فینال بازی جنجالی غرب با ایران

البرادعی در گزارش تازه خود به همه مواردی که در قطعنامه‌های 1696 ، 1737 و 1747 شورای امنیت به عنوان ابهام در فعالیت های هسته ای ایران اعلام شده بود ، پاسخ داده و این موارد را پایان یافته اعلام کرده است . بدین ترتیب ادامه بحث در مورد ایران در شورای امنیت کوچکترین توجیه فنی و حقوقی ندارد.

البرادعی در گزارش خود تاکید کرده است کلیه مسایل و ابهامات مربوط به گذشته فعالیت های هسته ای ایران راستی آزمایی و از آن رفع ابهام شده و این بدان معناست که هیچ گونه پنهانکاری و انحراف در گذشته فعالیت‌های ایران وجود ندارد . موضوعی که بخش اولیه گزارش نهادهای اطلاعاتی آمریکا را نیز نقض می کند.

بر این اساس ، می توان گزارش مثبت البرادعی را دستاورد بزرگ هسته ای ایران در سایه پایداری ، صداقت و شفافیت علی رغم همه فشارهای سیاسی به حساب آورد که طرح موفق "اقدام" کلید آن بود.

بر اساس طرح اقدام که به عنوان طرح پیشنهادی ایران در مذاکرات اوایل تیرماه امسال میان علی لاریجانی مذاکره کننده ارشد ایرانی با محمد البرادعی مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی و خاویر سولانا مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و نماینده 1+5 به تائید رسید، مقرر شد ابهامات باقیمانده در پرونده هسته ای ایران در یک برنامه فشرده زمان بندی شده حل شود و با پایان کلیه ابهامات، هیچ سئوال تازه ای در برنامه هسته ای ایران مطرح نشود.

آژانس و ایران همچنین توافق کردند که پس از اجرای این طرح کاری ، اجرای پادمانها در ایران در وضعیت عادی انجام شود.

در مدالیته ای که 21 تیرماه درپی چندین دور مذاکره ، در تهران به امضای جواد وعیدی معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و اولی هاینونن معاون دبیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی رسید ضمن تاکید بر این توافقات ، کلیه ابهامات باقی مانده دربرنامه هسته ای ایران به شش محور تقسیم  و مقرر شد آژانس در پایان دریافت اطلاعات هر مرحله در گزارش رسمی رفع کامل ابهام از موضوع را اعلام کند و در پی آن مرحله بعدی آغاز شود.

شش محور یاد شده  موضوعات "پلوتونیوم"، "سانتریفیوژهای P1 وP2 "، " منشا آلودگی های اورانیومی در یک دانشگاه "، "نیمکره فلزی اورانیومی "، "پلوتونیوم 210"و "معدن گچین" بودند .

در این سند همچنین ایران تاکید کرد که ادعاهای مطرح شده درباره تحقیقات و مطالعات در زمینه پروژه نمک سبز ، آزمایش مواد منفجره با حساسیت بالا و تجهیزات re-entry موشکی ، با هدف سیاسی از سوی طرفهای ثالث صورت گرفته و بی اساس است. با این وجود، طبق این سند آژانس برای ایران دسترسی به اسنادی را که در این زمینه در اختیاردارد، فراهم  می کند و در مقابل تهران هم این اسناد رامورد بررسی قرار داده ونتیجه را به آژانس اعلام خواهد کرد. این 3 مورد جزو "اتهامات ادعایی" و نه "موضوعات باقی مانده" محسوب شدند.

موافقت تهران با انتصاب پنج بازرس جدید که تعداد بازرسان مجاز به بازرسی از ایران را به ‌219 نفر رساند از دیگرموارد طرح اقدام بود ، دراین طرح ایران همچنین موافقت نمود که به 14 نفر از بازرسان و کارمندان آژانس روادید ورود کثیرالمسافرت  (بدون محدودیت ) یکساله اعطا کند. اقداماتی که فراتر از تعهدات جاری تهران بود.

