همه‌چیز از پروتزهای دندانی‌

پروتز چیست؟

هرگونه عضو مصنوعی که در بدن قرار گیرد پروتز نامیده می‌شود و نوع خاصی از پروتز که در دهان قرار می‌گیرد را پروتز دندانی می‌گویند.

آیا فرد به میل خود پروتز دندانی ثابت و متحرک را انتخاب می‌‌کند؟

انتخاب نوع پروتز بیشتر به شرایط دهان و دندان بیمار بستگی دارد. از پروتز ثابت (در اصطلاح روکش) وقتی استفاده می‌شود که قسمتی از تاج دندان یا تمام آن از بین رفته باشد، اما ریشه دندان‌ سالم باشد یا به وسیله عصب‌کشی ریشه‌ دندان سالم شده باشد و در واقع پزشک تشخیص دهد که ریشه دندان تحمل روکش را دارد پروتز ثابت استفاده می‌شود، اما اگر همراه تاج دندان، ریشه هم از میان رفته باشد از پروتز متحرک استفاده می‌کنیم که دراین صورت مقداری از دندان‌های دو طرف ساییده می‌شود و پروتز متحرک را به کمک دندان‌های کناری ثابت نگه می‌‌داریم.

مردی 44 ساله و سیگاری هستم که دندان‌های عقب را کاملا کشیده‌ام و دندان‌های جلویم نیز بر اثر پوسیده شدن از بین رفته، اما 6‌‌‌‌‌ریشه سالم در بالاو پایین جلوی دهانم دارم (بیماری لثه ندارم) می‌‌توانم از پروتز ثابت استفاده کنم؟‌

خوشبختانه علم برای هر موقعیت بی‌دندانی یک راه پیش‌بینی کرده است. اگر پزشک تشخیص دهد که ریشه دندان‌‌های جلو سالم هستند و ارتفاع مناسبی داشته باشند، می‌توانیم برای دندان‌های جلو از پروتز ثابت (روکش) و برای دندان‌های عقب هم از پروتز متحرک استفاده کنیم.

زنی 59 ساله هستم. دندان‌های آسیای کوچک و بزرگ را از دست داده‌ام. آیا می‌توانم از ایمپلنت استفاده کنم و به چند ایمپلنت نیاز دارم؟

ما با دانستن این که چند دندان از دست داده‌اید نمی‌توانیم بگوییم به چند ایمپلنت نیاز دارید. اولین مساله سلامت عمومی فرد است (مثلا بیماری لثه کنترل نشده نداشته باشد و سیگاری نباشد و...) و در مرحله اول باید دانسیته استخوان‌ها را اندازه بگیریم. بعد عرض و ارتفاع استخوان‌ها را مشخص کنیم و این که بدانیم چه مدت از ریختن دندان‌ها می‌گذرد، بنابراین شما به معاینه بالینی و انجام رادیوگرافی نیاز دارید تا مشخص شود به چند ایمپلنت نیاز دارید.

نقش ایمپلنت چیست و چه ارتباطی با پروتزهای دندانی دارد؟

ایمپلنت‌ها نقش ریشه‌ را بازی می‌کنند، مثلا فردی که ریشه دندان‌هایش سالم است باعث می‌شود استخوان فک از بین نرود و به عنوان پایه پروتز متحرک و ثابت استفاده شود، اما درباره فردی که ریشه دندانش از بین رفته از ایمپلنت به عنوان پایه پروتز استفاده می‌کنیم که هم برای پروتز ثابت و هم متحرک کاربرد دارد.

برای نگهداری از پروتزهای دندانی چه اقداماتی باید انجام دهیم؟

اولین نکته رعایت بهداشت روزانه است که حداقل روزی 3 بار مسواک بزنیم (قبل و بعد از صبحانه و قبل از خواب) حداقل یک بار در روز (بهتر است پس از آخرین مسواک روزانه باشد) از نخ دندان استفاده کنیم و به طور کلی هر پروتزی موارد بهداشتی خاص خود را می‌طلبد و در مورد پروتزهای متحرک حداقل 6 ساعت متوالی در شبانه‌روز باید خارج از دهان باشد.

دکتر رضا افتخار آشتیانی
دندانپزشک، متخصص پروتزهای دندانی‌