آرامش قبل از توفان‌

در حالی که اتحادیه کارگری عمومی لبنان از اعضای خود خواسته بود چهارشنبه گذشته با تجمع در بیروت، پایتخت به پایین بودن دستمزدها، شرایط بد معیشتی و رشد مداوم قیمت‌ها اعتراض کنند تجمعات آرام مردمی با واکنش تند هواداران دولت به عرصه درگیری مخالفان و موافق و دولت سنیوره تبدیل شد.

در یک سوی این درگیری هواداران حزب‌الله و جنبش امل قرار داشتند و در سوی دیگر شبه نظامیان وابسته به دولت صف‌آرایی کردند. اگرچه زد و خوردهای پراکنده عصر چهارشنبه با فرا رسیدن شب به پایان رسید تبادل آتش پراکنده بین نیروهای امل و جنبش حزب‌الله با شبه‌نظامیان هوادار دولت در بخش‌های مرکزی بیروت طی روز پنجشنبه موجب شد نیروهای حزب‌الله برای جلوگیری از گسترش دامنه ناآرامی‌ اقدام به مسدود کردن شریان‌های ارتباطی اصلی بیروت کنند.

سخنان روز پنجشنبه نصرالله که از طریق ویدئو کنفرانس با خبرنگاران سخن می‌گفت چون آبی بر آتش بود. دبیرکل حزب‌الله با تاکید بر این که هر دستی که به سوی شبکه مخابرات حزب‌الله دراز شود، قطع خواهد شد به عوامل بروز دور جدید بحران در لبنان هشدار داد از تلاش‌های خود نتیجه معکوس خواهند گرفت.

خاستگاه بحران

خاستگاه ناآرامی‌های اخیر لبنان را باید در ناتوانی جناح‌های سیاسی لبنان در دستیابی به اتفاق‌نظر بر سر آینده سیاسی کشور و انتخابات جانشینی برای امیل لحود، رئیس‌جمهور پیشین یافت.

پارلمان با برگزاری 17 نشست تاکنون نتوانسته در این مورد به اتفاق‌نظر دست یابد و هجدهمین نشست هم که قرار بود دیروز برگزار شود نتیجه‌ای در برنداشت.

با وجود آن که جناح حاکم 14 مارس سعی دارد خود را قربانی تحولات اخیر نشان دهد این جناح در واقع طی ماه‌های اخیر برای رویارویی تمام عیار با مخالفان دولت موسوم به ائتلاف هشتم مارس متشکل از حزب‌الله، جنبش امل و جنبش آزاد میهن‌پرستی به رهبری میشل عون در حال برنامه‌ریزی‌ بوده است.

در واقع طرح تحریک حزب‌الله به مقابله با دولت سنیوره از رهگذر پافشاری بر جمع‌آوری شبکه مخابرات حزب‌الله توطئه‌های امریکایی  اسرائیلی بود که توسط جناح حاکم به مرحله اجرا درآمد.

استدلال طراحان این توطئه این بود که در هر صورت از اجرای این پروژه منتفع می‌شوند: در صورت اضمحلال شبکه مخابراتی حزب‌الله یکی از مهم‌ترین سلاح‌های مقاومت نابود می‌شود و چنانچه حزب‌الله در برابر این خواسته بایستد راه برای اعمال فشار بین‌المللی علیه این جنبش و متحدانش هموار می‌شود.

دست‌های خارجی، مزدوران داخلی‌

ایالات‌متحده که در کنار فرانسه و عربستان سعودی مهم‌ترین بازیگران خارجی در عرصه سیاست لبنان هستند طی ماه‌های گذشته با به‌کارگیری همه ابزارهای موجود از اجماع جناح‌های معارض لبنان بر سر تعیین رئیس‌جمهور جدید جلوگیری کرده بود.

وقتی رزمناو امریکایی یواس‌ای کول روز 28 فوریه سال جاری میلادی در سواحل لبنان سنگر انداخت فرماندهان ارشد ارتش امریکا اصرار داشتند حضور کول نمادین است و امریکا به دنبال مداخله عملی در لبنان برای حمایت از یک گروه در برابر گروه دیگری نیست.

وقتی مدتی بعد گروه عملیاتی ناسائو متشکل از 8 شناور که یکی از آنها کشتی آبی  خاکی با 2 هزار نفتگدار دریایی بود به رزمناو کول پیوست پنتاگون اعلام کرد واشنگتن به این نتیجه رسیده که نشان دادن حمایتش از دولت سنیوره برای تامین امنیت در لبنان ضروری است.