امضای  دو سند مهم "ضمیمه تاسیسات غنی سازی نطنز" و "رهیافت پادمانی" مربوط به این تاسیسات با آژانس از دیگر محورهای طرح اقدام بود. با تنظیم این دو سند ، از 9 مهر ماه ( اول اکتبر) نظارت‌ها و بازرسی‌ها در مورد فعالیت‌های فعلی هسته‌ای صلح آمیز ایران در تاسیسات نطنز بر اساس موافقتنامه جامع پادمان تحت نظارت آژانس  انجام می شود.

موافقت  با بازدید بازرسان آژانس از راکتور آب سنگین اراک از دیگر موارد مورد پذیرش ایران در طرح مدالیته بود که 8مرداد ماه امسال ( 30 جولای گذشته ) انجام شد . این بازدید در حالی صورت گرفت که ایران بر اساس لغو ترتیبات فرعی کد 1/3 با تصمیم مجلس شورای اسلامی در واکنش به قطعنامه شورای امنیت و در چارچوب مقررات پادمانی آژانس ، بازرسی از راکتور آب سنگین اراک را لغو کرده و به طور قانونی بازرسان اجازه‌ بازدید از این راکتور را ندارند.

براساس مدالیته، طرح اقدام موضوع "پلوتونیوم"  از نخستین محور ابهامات باقیمانده آژانس بود که در طرح اقدام مورد بررسی قرار گرفت . طبق مدالیته آژانس اول مرداد (23 جولای )سئوالات خود را درباره  آزمایشات جداسازی پلوتونیوم به تهران ارائه کرد و در پی دریافت اطلاعات مکتوب ایران در 16 مرداد ( 7 اگوست ) در 29 مرداد ( 20 آگوست ) اعلام کرد اظهارات ایران مطابق با یافته‌ های آژانس است و بنابراین، این مسئله حل شده است . نکته جالب در مورد این موضوع که بارها مورد سوء استفاده آمریکا در جنگ روانی قرار گرفت این بود که اصل مطلب مربوط به سال 1972 و 6 سال قبل از انقلاب اسلامی است!!

سپس آژانس تمام پرسش های باقیمانده خود را درباره "سانتریفیوژهای  p1 وp2 " را تا 9 شهریور ماه ( 31 آگوست 2007 ) به تهران داد . وعیدی ، هاینونن و کارشناسان ایران و آژانس در نشست های مکرر در مهر ماه  و آبان ماه  به تبادل اطلاعات در این زمینه پرداختند  و ایران در نهایت در 14 آبان (5 نوامبر ) و 21  آبان ( 12 نوامبر ) دردونوبت پاسخ های مکتوب خود را به سئوالات آژانس در این زمینه ارائه کرد .  

محمد البرادعی در پی دریافت پاسخها در 24 آبان امسال گزارش خود به شورای حکام در آستانه نشست آذرماه رسما اعلام کرد  آژانس هم اکنون می تواند به این نتیجه برسد که گزارش های ارائه شده از سوی ایران درباره برنامه گذشته P1 و P2 با یافته های این سازمان همخوانی دارند .

آژانس در 2 آذر نیز باردیگر پایان یافتن ابهام در مورد سانتریفیوژها را رسما در نامه ای به ایران اعلام کرد .

                                                   سند نیمکره فلزی اورانیوم

 مسئولان ایرانی همچنین با هدف شفاف سازی سریعتر درمسیر حل این ابهام ، پیش از موعد مقرر و در جریان بررسی موضوع سانتریفیوژها، کپی سند نیمکره فلزی اورانیوم را دراختیار آژانس قراردادند. اطلاعات این موضوع که با جنجالهای بی پایه رسانه های غربی طرح شد، ازسال 2005 میلادی ? مورد درخواست  آژانس از ایران بود.
 
به ادعای برخی از منابع غربی، سند نیمکره فلزی اورانیوم دستورالعمل نحوه تبدیل فلز اورانیوم به مواد مورد نیاز در کلاهک‌ های هسته‌ای است و این درحالی است که بازرسان آژانس بارها پیش ازدریافت کپی این سند، آن رامشاهده کرده و از آن یادداشت برداری کرده بودند . کپی این سند (که شبیه آن در سایت های اینترنتی هم موجود است) در سال 1366 ( 1987 میلادی) بدون اخذ سفارشی بدست تهران رسیده بود.

