تقابل راهبان و ژنرال‌ها

با گذشت دو هفته از طوفان نرگس ارتش که با در اختیار داشتن سلاح، تجهیزات نظامی و کمک‌های اعطایی کشورهای خارجی در مقابل راهبان در موقعیت برتری قرار دارد عملیات تخلیه بازماندگان طوفان نرگس از معابد و اسکان آنها در اردوگاه‌های موقت برپا شده با چادر را آغازکرده است.

دلیل اجرای این عملیات نگرانی فرماندهان ارشد ارتش از احتمال شکل‌گیری اعتراضات عمومی در صورت ادامه اسکان بازماندگان طوفان نرگس در معابد بودایی بود.

بنجامین زاداکی، از محققان عفو بین‌الملل در بانکوک، پایتخت تایلند می‌گوید: دولت‌ها به‌طور طبیعی حق مدیریت بحران‌ها را برای فراهم آوردن زمینه ارائه خدمات بیشتر به بازماندگان دارند اما دولت برمه در حرکت اخیر فقط به دنبال جلوگیری از قوت گرفتن جایگاه راهبان بودایی است.

او می‌افزاید: این شیوه و سیاقی است که دولت نظامی برمه طی 40 سال به‌طور مداوم دنبال کرده و همیشه به حیات خود بیش از منافع مردم این کشور اهمیت داده است.

دغدغه دولت نظامی برمه از نقش راهبان بودایی در سازماندهی اعتراض‌ها چندان هم بی‌دلیل نیست. آخرین دور ناآرامی‌ها به رهبری راهبان سپتامبر سال گذشته میلادی به وقوع پیوست. پس از وقوع ناآرامی‌های پراکنده در اعتراض به افزایش قیمت سوخت بود که راهبان بودایی بزرگ‌ترین تظاهرات ضد دولتی پس از سال 1988 میلادی را ترتیب دادند که برای چند روز اوضاع را در رانگون، پایتخت و سایر مراکز جمعیتی ملتهب کرد.

دولت عاقبت برای سرکوب ناآرامی‌‌ها وارد عمل شد. سازمان ملل از کشته شدن 31 نفر در روند سرکوب ناآرامی‌ها خبر داد در حالی که به ادعای راهبان بودایی تعداد واقعی کشته‌شدگان در این عملیات به مراتب بیشتر بوده است.

کمتر از دو هفته پیش و به فاصله‌ اندکی پس از طوفان نرگس بود که دولت نظامی برمه به‌رغم به‌هم ریختگی اوضاع باهدف اثبات مشروعیت خود اقدام به برگزاری همه‌پرسی در رابطه با قانون اساسی جدید این کشور کرد.

اقدامی که از سوی سایر کشورهای مورد انتقاد شدید قرار گرفت. رادیوی دولتی برمه یک روز پس از این همه‌پرسی از رای مثبت 4/92 درصدی 22 میلیون واجد شرایط رای دادن به قانون اساسی جدید خبرداد و مدعی مشارکت 99 درصدی مردم در این همه‌پرسی شد.

ماموریت پر ابهام‌

عملیات انتقال قربانیان طوفان نرگس از اواسط هفته گذشته شروع و طی آن نیروهای ارتش مردم را با کامیون به اردوگاه‌های چادری منتقل کردند. نزدیک به 80 هزار نفر از مردم منطقه دلتای ایراوادی در مدارس و سایر ساختمان‌های دولتی تخریب شده سکنا گزیده‌اند که نیروهای دولتی به رغم محروم بودن این عده از ساده‌ترین امکانات هیچ اقدامی در جهت کمک به‌آنها انجام ندادند.

گفته می‌شود دولت فاقد امکانات کافی برای خدمات رسانی به همه قربانیان طوفان نرگس است و پافشاری بر انتقال همه حادثه دیدگان به اردوگاه‌های دولتی ممکن است به تشدید بحران انسانی در برمه منجر شود.
نهادهای مدیریتی راهبان بودایی ادعا دارند دولت از کمک آنها به حادثه‌دیدگان طوفان نرگس جلوگیری می‌کند.

در حالی که دولت رانگون به سوءاستفاده از کمک‌های بین‌المللی ارسالی برای حادثه‌دیدگان طوفان متهم شده است به نیروهای ارتش دستور داده شده از کمک مستقیم راهیان بودایی به بازماندگان جلوگیری کنند که این مساله افزایش تنش‌های داخلی را در پی داشته است.

اعتقادات عمیق بودایی‌

راهیان بودایی خودشان هم برای کمک به بازماندگان طوفان نرگس چیز زیادی ندارند. راهب‌ها در شرایط عادی غذای خودشان را با کمک گرفتن از مردم تامین می‌کنند و با رفتن به روستاها و شهر‌ها از مردم طلب پول و غذا می‌کنند.

آماندا، راهبی که جلای وطن کرده  و اکنون در معابر تایلند فعالیت دارد از کمک‌های سخاوتمندانه گاه به گاه ثروتمندان به معابد و راهیان می‌گوید که در مواقع اضطراری این کمک‌ها هم به شکل قابل‌توجهی افزایش پیدا می‌کند. او کمک‌های معتقدان بودایی در خارج را یکی از منابع اصلی تامین منابع مالی برای ارائه خدمات به حادثه‌دیدگان طوفان اخیرعنوان می‌کند.

بااین حال اکثر راهبان پس از سرکوب گسترده اواخر سال جاری میلادی از معابد متفرق شدند. اگرچه طوفان نرگس به پاره‌ای از معابد آسیب رسانده اما اکثر معابد از تخریب گسترده در امان مانده‌اند اما همین حادثه هم به پراکنده شدن بیش از پیش راهبان منجر شد. به رغم شرایط حاد برمه هنوز هم راهبانی که با ترک معابد به روستاهای دورافتاده پناهنده شده‌اند جرات بازگشت را از ترس مواجهه با برخورد نیروهای امنیتی و نظامی ندارند.

رهبران ارشد بودایی‌های برمه ادعا دارند نیروهای امنیتی در تظاهرات اواخر سال گذشته از شرکت‌کنندگان در تظاهرات فیلم گرفته و اقدام به شناسایی افراد دخیل در سازماندهی ناآرامی‌ها کردند و هنوز به دنبال دستگیری آنها هستند.

اگرچه راهبان بودایی  به‌ دنبال سرکوب شدید سال گذشته راهبان بودایی حاضر به گفتگو با خارجی‌ها نیستند اما مردم بومی اعتقاد دارند طوفان اخیر نتیجه برخورد با راهبان و افزایش گناهان مردم بوده است.

اکثر مردم بر این باور هستند که قربانیان طوفان اخیر به دلیل گناهانی که در آخرین لحظه  زندگی خود مرتکب شده بودند از سوی خداوند مجازات شده‌اند. دولت هم به شکلی غیرمستقیم این دیدگاه را تایید می‌کند.

رهبران بودایی این دیدگاه را رد کرده‌اند و اهمال دولت در مطلع ساختن به موقع مردم را عامل افزایش قربانیان طوفان می‌دانند. پافشاری دولت بر حذف راهبان بودایی از زندگی مردم به شکل‌گیری تنش اجتماعی هم منجر شده است. مردم باور دارند تا جسد کسی با مراسم مذهبی به ابدیت رهنمون نشود روح او سرگردان خواهد بود. این در حالی است که راهبان بودایی اکثر معابد را ترک کرد‌ه‌اند و نیروی کافی برای انجام مراسم مذهبی وجود ندارد.

افشین مظاهری‌