2) چربی پوست: همانطور که گفته شد یک پوست چرب برای وجود آکنه الزامی است و بیماران آکنهای همیشه دارای افزایش ترشح چربی پوست (سبوم) هستند (صورت این افراد معمولا از شدت چربی برق میزند) هر چقدر پوست چربتر باشد آکنه شدیدتر است. البته ترکیب چربی پوست افراد آکنهای با دیگران فرق میکند، یعنی ممکن است فردی دارای پوست چرب بوده ولی چون ترکیب پوستش طبیعی است مبتلا به آکنه نشود. معمولا بیماران آکنهای شوره چرب هم در سر دارند.
3) ارث: بدون شک بروز آکنه ارثی است. در صورتی که پدر یا مادر دارای آکنه باشند فرزندان آنها هم به احتمال زیاد دچار آکنه خواهند شد. شدت محل وقوع ضایعات و نیز زمان بهبود نسبی خود به خودی آنها نیز تا حد زیادی تحت تاثیر استعداد ذاتی فرد میباشد.
4) عوامل محیطی: ضایعات اغلب در تابستانها و در معرض باد بهتر و در زمستانها بدتر میشوند. برخورد با روغنها (آشپزی و یا روغنهای صنعتی) و نیز مشاغلی که با رطوبت زیاد سر و کار دارند باعث آکنه میشوند. عرق کردن زیاد، ورزش شدید و گرمای زیاد، آکنه را بدتر و نور آفتاب آن را بهتر میکند.
تمامی مواد آرایشی و بهداشتی چرب و روغندار میتوانند آکنه را بدتر کنند. البته استفاده از مواد آرایشی که عبارت برای پوستهای چرب و جوشی و یا نان کومدوژنیک بر روی آنها ذکر شده و نیز استعمال پنکیک در حد معقول بلامانع است. در صورتی که آکنه بیمار شدید باشد بهتر است حتی از مصرف این نوع مواد آرایشی هم اجتناب گردد. بهتر است از مصرف پمادهای چربکننده مو نیز پرهیز گردد. نکته دیگر این که صرف گیاهی بودن یا از مواد طبیعی درست شدن یک فرآورده آرایشی دلیل این نمیشود که آن فرآورده برای مصرف بیمار آکنهای ممانعتی نداشته باشد و حتما بایستی از نظر غیر کومدوژن بودن تست شده و این موضوع روی آن ذکر شده باشد.
5) مواد غذایی: به طور کلی استفاده از عوامل ذیل اکثرا باعث تشدید آکنه شده و بهتر است مورد استفاده قرار نگیرند:
شکلات، شیرینیها، مواد غذایی چرب و زیاد سرخ شده، تنقلات مثل تخمه، پفک، آجیل، آدامس و غیره و مصرف زیاد ادویهجات و نوشابههای گازدار. میتوان گفت که رژیم غذایی غربی مثل پیتزا، چیپس، سسها، تنقلات و ساندویچ نسبت به رژیم غذایی شرقی مثل مواد غذایی تازه، سبزیجات، میوهجات و ماهی بیشتر موجب تشدید آکنه میشوند.
کتر علی وفایی
متخصص پوست و مو