غفلت نکنید مرگ در جاده‌ها پرسه می‌زند

 بنابه آمار ارائه شده از سوی سازمان پزشکی قانونی مردان بیش از زنان قربانی حوادث رانندگی می‌شوند و در فروردین ماه آمار 3/73 درصدی فوت را با خود اختصاص داده‌اند. از سویی سرنشینان وسایط نقلیه با آمار 6/43 درصدی، بیشترین میزان تلفات را دارند و پس از آن رانندگان خودروها با 2/37 درصد و عابران پیاده با 8/18 درصد قربانیان سوانح رانندگی هستند. همچنین برخورد دو وسیله نقلیه عامل اصلی حوادث مرگبار است و 8/46 درصد این سوانح را به خود اختصاص داده، پس از آن واژگونی وسیله نقلیه با 7/28 درصد و برخورد وسیله نقلیه با عابر پیاده با 8/18 درصد رتبه‌‌های بعدی رخدادهای خونین را به‌خود اختصاص داده‌اند.

در شرایطی که آمار نشان می‌دهد سرنشینان وسایط نقلیه بیش از رانندگان در معرض خطر قرار دارند، این نکته نیز محرز شده است که 2/43 درصد تصادف‌ها برای خودروهای سواری 7/22 درصد موتورسیکلت، 7/5 درصد وانت‌بار، 4/4 اتوبوس و 2/2 درصد تصادفات در مورد کامیون و تریلی اتفاق می‌افتد.

همین آمار درباره علت مرگ افراد در حوادث رانندگی به نکته دیگری نیز اشاره دارد و تاکید می‌کند، 58 درصد اشخاص به‌خاطر ضربه به سر، 4/22 درصد در پی شکستگی‌های متعدد و 4/7‌درصد به‌دلیل خونریزی جان می‌سپارند و همچنین از میان قربانیان 1/54 درصد در همان محل حادثه، 2/8 درصد حین انتقال به بیمارستان و 37‌درصد در بیمارستان فوت می‌شوند.

بررسی تحلیلی این آمار نشان می‌دهد رعایت نکات ایمنی همچون استفاده از کمربند ایمنی می‌تواند نقش بسزایی در کاهش میزان تلفات رانندگی داشته باشد. از طرفی مجهزتر کردن امداد‌های جاده‌ای درمراکز درمانی نزدیک به مناطق پرخطر نیز در این زمینه بسیار حائز اهمیت است.

در شرایطی که تا پیش از این هرساله با افزایش تلفات جاده‌ای مواجه بودیم کاهش این آمار در سال جاری می‌تواند نقطه عطفی برای حرکت به‌سوی سفرهای کم‌خطر باشد. پایین آمدن کشته شدگان ناشی از عوامل گوناگونی است که علاوه بر ایمن‌تر‌شدن جاده‌ها توجه مقامات بین‌المللی رانیز برانگیخته به‌گونه‌ای که پلیس ایران امسال مقام سوم دنیا در زمینه ایمنی ترافیک را به‌خود اختصاص داد.

سردار محمد رویانیان  رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی ناجا  دراین‌خصوص می‌گیرد: ارائه مقام سوم جهانی به ایران در زمینه ارتقای ایمنی ترافیک به‌دلیل هوشمندی مردم در زمینه تغییر رفتار ترافیکی است در کشور ما در 5 سال توسعه سوم به‌طور میانگین شاهد رشد سالانه 3/11 مرگ و میر و رشد 25 درصدی  مصدومان و مجروحان تصادفات رانندگی بودیم اما در سال سوم 5 ساله چهارم این رقم به منفی 3 رسید و این در حالی است که از سال 83 تاکنون 35 درصد به خودروهای کشور افزوده شده و 45 میلیون نفر نیز گواهینامه رانندگی اخذ کرده‌‌اند.

