الموت؛ میراثی برای تمام بشریت

کافی است به همان روز و حتی روزهای پیش از آن نگاه کنید؛ برخی کشورها ساعت‌ها زمان صرف می‌کردند تا اعضای کمیته را برای پذیرش خواسته‌های خود قانع کنند اما پرونده ایران با کمترین میزان بحث به تصویب رسید. این اتفاق، نخست حاصل تلاش متخصصان کشورمان و مهم‌تر از آن، نتیجه اعتبار و جایگاه میراث فرهنگی و تاریخی ایران در جهان است. پرونده بسیار منضبط و خوبی تهیه شده بود که با همگرایی وزارت میراث فرهنگی، متخصصان حوزه میراث، وزارت خارجه، نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در یونسکو و کمیسیون ملی یونسکو به سرانجام رسید. این همکاری ارزشمند، در شرایط دشوار امروز، توانست اندکی شادی برای مردم ایران به همراه داشته باشد.
جالب است که رئیس کنفرانس عمومی یونسکو نیز در همین زمینه جمله‌ای گفت که برای ما بسیار ارزشمند بود. زمانی که از «میراث فرهنگی ایران» سخن گفتیم، او تاکید کرد که «شما فقط میراث فرهنگی ندارید، بلکه یک گنجینه فرهنگی در اختیار دارید.» واقعیت این است که هر زمان نام ایران و فرهنگ ایرانی مطرح می‌شود، نگاه جهانی همراه با احترام است و کمتر کسی درباره ارزش آن تردید یا بحثی مطرح می‌کند. این همان جایگاهی است که ایران در عرصه فرهنگی جهان دارد و امیدواریم بتوانیم بر همین پایه، گردشگری تاریخی کشور را نیز بیش از پیش توسعه دهیم.
البته ثبت جهانی تنها یک افتخار نیست؛ بلکه مسئولیت‌های مهمی نیز برای ما ایجاد می‌کند. خوشبختانه با این تعهدات ناآشنا نیستیم. مهم‌ترین مسئولیت ما، پاسداری از این میراث ارزشمند است؛ به‌گونه‌ای که عرصه و حریم این آثار، هم براساس قوانین ملی و هم مطابق با استانداردهای بین‌المللی، بیش از گذشته مورد حفاظت قرار گیرد. اساسا فلسفه ثبت جهانی نیز همین صیانت از میراث فرهنگی است. تا پیش از این، منطقه الموت بیشتر برای نخبگان و مردم همان منطقه شناخته‌شده بود اما امروز نام الموت بر سر زبان‌ها افتاده است و این دستاوردی مهم به‌شمار می‌آید. مهم‌تر این‌که منافع این ثبت جهانی به مردم منطقه بازمی‌گردد. آنان نخستین و مهم‌ترین نقش را در پاسداری از این میراث دارند و در عین حال می‌توانند بیشترین بهره را از حضور گردشگرانی ببرند که مشتاق بازدید از این قلعه ثبت‌شده هستند.
لازم به یادآوری است که در حال حاضر بیش از ۵۰ پرونده دیگر نیز در فهرست انتظار ثبت جهانی ‌قرار دارد. البته برای ثبت آثار جهانی سهمیه مشخصی داریم و ایران سالانه تنها می‌تواند یک پرونده را به ثبت برساند. خوشبختانه کشورمان در سال‌های اخیر این فرصت را از دست نداده و هر سال یک اثر را ثبت جهانی کرده است.
گاهی بیش از ۱۰ سال و با مشارکت بیش از ۱۰۰ متخصص روی یک پرونده کار می‌شود. این به معنای وجود مخالفت با آن پرونده نیست بلکه روند طبیعی ثبت جهانی همین است. به‌طور همزمان روی چندین پرونده کار می‌شود و ارزیابان از آنها بازدید می‌کنند، بررسی‌های کارشناسی انجام می‌شود و در نهایت، پس از طی همه مراحل، پرونده آماده طرح در کمیته میراث جهانی خواهد شد. در نهایت باید قدردان میراث فرهنگی کشورمان باشیم. این میراث متعلق به همه‌ بشریت است. همان اندازه که می‌تواند برای ما افتخارآفرین باشد، مسئولیت نیز به همراه دارد و وظیفه ماست که در حفظ و پاسداری از آن بیش از گذشته بکوشیم.