تنگه هرمز گلوگاه اقتصاد جهان

دونالد ترامپ اعلام کرد تنگه هرمز برایش اهمیت ندارد و کسانی برای بازشدن آن تلاش نمایند که از آن استفاده می‌کنند اما حالا پای میز مذاکره آمده تا شروط ایران را برای باز شدن تنگه هرمز بشنود.حدود ۲۰درصد نفت جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند و مدیریت آن در اختیار کشورمان قرار گرفته است؛ آبراهی که تا پیش از آغاز جنگ، باز بود و ایران به رسم همسایگی اجازه عبور و مرور را به‌خوبی و با ظرفیت حداکثری می‌داد. با آغاز جنگ تحمیلی، تنگه هرمز به‌دلیل آتشی که در منطقه به راه افتاد، بسته شد و کشتی‌ها از عبور و مرور خودداری کردند. همین موضوع باعث شد عرضه نفت در جهان کم شود و قیمت انرژی در جهان افزایش یابد. قیمت بنزین در آمریکا و قیمت گاز در اروپا به‌طور وحشتناکی رشد یافت، به‌طوری‌که همه دولت‌های جهان به جنگی که آمریکا علیه ایران به راه انداخت انتقاد کردند. حالا مشخص شده ضربه‌ای که ایران از تنگه هرمز به اقتصاد آمریکا وارد کرده بیش از آن چیزی است که آنها تصور می‌کردند. 
اقدام بعدی ایران که خواسته و مطالبه مردم کشورمان نیز هست اخذ عوارض برای عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز است. همین موضوع به پترودلار ضربه محکمی وارد کرد، به این دلیل که در شرایط فعلی ظاهرا ایران از ارز دیگری برای اخذ عوارض استفاده می‌کند. 
گفتنی است مقاومت مردم ایران در برابر تحریم‌های آمریکا باعث شده کشورهای دیگر نیز از این موضوع بهره ببرند و نتیجه آن کم‌اثر شدن تحریم آمریکا علیه مردم کشورهای دیگر است. درواقع ایران پرچمدار بی‌اثر شدن تحریم‌های این کشور بود و اکنون مقامات آنها به‌خوبی به این موضوع اعتراف می‌کنند. 

هرمز، هادی اقتصاد جهانی
ایران طی دهه‌های گذشته با صرف هزینه‌های سنگین امنیتی و دفاعی، ثبات مسیرتنگه هرمز راحفظ کرده؛آن‌هم در شرایطی که خود تحت فشار شدید تحریم‌های اقتصادی قرار داشته است. در جغرافیای سیاسی جهان، کمتر نقطه‌ای را می‌توان یافت که به اندازه تنگه هرمز از چنین جایگاه راهبردی و تأثیرگذاری بر اقتصاد بین‌الملل برخوردار باشد. این گذرگاه باریک بین جزیره لارک در ایران و جزیره کوئین بزرگ در عمان حدود ۲۱ مایل دریایی، یعنی تقریبا ۳۹ کیلومتر است اما به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان، نقشی بی‌بدیل در تضمین جریان پایدار نفت و کالا ایفا می‌کند.
از سوی دیگر نقش تنگه هرمز در سال‌های اخیر به حوزه«بقا وامنیت غذایی» نیزگسترش یافته است. این آبراه مسیر اصلی ورود غلات، نهاده‌های دامی و کالاهای اساسی برای کشورهای حوزه خلیج‌فارس و بخش‌های بزرگی از غرب آسیاست.
همچنین بستر تنگه هرمز و دریای عمان، میزبان شبکه‌ بزرگی از کابل‌های فیبر نوری بین‌المللی مانند کابل‌های سیستم SMW۴ و EIG است که شرق دور (چین و هند) را به اروپا و آمریکا متصل می‌کند؛ این کابل‌ها، ستون فقرات انتقال دیتا، تراکنش‌های بانکی و مدیریت سرورهای بین‌المللی هستند.
به ‌نظر می‌رسد در دنیای امروز، دیگر صرف برخورداری از موقعیت راهبردی کافی نیست؛ بلکه نحوه بهره‌برداری هوشمندانه از آن است که می‌تواند جایگاه کشورها را در معادلات اقتصادی جهانی تعیین کند.

تاکید بر مدیریت ایران بر تنگه هرمز 
سیدحمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفتی ایران معتقد است، پذیرش مفاد پیشنهادی ایران درباره امنیت و رژیم حقوقی تنگه هرمز در چارچوب توافق آتش‌بس، می‌تواند یکی از مهم‌ترین دستاوردهای دیپلماتیک کشور در دهه‌های اخیر باشد.
وی درباره شرایط جدید تنگه هرمز نیز گفت: پیش از این نیز تنگه هرمز باز بود اما اکنون برخی تحلیلگران بین‌المللی معتقدند شرایط جدید می‌تواند به نفع ایران باشد. درحال‌حاضر هزاران کشتی از ده‌ها کشور جهان از این مسیر عبور می‌کنند و اگر در عمل مقرراتی که ایران تعیین می‌کند رعایت شود، به‌تدریج این وضعیت تثبیت خواهد شد.