آژانس در پی دریافت کپی اسناد نیمکره فلزی اورانیومی در سندی که 2 آذر همزمان با دومین روز اجلاس شورای حکام  رسما  در نامه ای به جمهوری اسلامی ایران ارسال شد این موضوع را نیز مختومه خواند. در نامه های 2 آذر ماه آژانس اعلام کرده است جمهوری اسلامی ایران تمامی اقدامات لازم را در خصوص موضوع سانتریفیوژهای P1 و P2 و سند اورانیوم فلزی طبق مدالیتی توافق شده انجام داده است و این دو موضوع دیگر جزء موضوعات باقیمانده محسوب نمی شوند.

درطرح اقدام ومدالیته مصوب آن محدوده مشخص زمانی برای پاسخ به همه سئوالات ودرخواستها در نظر گرفته نشده بود ، با این حال محمد البرادعی در سفر 21 دی ماه خود به تهران در دیدار با مقامات ومسئولان جمهوری اسلامی ایران از پیشنهاد تهران مبنی بر سرعت بخشیدن به بررسی پاسخ ها و اعلام رفع ابهامات تا پیش از نشست 13 اسفند ماه شورای حکام استقبال کرد . بر این اساس در حالی که رفع 3 مورد از شش مورد ابهام آژانس در مدالیته  (  "پلوتونیوم"، "سانتریفیوژهای P1 وP2 " و "نیمکره فلزی اورانیومی ") در گزارشات البرادعی در ماه های شهریور و آبان رسما مورد تائید قرار گرفته بود ، طرح سئوالات آژانس و ارائه پاسخ های ایران به سایر ابهامات در برنامه فشرده 4 هفته ای تنظیم شد.

موضوع  منبع آلودگی ناچیز اورانیوم در یک دانشکده فنی که سئوالات و درخواست های آن مبنی بر دسترسی به اوراق و افراد و همین طور تجهیزات مربوطه و مکانها برای نمونه گیری، 24 شهریور ماه ( 15 سپتامبر) از سوی آژانس به تهران ارائه شده بود ، همچنین موضوعات پلونیوم 210 و معدن گچین از موضوعات باقیمانده بود .

در چهار هفته مقرر، رفت و آمد مقامات و کارشناسان آژانس و ایران میان تهران و وین شدت یافت و درپی مذاکرات مکرر این ابهامات نیز پایان یافت .

در گزارش روز جمعه البرادعی اعلام شده است که اطلاعات ارایه شده از سوی ایران در مورد موضوع آلودگی هسته‌ ای  دردانشکده فنی با یافته‌های آژانس سازگار است . این گزارش همچنین تاکید کرده است : آژانس توانسته است نتیجه ‌گیری کند که اطلاعات ارائه شده از سوی ایران طبق طرح اقدام در دومورد آزمایش پلونیوم 210 ? و معدن گچین با یافته‌های آژانس مطابقت دارد .

در24 شهریور امسال ( 15 سپتامبر ) آژانس سؤالات خود را درباره با معدن گچین به ایران داد و ضمن در خواست دسترسی به اوراق ، افراد و تجهیزات مربوطه پرسید چرا فعالیت‌های صورت گرفته در این مکان انجام شده است در حالیکه زیربنای مناسبی در نقطه دیگر نیز در دسترس بوده است و اینکه چرا فعالیت های سازمان انرژی اتمی ایران در این معدن در حدود سال 1993 متوقف شد؟

البرادعی در گزارش خود ضمن اعلام دریافت پاسخها تصریح کرده است : آژانس دیگر این موضوعات شش گانه را جزو مسایل باقی مانده در تحقیقات مربوط به فعالیت‌های هسته‌ای ایران تلقی نمی ‌کند و آنها را پایان یافته می‌ داند

دکتر سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی و مذاکره کننده ارشد هسته ای ایران شب گذشته در کنفرانس خبری خود گزارش البرادعی را سندی دیگر بر حقانیت جمهوری اسلامی ایران در مواضع هسته ای  خواند و آن را به عنوان پیروزی بزرگ ملت ایران تبریک گفت.

                                                                                             گزارش: شهرزاد اسماعیلی-مهر