد محلی بودند را به اتهام همکاری با گروه‌های شبه‌نظامی بازداشت کرد.

همین هفته پیش بود که واحد ضربت دارکو اقدام به بازداشت داوی آراجو 31 ساله کرد که گفته می‌شود در سلسله مراتب فرماندهی گروه‌‌های شبه‌نظامی ریو نفر دوم است. آراجو مجری سابقه‌‌دار است که دوره پایانی محکومیت 6 ساله خود به جرم سرقت خودرو را تحت بازداشت خانگی پشت سرمی‌گذارد.

او شب‌ها را در منزلی که باید دوران محکومیتش را پشت سر بگذراند به صبح می‌رساند و روزها هدایت گروه‌های شبه‌نظامی را برعهده داشت.

آلونک نشین های بی قانون‌

گروه خبری روزنامه اودیا ‌خانه‌ای را که در آن اقامت گزیده بودند اوایل ماه می به مدت یک ماه اجاره کرد. آنان قصد داشتتند یک ماه در آن خانه بمانند و پس از کسب اطلاعات و تجربیات کافی مطلبی در مورد اقتصاد سیاه و آلونک‌نشین‌های حومه ریو به رشته‌ تحریر در آورند.

آنان هویت واقعی خود را برای هیچ‌کس افشا نکردند اما شبه‌نظامیان به شکلی از هدف‌شان اطلاع یافته بودند. ساعت 9 شب 14 می بود که زنگ در خانه به صدا در آمد. 6 مرد مسلح با باز شدن در وارد خانه شدند و افراد حاضر در خانه را به اتهام داشتن هویت جعلی بازداشت کرده و آن‌ها را به زیرزمین خانه‌‌ای درهمان محدوده منتقل کردند.
طی ساعاتی که گروه خبری در اسارت شبه نظامیان بودند

2 بار محل نگاهداری آنان را عوض کردند. به آنان گفته شده بود سرنوشت‌شان در دستان مردی است که از او تحت عنوان سرهنگ یاد می‌شد.پس از آزادی گروه خبری و شکایت آن‌ها علیه آدم‌رباها بود که پرونده‌ای در دارکو گشوده شد. در نتیجه پیگیری این پرونده آراجو که گمان می‌رود طراح این عملیات بوده است، بازداشت شد. هرچند او هنوز به دست داشتن در این ماجرا اقرار نکرده‌ اما بازجویان دارکو تاکید دارند به شواهدی دست یافته‌اند که موید گناهکار بودن آراجو است.

با وجود آن که درنگاه اول چنین به نظر می‌رسد که گروه‌های شبه‌نظامی فعال در صدها آلونک‌نشین اطراف ریو مستقل از هم فعالیت می‌کنند اما این گروه‌ها در واقع تحت هدایت شبکه‌ای واحد قرار دارند.

ساکنان شهرک‌های حومه‌ای می‌گویند شبه‌نظامیان را به گروه‌های قاچاق مواد مخدر ترجیح می‌دهند اما این الزاما به آن معنا نیست که اتفاقی که برای گروه خبری روزنامه اودیا افتاد حادثه‌ای نادر و استثنایی بوده است.

ترجمه:‌مرتضی قدیمی‌
 منبع: نیویورک تایمز