ضربه به آمریکا با تضعیف دلار
حمید حاج‌اسماعیلی، کارشناس اقتصادی، با بیان این‌که تنگه هرمز آینده اقتصاد جهانی را رقم می‌زند، گفت: با توجه به بدهی ۴۰تریلیون دلاری دولت فدرال آمریکا و تصمیم روسیه به فروش نفت با ارز یوآن، نه‌تنها موقعیت آمریکا در تجارت جهانی تضعیف می‌شود بلکه به تثبیت بیش از پیش نقش نقش چین در اقتصاد جهانی کمک خواهد شد. 
وی افزود: اقدامات راهبردی ایران در تنگه هرمز که پس از این تجاوز روی داد، معادلات انرژی جهان را تغییر داده و در صورت تداوم شرایط جنگی در این منطقه، اقتصاد اروپا، شرق آسیا و حتی ساختار مالی آمریکا با فشارهای تورمی، رکودی و ارزی جدی مواجه خواهد شد.
 
تغییر قواعد تردد در خلیج‌فارس
محمدرضا رضایی‌کوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی با تاکید بر تغییر قواعد تردد در خلیج‌فارس با تدوین طرح «اقدام راهبردی امنیت تنگه هرمز»، گفت: با تصویب این طرح، ضمن اعمال ممنوعیت دائمی برای عبور شناورهای دشمنان، کشتی‌های خارجی ملزم به پرداخت عوارض عبور به صورت «ریال» خواهند شد و درآمدهای کلان حاصل از آن مستقیما به سفره مردم و تقویت بنیه دفاعی کشور تزریق می‌شود.
 
زیان اقتصاد جهانی از جنگ علیه ایران
قیمت سوخت جت با آغاز تجاوز نظامی به ایران ۶۶ درصد افزایش پیدا کرده و منجر به لغو شدن هزاران پرواز شده است.
 قیمت هر گالن سوخت جت از ۲.۲دلار در ۱۲ فوریه به حدود ۴.۷دلار در ۶ آوریل رسیده است. این افزایش معادل ۶۶ درصد رشد قیمت از زمان شروع جنگ در ۲۸ فوریه است. همچنین بسیاری از پروازها در سراسر جهان به‌دلیل افزایش قیمت سوخت لغو شده است. کارشناسان هشدار می‌دهند در صورت ادامه تنش‌ها، قیمت‌ها از مرز پنج دلار نیز فراتر رود.
همچنین با وجود اعلام آتش‌بس موقت میان ایالات متحده و ایران، قیمت بنزین در آمریکا همچنان روند افزایشی دارد. طبق اعلام انجمن خودروی آمریکا (AAA)، میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی پیش از اعلام آتش‌بس به ۴.۱۵دلاررسیدو دو روز بعد به ۴.۱۷دلار افزایش یافت.
درحالی‌که بسیاری از مصرف‌کنندگان امیدوار بودند آتش‌بس دو هفته‌ای و توقف محاصره تنگه هرمز به کاهش بهای سوخت منجر شود، کارشناسان می‌گویند بازگشت قیمت‌ها به سطح پیش از شروع درگیری‌ها، یعنی کمتر از سه دلار، در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نیست.
اوله هانسه، تحلیلگر برجسته و شناخته شده بازار انرژی می‌گوید، قیمت نفت دریای شمال برای تحویل فوری، همچنان بر فشار فز‌آینده در بازار فیزیکی تاکید دارد چراکه پالایشگاه‌های اروپا و آسیا برای تامین محموله‌های جایگزین نفت ازدست‌رفته در جریان بسته شدن یک‌ماهه تنگه هرمز در حال رقابت هستند.
«برنت تاریخ‌دار» (Dated Brent) که یک معیار کلیدی برای محموله‌های فیزیکی دریای شمال محسوب می‌شود، با توجه به سیگنالی که درباره تنگنای کلی بازار ارائه می‌دهد، به‌شدت در کانون توجه قرار گرفته است. 
این شاخص در روزهای گذشته ۷ درصد افزایش یافت و به ۱۳۲ دلار درهربشکه رسید، درحالی‌که قیمت قرارداد آتی برنت برای ماه ژوئن حدود ۹۵‌دلار باقی ماند که نشان‌دهنده شکاف روبه‌رشد میان عرضه فوری و قیمت‌گذاری آتی‌است. در لحظه انتشار این خبر، نفت برنت آتی در مرز ۹۸‌دلار در هر بشکه است.
داده‌های مؤسسه LSEG (‌گروه بورس لندن) که به نقل از فایننشال‌تایمز منتشر شده، نشان می‌دهد «فورتیز بلند» (Forties Blend) یکی دیگر از شاخص‌های تحویل فوری، روز پنجشنبه نزدیک به ۱۴۷ دلار در هر بشکه معامله شده که بیشتر بر فشار شدید در بازار نقدی صحه می‌گذارد. ترامپ از زمان حمله به ایران بارها گفته که قیمت نفت کاهش می‌یابد؛ حالا ۴۰ روز گذشته و آمارها نشان می‌دهد پولی که خریداران برای نفت فیزیکی می‌دهند بسیار بیشتر از نفت کاغذی ا‌ست و قیمت این کالای اساسی نه فقط کاهش نیافته بلکه آتش‌بسی که ترامپ با قبول شروط ده‌گانه ایران هم آن را پذیرفت، نتوانست برای چند ساعت قیمت‌ها را پایین نگه دارد.