سناریوی امریکا برای تحریک حزب‌الله و دامن زدن به تنش‌های سیاسی در لبنان گام به گام پیگیری شد. ولید جنبلاط، رهبر دروزی‌های لبنان که طی ماه‌های اخیر به چهره‌ای کلیدی در اقدامات تحریک‌آمیز جناح حاکم تبدیل شده10 فوریه طی نطقی تلویزیونی به تهدید حزب‌الله پرداخت. او تاکید داشت جناح حاکم برای هر حرکتی از سوی حزب‌الله آماده است و تلویحا حزب‌الله را به جنگ تهدید کرد.

اظهارت جنبلاط گواهی بر برنامه‌ریزی جناح حاکم برای ملتهب کردن شرایط در کشور و کشاندن پای طرف‌های خارجی به دعواهای داخلی جناح‌های سیاسی لبنان و سازماندهی حرکتی فرامرزی علیه گروه‌های مبارز لبنانی بود.

هیاهو برای هیچ‌

دولت لبنان سه‌شنبه گذشته در ادامه سناریوی مقابله با حزب‌الله طی مصوباتی خواستار جمع‌آوری شبکه مخابرات حزب‌الله شد و به عزل سرتیپ دوم وفیق شفیع، از افسران ستادی ارتش لبنان که فرماندهی واحد امنیت فرودگاه لبنان را بر عهده داشت، حکم داد.

شفیع شیعی مذهب که از نزدیکان نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان و رهبر جنبش امل تلقی می‌شود به اهمال در تامین امنیت فرودگاه لبنان‌ متهم شد.جناح حاکم با طرح این ادعا که حزب‌الله از شبکه مخابراتی خود برای استراق سمع مکالمات تلفنی در لبنان استفاده می‌کند خواستار جمع‌آوری این شبکه شده بود در حالی که شبکه مخابراتی حزب‌الله متشکل از سیستم ارتباطات رادیویی Wimax و مجموعه‌ای از کابل‌های فیبر نوری است و قابلیت نظارت بر شبکه مخابرات و رادیویی لبنان را ندارد.

آنچه از آن تحت عنوان شبکه مخابرات حزب‌الله یاد می‌شود پس از عقب‌نشینی اسرائیل از لبنان در سال 2000 میلادی و با هدف ایجاد خطوط ارتباط تلفنی و رادیویی امن و غیرقابل شنود برای رده‌های فرماندهی حزب‌الله ایجاد شد. این شبکه متشکل از خطوط زمینی فیبر نوری با ضریب نفوذناپذیری بالا است.برچیده شدن این شبکه، حزب‌الله را از یکی از مهمترین ابزارهای خود در برابر اسرائیل محروم می‌کند و در واقع توان مقاومت لبنان را در برابر مهاجمان خارجی بشدت کاهش می‌‌دهد و دقیقا به همین دلیل است که نصر‌الله در اظهارات روز پنجشنبه خود اصرار به جمع‌آوری این شبکه را به نفع صهیونیست‌ها و امریکا دانست.

در مسیر تند باد

ایالات‌متحده و فرانسه بلافاصله پس از ناآرامی‌های اواخر هفته گذشته در بیرون وارد میدان شدند و از عزم خود برای منفعل نماندن در قبال تحولات داخلی لبنان خبر دادند.

به احتمال زیاد منظور پاریس وواشنگتن از این عدم انفعال حرکت در جهت اجرای فاز دوم توطئه علیه گروه‌های مبارز لبنانی بود. جورج بوش، رئیس‌جمهور ایالات‌متحده قرار است این هفته در شهر تفریحی شرم‌الشیخ مصر در حاشیه آب‌های دریای سرخ با سنیوره دیدار کند.

بوش پس از توقفی کوتاه در سرزمین‌های اشغالی برای شرکت در مراسم شصتمین سالگرد تشکیل رژیم‌صهیونیستی و دیداری از ریاض برای گرامیداشت 75 سال رابطه امریکا با پادشاهی سعودی، طرف‌هایی که از عروسک‌گردانان عرصه سیاست لبنان تلقی می‌شوند با سنیوره ملاقات داشته باشد.با این حال بعید به نظر می‌رسد رایزنی‌های بوش در تل‌آویو و ریاض هم نتواند به ایستادن جناح‌های هوادار غرب در برابر تندباد مقاومت کمک چندانی بکند. ناآرامی‌های اخیر بخشی از توطئه‌ای گسترده‌تر بود و با ادامه ماجراجویی جناح حامک باید در انتظار موج تازه مخاصمه در لبنان بود.

رضا سادات‌