طبق آمار موجود در سال 85 روزانه 85 نفر بر اثر حوادث رانندگی جان می‌باختند و 800 نفر نیز مجروح می‌شدند اما با سیر نزولی این آمار، سال گذشته شاهد فوت روزانه 74 نفر و جراحت ده‌ها تن در سوانح رانندگی کشور بوده‌ایم.
کارشناسان سه فاکتور را به عنوان عوامل سوانح رانندگی ذکر ‌می‌کنند و به این باور هستند که عامل انسانی،‌جاده و وسیله نقلیه سبب رقم خوردن تصادفات می‌شود. طبق نظر متخصصان امور ترافیکی، سرعت غیرمجاز و خستگی بیش از حد از بهترین عوامل انسانی هستند که به تصادفات جرحی یا فوتی می‌انجامد. یک کارشناس راهنمایی و رانندگی در این خصوص می‌گوید: «زمان تصادف‌‌ها به دو مقطع زمانی 7 صبح تا 12 شب و 12‌شب تا 7 صبح تقسیم‌بندی می‌شود که این نوع تقسیم‌بندی‌ به خاطر خستگی و خواب آلودگی رانندگان کشور است. در هنگام خستگی چون توجه به جلو کم می‌شود، آمار تصادفات بالا می‌رود.»

سردار رویانیان نیز در این باره متذکر می‌شود: متاسفانه 40 درصد تصادفات خواب‌آلودگی و ناآشنایی رانندگان با وضعیت جاده و مسیر سفر بوده است.

به سبب نقش مهم عامل انسانی در وقوع سوانح رانندگی‌ معاونت اجتماعی نیروی انتظامی مکررا به رانندگان هشدار می‌دهد و توصیه‌هایش را تکرار می‌کند. در این هشدارها از شهروندان خواسته شده است از رانندگی با سرعت بیش از حد مجاز و کمتر از حد معمول بپرهیزند، به هنگام رانندگی فاصله لازم را با سایر خودروها حفظ و از گردش ناگهانی به چپ خودداری کنند و هرگز هنگام رانندگی چیزی نخورند، نیاشامند و با تلفن همراه صحبت نکنند. همچنین پلیس مصرانه از رانندگان خواسته است هنگام عصبانیت، خستگی و نداشتن تمرکز پشت فرمان قرار نگیرند.

به‌‌رغم توصیه‌‌های پی‌درپی پلیس باز هم شاهد تخلفات رانندگانی هستیم که در جاده‌ها و شهرها حادثه آفرینی می‌کنند. طبیعتا برخورد با این رانندگان،‌ تنها راه پیشگیری از وقوع فجایع است. هر چند نیروی انتظامی در این خصوص تلاش زیادی انجام می‌دهد اما از آنجا که قوانین جرایم رانندگی در ایران مربوط به 36 سال پیش است، به نظر می‌رسد امروزه دیگر بازدارندگی لازم را ندارد و باید اصلاح شود.

ارتقای فرهنگ ترافیکی بی‌شک به کاهش آمار سوانح رانندگی می‌انجامد، اما عامل دیگری که باید در این خصوص مدنظر داشت فاکتور وسیله نقلیه است. در برخی حوادث مرگبار شاهد هستیم مشکل فنی خودرو عامل اصلی بروز فاجعه است. به همین سبب معاونت اجتماعی ناجا در هشدارهای خود بر رفع نقص فنی اتومبیل‌ها و استفاده از لوازم یدکی استاندارد تاکید ویژه‌ای دارند.

برای کاهش بیشتر حوادث رانندگی چاره‌ای غیر از کاستن هر چه بیشتر تعداد خودروهای فرسوده وجود ندارد و هرچند اقداماتی در این خصوص صورت گرفته و همچنان در حال انجام است، اما تمهیدات اندیشیده شده پاسخگوی نیاز جامعه نیست.

سردار رویانیان در این باره تاکید می‌کند: از مجموع 9 میلیون خودرو، یک میلیون اتومبیل فرسوده در کشور در حال تردد است که بیشترین میزان آن در تهران است. اگرچه خودروهای جدید تا حدی استانداردهای بین‌المللی را رعایت می‌کنند، ولی خارج نشدن اتومبیل‌های فرسوده مانع اصلاح ناوگان حمل‌و نقل کشور شده است.

در بحث ترافیک، وضعیت جاده‌ها به عنوان سومین فاکتور مهم محسوب می‌شود. نصب علایم راهنمایی و رانندگی در مسیرهای بین‌شهری، تجهیز پایگاه‌های امداد و نجات و استقرار آنان در محورهای مواصلاتی، ساخت جاده‌های استاندارد و تعمیر و مراقبت ویژه از جاده‌ها ازجمله عواملی است که می‌تواند آمار تلفات رانندگی را کاهش دهد که البته رسیدن به این امر علاوه بر تلاش‌های پلیس و ارتقای فرهنگ ترافیکی در بین شهروندان، به یاری سایر دستگاه‌ها و نهادها نیاز دارد.

 علیرضا رحیمی نژاد