مشقی برای کاهش اضطراب امتحان نهایی

دانش‌آموزانی که ماه‌ها برای رسیدن به روز آزمون برنامه‌ریزی کرده بودند، حالا در شرایطی قرار گرفته‌اند که بیش از هر چیز با انتظار دست‌وپنجه نرم می‌کنند؛ انتظاری فرساینده که می‌تواند تمرکز و آرامش روانی آنها را تحت‌تأثیر قرار دهد.

آن‌طور که مشخص است، جامعه هنوز درگیر پیامد تنش‌های ناشی از جنگ و شرایط بحرانی ماه‌های گذشته است؛ شرایطی که اضطراب را به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل کرده است. در چنین فضایی، طبیعی است که دانش‌آموزان نیز بیش از گذشته دچار نگرانی و اضطراب شوند؛ به‌ویژه وقتی هنوز زمان دقیق برگزاری آزمون‌ها مشخص نیست.

اما نکته مهم اینجاست که متوقف کردن درس خواندن تا زمان اعلام قطعی آزمون، خود می‌تواند به عاملی برای افزایش اضطراب تبدیل شود. بسیاری از داوطلبان تصور می‌کنند تا وقتی تاریخ نهایی مشخص نشده، برنامه‌ریزی معنایی ندارد؛ در حالی که عقب افتادن از روند مطالعه، تنها فشار روانی روز‌های بعد را بیشتر می‌کند.

توصیه می‌شود دانش‌آموزان برنامه روزانه خود را حفظ کنند و مطالعه را طبق همان روالی که پیشتر داشته‌اند، ادامه دهند. داشتن برنامه مشخص، مرور منظم درس‌ها و حفظ آمادگی ذهنی، کمک می‌کند تغییر احتمالی تاریخ آزمون‌های نهایی و کنکور تأثیر کمتری بر عملکرد داوطلبان داشته باشد. در واقع، آنچه می‌تواند از شدت اضطراب کم کند، بازگشت به نظم روزمره و دوری از درگیر شدن مداوم با شایعات درباره تعویق آزمون‌ها یا شیوه برگزاری آنها است.

در کنار برنامه درسی، حفظ سلامت روان نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. خواب منظم، تغذیه مناسب، داشتن زمان استراحت، تفریح و... ازجمله اقداماتی است که خانواده‌ها باید به آن توجه کنند. بسیاری از نوجوانان در فضایی زندگی می‌کنند که تمام گفت‌و‌گو‌های خانه حول وضعیت آتش‌بس و جنگ، تعویق آزمون‌ها و نگرانی‌های آینده می‌چرخد؛ فضایی که ناخواسته اضطراب را تشدید می‌کند.

خانواده‌ها باید تلاش کنند تاحد امکان، روال طبیعی زندگی فرزندان‌شان حفظ شود. کودکان و نوجوانان بیش از هر چیز به احساس ثبات و امنیت روانی نیاز دارند؛ به‌همین دلیل توصیه می‌شود برنامه‌های روزمره آنها تاحد امکان مطابق گذشته ادامه پیدا کند. اگر پیش از این در کلاس‌های آموزشی، فعالیت‌های فرهنگی یا برنامه‌هایی مانند کانون پرورش فکری شرکت می‌کردند، بهتر است این روند چه به‌صورت حضوری و چه آنلاین حفظ شود. متوقف کردن برنامه‌های عادی زندگی و موکول کردن همه‌چیز به زمان اعلام تصمیمات جدید، تنها باعث افزایش اضطراب و ناامنی روانی در فرزندان می‌شود.

بسیاری از افراد ممکن است در دوره پساجنگ، علائم اضطراب و استرس پس از سانحه را تجربه کنند؛ موضوعی که ضرورت توجه به سلامت روان را دوچندان می‌کند. در همین راستا، سازمان بهزیستی اجرای «طرح سنجش ملی سلامت روان» را آغاز کرده است؛ طرحی که فعلا افراد بالای ۱۸ سال را پوشش می‌دهد.

در این سامانه رایگان، افراد با پاسخ به چند سؤال ساده می‌توانند ارزیابی اولیه‌ای از وضعیت روانی خود داشته باشند. در صورتی که نتایج نشان‌دهنده سطح بالایی از اضطراب و تنش باشد، فرد به مراحل بعدی غربالگری ارجاع داده می‌شود تا در صورت نیاز، خدمات تخصصی مشاوره و روانشناسی دریافت کند.

هدف از این طرح، شناسایی سریع و به‌موقع آسیب‌های روانی ناشی از شرایط بحرانی و کمک به افرادی است که ممکن است به‌خاطر فشار‌های روحی جنگ دچار مشکلات جدی شده باشند.